Chuyện gì đang xảy ra với giá vàng?

tradaduongphen · Hôm qua, lúc 18:19

Trong khi giá vàng thế giới chỉ giảm nhẹ 20-30 USD thì thị trường trong nước lại chứng kiến một cú sập mạnh không cân xứng. Chuyên gia cho rằng đây không phải điều ngẫu nhiên.

[td]Giá vàng trong nước đã ghi nhận phiên giảm 7-8 triệu đồng/lượng trong ngày 8/6. Ảnh: Việt Linh.[/td]

Chỉ trong phiên giao dịch 8/6, giá vàng trong nước đã lao dốc tới hơn 7 triệu đồng để rớt thẳng về vùng dưới 144 triệu đồng/lượng. Đợt giảm sâu liên tục kể từ đầu tháng 4 tới nay đã kéo giá vàng miếng và vàng nhẫn xuống mức thấp nhất trong vòng 6 tháng qua, đồng thời xóa sạch toàn bộ mức tăng tích lũy từ đầu năm.
Nhiều nhà đầu tư bàng hoàng khi giá vàng trong nước giảm quá "sốc" trong khi giá vàng quốc tế chỉ biến động vài chục USD.

Giá vàng sập mạnh do đâu?

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, Tiến sĩ Lê Hồng Hạnh, Giảng viên Tài chính tại Đại học RMIT Việt Nam, khuyến nghị khi theo dõi giá vàng trong nước thì không thể mặc định rằng mặt hàng này vận động theo giá quốc tế. Trên thực tế, thị trường vàng Việt Nam hoạt động theo một cơ chế riêng biệt, nơi nguồn cung bị kiểm soát chặt chẽ bởi cơ chế quản lý trong nước và điều đó khiến biên độ dao động của vàng miếng SJC có thể lớn hơn nhiều so với giá thế giới.
"Mức giảm sâu trong ngày 8/6 chủ yếu phản ánh quá trình thu hẹp khoảng chênh lệch giá trong nước với thế giới nhiều hơn là do chịu ảnh hưởng từ việc giá vàng thế giới giảm", Tiến sĩ Lê Hồng Hạnh chia sẻ.
Tiến sĩ Hạnh cho biết vào thời điểm tháng 3, giá vàng trong nước lập đỉnh ở vùng 191 triệu đồng/lượng thì người mua trong nước vẫn chấp nhận mua vào. Mức này cao hơn giá thế giới khoảng 20 triệu đồng/lượng.
Đến ngày 8/6, khoảng cách chênh lệch này đã thu hẹp còn 6-7 triệu đồng/lượng. Nói cách khác, phần lớn mức giảm 7,4 triệu đồng trong một phiên không phản ánh vàng mất giá mà phản ánh phần định giá dựa trên tâm lý đám đông đang bị xóa dần khỏi bảng giá.
Tại thời điểm tháng 3, nhiều yếu tố hội tụ cùng lúc khi giá vàng thế giới liên tục lập đỉnh mới, bất ổn địa chính trị đẩy cao nhu cầu tài sản trú ẩn, và tâm lý FOMO (sợ bị bỏ lỡ) lan rộng trong nước khi nhà đầu tư tin rằng nguồn cung hạn chế sẽ tiếp tục đẩy giá lên cao. Mỗi yếu tố riêng lẻ đã đủ sức kéo giá tăng và khi cả 3 cộng hưởng cùng nhau, thị trường bước vào giai đoạn tăng "nóng" không bền vững.

[td]Tiến sĩ Lê Hồng Hạnh, Giảng viên Tài chính tại Đại học RMIT Việt Nam. Ảnh: NVCC.[/td]

Cùng quan điểm này, ông Nguyễn Quang Huy, CEO khoa Tài chính - Ngân hàng tại Đại học Nguyễn Trãi, cho biết trong đầu tư, những giai đoạn tăng trưởng quá nhanh thường khó duy trì trong thời gian dài. Sau khi kỳ vọng được phản ánh gần như đầy đủ vào giá, thị trường sẽ bước vào giai đoạn đánh giá lại.
Với vàng, sự đánh giá lại đó diễn ra theo cả hai chiều tác động. Về phía vĩ mô quốc tế, báo cáo việc làm Mỹ tích cực hơn dự kiến đã kéo lùi kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm cắt giảm lãi suất. Thị trường chuyển sang dự đoán lãi suất cao sẽ duy trì lâu hơn, chỉ số USD-Index đo sức mạnh đồng bạc xanh bám trên 100 điểm, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, tất cả cùng lúc rút bớt sức hút khỏi vàng, vốn là tài sản không sinh lãi hay dòng tiền định kỳ.
Về phía tâm lý trong nước, làn sóng FOMO đã nhường chỗ cho nỗi sợ thua lỗ. Các nhà đầu tư từng mua đuổi nay bắt đầu chốt lời hoặc cắt lỗ, tạo áp lực bán dồn dập. Trong khi đó, các doanh nghiệp kinh doanh vàng phản ứng bằng cách nới rộng chênh lệch giá mua - bán từ 3 triệu lên thẳng 5 triệu đồng/lượng, vừa để hạn chế rủi ro tồn kho, vừa phản ánh sự thận trọng khi xu hướng thị trường chưa rõ ràng.
Thêm một yếu tố khác kìm hãm động lực đầu cơ trên thị trường là kỳ vọng cơ quan quản lý sẽ can thiệp bình ổn nếu mức chênh lệch trong nước - thế giới tiếp tục leo thang. Khi nhà đầu tư không còn tin vào câu chuyện "chênh lệch sẽ mãi nới rộng" thì nhu cầu mua đuổi tự nhiên suy yếu.

"Rủi ro kép" khi mua vàng miếng

Tiến sĩ Lê Hồng Hạnh nhấn mạnh khi mua vàng miếng SJC ở mức chênh lệch cao bất thường so với giá thế giới, nhà đầu tư thực chất đang chịu "rủi ro kép" vì vừa đặt cược vào xu hướng tăng của vàng quốc tế, vừa đặt cược rằng khoảng chênh lệch trong nước và thế giới sẽ tiếp tục nới rộng hoặc ít nhất là không thu hẹp. Nếu chỉ một trong hai kỳ vọng sai, mức thua lỗ thực tế sẽ lớn hơn đáng kể so với những gì biến động của giá vàng thế giới.
Đây chính xác là những gì đã xảy ra từ đầu tháng 4 đến nay. Giá vàng thế giới giảm vừa phải, nhưng giá vàng miếng SJC và cả vàng nhẫn trong nước giảm gần gấp đôi tốc độ đó vì khoảng chênh lệch cũng đang thu hẹp đồng thời. Tính từ đỉnh lịch sử cuối tháng 3, giá vàng trong nước đã mất trên dưới 50 triệu đồng/lượng trong hơn 2 tháng, mức điều chỉnh rất lớn cả về tốc độ lẫn quy mô.
Dù vậy, cả 2 vị chuyên gia đều không xem đây là sự sụp đổ cấu trúc của thị trường vàng.
"Đây chưa phải là tín hiệu cho thấy vàng đánh mất vai trò của mình. Sự điều chỉnh này không nhất thiết mang ý nghĩa tiêu cực, mà còn góp phần giúp thị trường phát triển ổn định và bền vững hơn trong dài hạn", ông Huy đánh giá.
Tiến sĩ Lê Hồng Hạnh nhìn nhận thị trường đang vận động gần hơn với các yếu tố nền tảng, thay vì bị dẫn dắt hoàn toàn bởi kỳ vọng đám đông. Đây là quá trình tái cân bằng lành mạnh.

[td]Ông Nguyễn Quang Huy, CEO khoa Tài chính - Ngân hàng tại Đại học Nguyễn Trãi. Ảnh: NVCC.[/td]

Trong ngắn hạn, Tiến sĩ Lê Hồng Hạnh cho rằng giá vàng trong nước nhiều khả năng dao động trong biên độ 135-155 triệu đồng/lượng, với những nhịp hồi phục kỹ thuật xuất hiện xen kẽ nhưng chưa đủ cơ sở để hình thành xu hướng tăng bền vững.
Kịch bản giá vàng tăng trở lại vùng 170 triệu là có thể nếu giá thế giới phục hồi mạnh. Còn để quay lại vùng 190 triệu đồng như tháng 3, cần đồng thời hội tụ nhiều điều kiện khắt khe: Fed chuyển sang cắt giảm lãi suất quyết liệt, USD suy yếu đáng kể, và có thể cần thêm một cú sốc địa chính trị lớn thúc đẩy nhu cầu tài sản trú ẩn.
"Hiện tại, những điều kiện đó vẫn chưa thực sự rõ ràng", Tiến sĩ Lê Hồng Hạnh nhận xét.

Nhà đầu tư nên làm gì lúc này?

Với người đang nắm giữ vàng mua ở vùng đỉnh, các chuyên gia khuyên không nên quyết định dựa trên tâm lý hoảng loạn hay tiếc nuối. Nếu vốn sử dụng là tiền nhàn rỗi và mục tiêu là dài hạn, giữ vị thế và chia nhỏ bán ra khi thị trường phục hồi thường hợp lý hơn bán tháo trong hoảng loạn. Tuy nhiên, nếu đang dùng vốn vay hoặc có nhu cầu thanh khoản ngắn hạn, cần chủ động giảm dần tỷ trọng ngay để quản lý rủi ro tài chính cá nhân.
Với người đang có tiền mặt và cân nhắc mua vàng, mức giá sau điều chỉnh sâu có thể là cơ hội giải ngân từng phần nếu theo đuổi mục tiêu trú ẩn 1-3 năm. Nhưng Tiến sĩ Lê Hồng Hạnh đặt ra giới hạn rõ ràng, chỉ nên phân bổ tỷ trọng nhỏ và tuyệt đối tránh sử dụng đòn bẩy hoặc vay nợ vì đây không phải thời điểm cho chiến lược lướt sóng ngắn hạn khi biến động thị trường vẫn lớn và xu hướng chưa định hình rõ ràng.
Về cơ cấu danh mục dài hạn, cả 2 chuyên gia đồng thuận ở một điểm nhà đầu tư chỉ nên phân bổ khoảng 5-10% tổng tài sản vào vàng với vai trò phòng ngừa rủi ro, không phải kênh đầu tư chủ lực. Phần còn lại nên được phân bổ đa dạng giữa tiền gửi tiết kiệm, trái phiếu doanh nghiệp chất lượng, cổ phiếu giá trị và chứng chỉ quỹ phù hợp với khả năng và mục tiêu của từng người.
Theo các chuyên gia, đợt giảm vừa qua của vàng cũng là lời nhắc nhở với nhà đầu tư rằng không có tài sản nào chỉ đi lên. Và với một thị trường có cấu trúc đặc thù như tại Việt Nam, rủi ro không chỉ đến từ biến động của giá thế giới, mà còn ẩn ngay trong khoảng chênh lệch mà nhà đầu tư sẵn sàng trả khi tâm lý đám đông được đẩy lên đỉnh điểm.