Johnsmith
Con chim biết nói
Hello các m. Lại là t Johnsmith đây. Gần đây mod Mạnh Thường ra sắc lệnh hành pháp cấm anh em xàm tạo thớt về chính trị. Đọc qua thông cáo thì t đoán vấn đề Mạnh Thường sợ ko phải là tin chính trị mà là tin chính trị fake…Luật pháp Đông Lào cũng ko cấm mà còn khuyến khích con dân bàn chuyện chính trị một cách văn minh mà (“dân biết, dân bàn, dân kiểm tra” là tinh thần chủ đạo của Nghị quyết Đại hội Đảng XIII)
Nói thẳng ra thì vấn đề fake news trên các mạng xã hội như Xàm trước giờ là vấn đề hết sức “xương xẩu” với các nhà quản lý, ko chỉ ở Đông Lào mà còn ở các quốc gia phát triển như Mẽo nữa nên t nghĩ chúng m ko nên quá khắt khe với các bô lão xàm làm gì, chắc các bô lão cũng đang đau đầu lắm. Và trên tinh thần ko có tiền (t chạy Grab, bữa nay ăn cơm tấm còn ko dám kêu thêm chả trứng nữa nên ko có tiền donate đâu, đừng kêu t donate) thì góp công sức mà ko có công sức thì góp ý tưởng. T xin có 1 vài idea để Viện Nguyên lão và mod MT xem xét
Nguyên tắc lọc tin
Khoa học pháp lý cung cấp 03 nguyên tắc. Nếu ví dòng tin tức là dòng nước uống có cặn là các tin tức vớ vẩn, tin gây hại, tin giả, tin không kiểm chứng…thì 03 nguyên tắc này ví như 03 màng lọc để cho dòng nước ta uống được sạch cặn, tinh khiết:
[Màng lọc 1] Nguyên tắc Gây hại: Tin nào có nguy cơ rõ ràng tạo ra hệ quả nguy hiểm cho người khác thì phải cấm. Vd như case 1 tml đưa ra tin tố 1 tml khác lừa đảo trên xàm, đưa địa chỉ nhà tml đó và kích động các tml khác đến tận nhà tml kia, lôi cổ nó ra nện. Trong case này, chưa cần biết tin đúng hay sai nhưng tin này đã tạo ra 1 mối nguy rõ ràng lên 1 tml
[Màng lọc 2] Nguyên tắc Xúc phạm: Tin nào ko nhằm mục đích đưa tin hay tạo tranh luận lành mạnh chỉ nhằm mục đích rõ ràng là chọc tức, khiêu khích, xúc phạm, miệt thị người khác thì phải bị cấm. Những tin tức chính trị ko nguồn kiểm chứng, vô căn cứ nhằm mục đích “dắt mũi” cũng nên liệt vào loại này. Vd về Nguyên tắc này thì trên xàm vô số kể, những thớt (rõ ràng hay ngụ ý) phân biệt vùng miền, dân tộc, những thớt nói khơi khơi lấy được chứ ko quan tâm tính đúng sai của các tml mà thiết nghĩ t chả cần nêu tên chúng m cũng biết
[Màng lọc 3] Nguyên tắc Dân chủ: Tin nào đi ngược lại với giá trị chung của cộng đồng, giá trị được cộng đồng thừa nhận thì phải bị cấm. Vd tml nào đưa tin về loạn luân, child porn là những thứ mà 9/10 a e xàm đều thấy rất phi đạo đức thì thớt đó phải bị cấm
Hiện thực hóa ba nguyên tắc
Cơ chế để hiện thực hóa 03 nguyên tắc này thực ra ko mới, đó là report. Mong Viện Nguyên lão có thể xem xét mang cơ chế này hoạt động trở lại và hoạt động nghiêm túc nhưng thay vì chỉ có 1 nút report thì hãy tạo ra cơ chế report với các tội danh mà người report có thể lựa chọn theo mức độ nghiêm trọng và chế tài từ cao xuống thấp, kiểu như:
Làm theo cách này thì ko phủ nhận là min mod sẽ nhiều việc hơn và chắc chắn cũng sẽ ko thể triệt tiêu hoàn toàn vấn nạn fake news được nhưng có lẽ sẽ hạn chế được phần nào đó các rác rưởi đã quá rõ ràng tại xàm này chăng? Và t cũng ko đủ kiến thức về mảng lập trình web nên cũng ko rõ những cơ chế t đề xuất trên kia khả thi đến đâu về mặt kỹ thuật, mong a e nào biết thì góp ý.
Trách nhiệm của anh em Xàm
Thiết nghĩ, mỗi a e xàm cũng nên ý thức được trách nhiệm cá nhân của mình trong vấn đề này. Các a e ko nên tạo thớt/cmt những thứ mà a e ko thể kiểm chứng hay lười không kiểm chứng. Và hãy có trách nhiệm với cái nút report đúng theo idea mà nó được tạo ra - Báo cáo cái sai (chứ ko phải giải quyết ân oán, cảm xúc cá nhân).
Kết luận
Các mxh bên Tây thực ra bây giờ cũng thực hiện tự kiểm duyệt rất nhiều (thông qua các bộ quy tắc người dùng mà user phải ký khi đăng ký acc) để tránh các tin tức gây hại cho cộng đồng và cho người khác nên Xàm có tự kiểm duyệt thì cũng ko phải là vấn đề gì quá to tát như a e xàm nói mấy ngày qua cả. Đây theo t nghĩ là vấn đề thích ứng với thị trường hoặc bị thị trường đào thải thôi
P/s: Đại khái là t đang đề xuất 2 cơ chế kiểm duyệt là (1) tml đăng thớt/cmt nên tự kiểm duyệt xem cái nó đăng đúng ko/tin leak thì có thể đúng đc bn %, nếu % thấp thì nên tự giác đừng đăng và (2) cơ chế mod kiểm duyệt, nếu tml "leak" theo chủ tâm rõ ràng là dắt mũi hoặc lịch sử "leak" toàn sai thì nên xem xét.
Mọi thứ đều là tương đối và cảm quan trong vấn đề này. T cũng ko có giải pháp gì tối ưu cho các tin "lằn ranh xám" hay tin leak cả
Nói thẳng ra thì vấn đề fake news trên các mạng xã hội như Xàm trước giờ là vấn đề hết sức “xương xẩu” với các nhà quản lý, ko chỉ ở Đông Lào mà còn ở các quốc gia phát triển như Mẽo nữa nên t nghĩ chúng m ko nên quá khắt khe với các bô lão xàm làm gì, chắc các bô lão cũng đang đau đầu lắm. Và trên tinh thần ko có tiền (t chạy Grab, bữa nay ăn cơm tấm còn ko dám kêu thêm chả trứng nữa nên ko có tiền donate đâu, đừng kêu t donate) thì góp công sức mà ko có công sức thì góp ý tưởng. T xin có 1 vài idea để Viện Nguyên lão và mod MT xem xét
Nguyên tắc lọc tin
Khoa học pháp lý cung cấp 03 nguyên tắc. Nếu ví dòng tin tức là dòng nước uống có cặn là các tin tức vớ vẩn, tin gây hại, tin giả, tin không kiểm chứng…thì 03 nguyên tắc này ví như 03 màng lọc để cho dòng nước ta uống được sạch cặn, tinh khiết:
[Màng lọc 1] Nguyên tắc Gây hại: Tin nào có nguy cơ rõ ràng tạo ra hệ quả nguy hiểm cho người khác thì phải cấm. Vd như case 1 tml đưa ra tin tố 1 tml khác lừa đảo trên xàm, đưa địa chỉ nhà tml đó và kích động các tml khác đến tận nhà tml kia, lôi cổ nó ra nện. Trong case này, chưa cần biết tin đúng hay sai nhưng tin này đã tạo ra 1 mối nguy rõ ràng lên 1 tml
[Màng lọc 2] Nguyên tắc Xúc phạm: Tin nào ko nhằm mục đích đưa tin hay tạo tranh luận lành mạnh chỉ nhằm mục đích rõ ràng là chọc tức, khiêu khích, xúc phạm, miệt thị người khác thì phải bị cấm. Những tin tức chính trị ko nguồn kiểm chứng, vô căn cứ nhằm mục đích “dắt mũi” cũng nên liệt vào loại này. Vd về Nguyên tắc này thì trên xàm vô số kể, những thớt (rõ ràng hay ngụ ý) phân biệt vùng miền, dân tộc, những thớt nói khơi khơi lấy được chứ ko quan tâm tính đúng sai của các tml mà thiết nghĩ t chả cần nêu tên chúng m cũng biết
[Màng lọc 3] Nguyên tắc Dân chủ: Tin nào đi ngược lại với giá trị chung của cộng đồng, giá trị được cộng đồng thừa nhận thì phải bị cấm. Vd tml nào đưa tin về loạn luân, child porn là những thứ mà 9/10 a e xàm đều thấy rất phi đạo đức thì thớt đó phải bị cấm
Hiện thực hóa ba nguyên tắc
Cơ chế để hiện thực hóa 03 nguyên tắc này thực ra ko mới, đó là report. Mong Viện Nguyên lão có thể xem xét mang cơ chế này hoạt động trở lại và hoạt động nghiêm túc nhưng thay vì chỉ có 1 nút report thì hãy tạo ra cơ chế report với các tội danh mà người report có thể lựa chọn theo mức độ nghiêm trọng và chế tài từ cao xuống thấp, kiểu như:
- Thớt/Cmt kích động bạo lực
- Thớt/Cmt fake news, tin ko kiểm chứng, tin đồn vớ vẩn (bao gồm cả các tin về chính trị nhưng ko có kiểm chứng)
- Thớt/Cmt pbvm (ngụ ý lẫn rõ ràng), chửi đổng, mạt sát, xúc phạm cá nhân khác
- Thớt/Cmt vô đạo đức, vô văn hóa (child porn, luận loan…)
- Khác (nêu buộc tội cụ thể với dẫn chứng)
Làm theo cách này thì ko phủ nhận là min mod sẽ nhiều việc hơn và chắc chắn cũng sẽ ko thể triệt tiêu hoàn toàn vấn nạn fake news được nhưng có lẽ sẽ hạn chế được phần nào đó các rác rưởi đã quá rõ ràng tại xàm này chăng? Và t cũng ko đủ kiến thức về mảng lập trình web nên cũng ko rõ những cơ chế t đề xuất trên kia khả thi đến đâu về mặt kỹ thuật, mong a e nào biết thì góp ý.
Trách nhiệm của anh em Xàm
Thiết nghĩ, mỗi a e xàm cũng nên ý thức được trách nhiệm cá nhân của mình trong vấn đề này. Các a e ko nên tạo thớt/cmt những thứ mà a e ko thể kiểm chứng hay lười không kiểm chứng. Và hãy có trách nhiệm với cái nút report đúng theo idea mà nó được tạo ra - Báo cáo cái sai (chứ ko phải giải quyết ân oán, cảm xúc cá nhân).
Kết luận
Các mxh bên Tây thực ra bây giờ cũng thực hiện tự kiểm duyệt rất nhiều (thông qua các bộ quy tắc người dùng mà user phải ký khi đăng ký acc) để tránh các tin tức gây hại cho cộng đồng và cho người khác nên Xàm có tự kiểm duyệt thì cũng ko phải là vấn đề gì quá to tát như a e xàm nói mấy ngày qua cả. Đây theo t nghĩ là vấn đề thích ứng với thị trường hoặc bị thị trường đào thải thôi
P/s: Đại khái là t đang đề xuất 2 cơ chế kiểm duyệt là (1) tml đăng thớt/cmt nên tự kiểm duyệt xem cái nó đăng đúng ko/tin leak thì có thể đúng đc bn %, nếu % thấp thì nên tự giác đừng đăng và (2) cơ chế mod kiểm duyệt, nếu tml "leak" theo chủ tâm rõ ràng là dắt mũi hoặc lịch sử "leak" toàn sai thì nên xem xét.
Mọi thứ đều là tương đối và cảm quan trong vấn đề này. T cũng ko có giải pháp gì tối ưu cho các tin "lằn ranh xám" hay tin leak cả
Sửa lần cuối:
.png "Sex :vozvn (22):"){kind=icon}
