8Lake
Người phá đò sông Đà
Ông Hoàng Bẩy vốn là nhân vật Bốc Phét
Nên việc khu du lịch Cầu kính ở Lai Châu dựng thêm một ngôi đền rồi khắc bia kể thêm vài huyền tích về ông cũng chẳng có gì lạ.
Ngày xưa các cụ đã từng “thêm mắm thêm muối”, thì bây giờ con cháu tiếp tục kể thêm vài chi tiết cho ly kỳ cũng là chuyện bình thường.
Nhân tiện đăng lại bài này để anh em tham khảo.
GIẢI MÃ CÂU CHUYỆN ÔNG HOÀNG BẨY
Ông Hoàng Bẩy cùng ngôi đền Bảo Hà từ lâu đã nổi danh khắp nơi. Quanh năm khách thập phương kéo đến tấp nập, dù địa điểm nằm tận vùng xa xôi của Lào Cai.
Tò mò nên tôi cũng dành thời gian tìm hiểu xem ông Hoàng Bẩy thực ra là nhân vật nào mà lại nổi tiếng đến vậy. Nổi tiếng đến mức nhiều nơi hầu đồng cùng lúc hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người trên khắp cả nước.
Một vị tướng quá… bí ẩn
Nói ông bí ẩn là bởi ngay cả những người trực tiếp hương khói, trông nom ngôi đền cũng không thể nói rõ ông Hoàng Bẩy mà thiên hạ ngày ngày khấn vái thực ra là ai.
Thế nhưng cứ đến ngày 17/7, ban quản lý đền cùng chính quyền địa phương vẫn tổ chức lễ giỗ rất lớn và mở hội tưởng niệm ông.
Đã làm lễ thì tất nhiên phải có thông tin. Nhưng phần lai lịch của ông Hoàng Bẩy thường chỉ được giới thiệu khá đơn giản: ông là “thần vệ quốc”, một vị anh hùng vùng sơn cước từng đánh giặc phương Bắc để bảo vệ bờ cõi.
Ngoài ra thì hầu như không có thêm gì cụ thể.
Tra cứu trong các nguồn dân gian và sử liệu cũng chỉ thấy vài chi tiết khá mơ hồ.
Theo một số tài liệu, vào thời Cảnh Hưng (1740 - 1786), vùng biên giới phía Bắc thường xuyên bị quân phương Bắc quấy phá. Khi đó triều đình giao cho một vị tướng tên Nguyễn Hoàng Bẩy dẫn quân dẹp loạn ở khu vực Văn Bàn.
Đội quân của ông tiến dọc theo sông Hồng đánh đuổi giặc, giải phóng vùng này và xây dựng Bảo Hà làm căn cứ.
Trong một trận chiến, ông được cho là đã hy sinh. Quân địch ném thi thể ông xuống sông Hồng. Xác trôi dạt về Bảo Hà, người dân vớt lên chôn cất rồi lập miếu thờ.
Còn trong truyền thuyết dân gian, câu chuyện lại được kể theo cách khác hẳn.
Theo đó, ông Hoàng Bẩy vốn là con của Đức Vua Cha, được sai xuống trần gian đầu thai làm con trai thứ bảy trong một dòng họ Nguyễn vào cuối thời Lê.
Khi được cử lên vùng Văn Bàn đánh giặc, ông bị bắt và bị giết. Thi thể bị ném xuống sông.
Nhưng điều kỳ lạ là quan tài của ông trôi dọc sông Hồng rồi dừng lại tại Trái Hút (Bảo Hà, Lào Cai).
Dân gian còn kể thêm nhiều chi tiết ly kỳ: khi ông bị sát hại thì trời nổi gió, mây tụ lại thành hình thần mã. Từ thi thể ông phát ra một luồng hào quang bay lên thân ngựa rồi phi thẳng đến Bảo Hà. Khi đến nơi thì trời quang mây tạnh, mây ngũ sắc tụ lại thành hình tứ linh chầu hội.
Sau này ông hiển linh và được giao trấn giữ vùng Lào Cai, ngự tại dinh Bảo Hà.
Trong các câu chuyện truyền miệng, ông Hoàng Bẩy còn được mô tả là một vị “ông Hoàng” rất phong lưu. Không chỉ giỏi kiếm cung mà còn nổi tiếng ăn chơi. Lúc rảnh rỗi thì uống trà Long Tỉnh, chơi tổ tôm, tam cúc, xóc đĩa… xung quanh lúc nào cũng có các nàng hầu cận.
Dù nổi tiếng ăn chơi, nhưng người ta vẫn kể rằng ông luôn khuyên dân sống có nhân có đức, tu dưỡng bản thân để tích phúc cho con cháu.
Những câu chuyện kiểu này mang đậm màu sắc truyền thuyết dân gian, thường được sáng tác thêm cho hấp dẫn và huyền bí.
Một cách giải thích khác
Trong quá trình tìm hiểu, tôi gặp nhiều người hiểu biết ở Lào Cai và nghe được một câu chuyện khác.
Theo lời kể của các cụ cao niên từng sống từ thời kháng Pháp, truyền lại từ đời trước, nhân vật được thờ ở đền Bảo Hà thực ra có thể là một người buôn thuốc phiện khá nổi tiếng ở vùng Trái Hút vào khoảng thế kỷ XVIII.
Trước thời Pháp thuộc, Trái Hút cùng với Phố Lu là những trung tâm buôn bán thuốc phiện lớn ở vùng Tây Bắc. Thương nhân từ Lai Châu, Sơn La thường đưa hàng về đây rồi mới chuyển xuống miền xuôi.
Đoạn sông Hồng từ Lào Cai về khu vực Trái Hút tuy không dài nhưng có rất nhiều ghềnh thác và xoáy nước. Đặc biệt đoạn qua Bảo Hà có dòng nước xoáy mạnh nên những thứ trôi trên sông thường bị dạt lại đây.
Từ xưa đến nay, những trường hợp chết đuối ở phía thượng nguồn, người dân chỉ cần chờ ở Bảo Hà là thường tìm thấy xác.
Có lời kể rằng trong một chuyến vận chuyển hàng bằng thuyền, ông trùm thuốc phiện Hoàng Bẩy bị lật thuyền chết đuối. Thi thể trôi dạt về Bảo Hà.
Đám đệ tử của ông vớt xác lên, chôn cất rồi lập miếu thờ.
Ngày đó thuốc phiện chưa bị coi là hàng cấm nên việc thờ một người buôn thuốc phiện giàu có cũng không phải chuyện lạ. Ở một số vùng cao khác vẫn có những đền miếu thờ các ông trùm thuốc phiện.
Ngày xưa việc đi lại rất nguy hiểm. Đi đường sông dễ lật thuyền, còn đi đường rừng thì sợ thú dữ.
Người Lào Cai xưa có câu: “Cọp Bảo Hà - ma Trái Hút.”
Câu nói này phần nào phản ánh sự hoang vu và hiểm trở của vùng đất ấy.
Những người buôn bán qua lại, đặc biệt là dân buôn thuốc phiện, thường ghé miếu Hoàng Bẩy thắp hương cầu may trước khi tiếp tục hành trình.
Dần dần, lời đồn về sự linh thiêng lan rộng. Khách đến cúng ngày càng đông. Khi tiền công đức nhiều lên, người ta bắt đầu sáng tác thêm những câu chuyện để biến nhân vật này thành một vị tướng đánh giặc, thành “Thần Vệ Quốc.”
Ở Lào Cai không chỉ riêng đền Bảo Hà có nguồn gốc lạ lùng như vậy. Ở Sa Pa cũng từng có một ngôi miếu với lai lịch khá buồn cười. Ban đầu đó là miếu do các cô gái bán dâm phục vụ lính Pháp dựng lên để thờ tổ nghề là Bạch Mi bên Trung Quốc. Sau này ngôi miếu ấy dần được biến thành đền thờ Mẫu, nhiều người đến lễ mà không biết nguồn gốc ban đầu.
Thực tế ở Việt Nam còn khá nhiều đền miếu có xuất thân rất bình thường. Nhưng khi khách thập phương kéo đến đông, tiền công đức nhiều, thì các truyền thuyết lại được thêm thắt cho linh thiêng và hấp dẫn hơn.
Truyền thuyết càng ly kỳ thì càng thu hút người đến cúng bái.
Hết Chuyện.
#phamngocduong #Onghoangbay #duongsam
Nên việc khu du lịch Cầu kính ở Lai Châu dựng thêm một ngôi đền rồi khắc bia kể thêm vài huyền tích về ông cũng chẳng có gì lạ.
Ngày xưa các cụ đã từng “thêm mắm thêm muối”, thì bây giờ con cháu tiếp tục kể thêm vài chi tiết cho ly kỳ cũng là chuyện bình thường.
Nhân tiện đăng lại bài này để anh em tham khảo.
GIẢI MÃ CÂU CHUYỆN ÔNG HOÀNG BẨY
Ông Hoàng Bẩy cùng ngôi đền Bảo Hà từ lâu đã nổi danh khắp nơi. Quanh năm khách thập phương kéo đến tấp nập, dù địa điểm nằm tận vùng xa xôi của Lào Cai.
Tò mò nên tôi cũng dành thời gian tìm hiểu xem ông Hoàng Bẩy thực ra là nhân vật nào mà lại nổi tiếng đến vậy. Nổi tiếng đến mức nhiều nơi hầu đồng cùng lúc hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người trên khắp cả nước.
Một vị tướng quá… bí ẩn
Nói ông bí ẩn là bởi ngay cả những người trực tiếp hương khói, trông nom ngôi đền cũng không thể nói rõ ông Hoàng Bẩy mà thiên hạ ngày ngày khấn vái thực ra là ai.
Thế nhưng cứ đến ngày 17/7, ban quản lý đền cùng chính quyền địa phương vẫn tổ chức lễ giỗ rất lớn và mở hội tưởng niệm ông.
Đã làm lễ thì tất nhiên phải có thông tin. Nhưng phần lai lịch của ông Hoàng Bẩy thường chỉ được giới thiệu khá đơn giản: ông là “thần vệ quốc”, một vị anh hùng vùng sơn cước từng đánh giặc phương Bắc để bảo vệ bờ cõi.
Ngoài ra thì hầu như không có thêm gì cụ thể.
Tra cứu trong các nguồn dân gian và sử liệu cũng chỉ thấy vài chi tiết khá mơ hồ.
Theo một số tài liệu, vào thời Cảnh Hưng (1740 - 1786), vùng biên giới phía Bắc thường xuyên bị quân phương Bắc quấy phá. Khi đó triều đình giao cho một vị tướng tên Nguyễn Hoàng Bẩy dẫn quân dẹp loạn ở khu vực Văn Bàn.
Đội quân của ông tiến dọc theo sông Hồng đánh đuổi giặc, giải phóng vùng này và xây dựng Bảo Hà làm căn cứ.
Trong một trận chiến, ông được cho là đã hy sinh. Quân địch ném thi thể ông xuống sông Hồng. Xác trôi dạt về Bảo Hà, người dân vớt lên chôn cất rồi lập miếu thờ.
Còn trong truyền thuyết dân gian, câu chuyện lại được kể theo cách khác hẳn.
Theo đó, ông Hoàng Bẩy vốn là con của Đức Vua Cha, được sai xuống trần gian đầu thai làm con trai thứ bảy trong một dòng họ Nguyễn vào cuối thời Lê.
Khi được cử lên vùng Văn Bàn đánh giặc, ông bị bắt và bị giết. Thi thể bị ném xuống sông.
Nhưng điều kỳ lạ là quan tài của ông trôi dọc sông Hồng rồi dừng lại tại Trái Hút (Bảo Hà, Lào Cai).
Dân gian còn kể thêm nhiều chi tiết ly kỳ: khi ông bị sát hại thì trời nổi gió, mây tụ lại thành hình thần mã. Từ thi thể ông phát ra một luồng hào quang bay lên thân ngựa rồi phi thẳng đến Bảo Hà. Khi đến nơi thì trời quang mây tạnh, mây ngũ sắc tụ lại thành hình tứ linh chầu hội.
Sau này ông hiển linh và được giao trấn giữ vùng Lào Cai, ngự tại dinh Bảo Hà.
Trong các câu chuyện truyền miệng, ông Hoàng Bẩy còn được mô tả là một vị “ông Hoàng” rất phong lưu. Không chỉ giỏi kiếm cung mà còn nổi tiếng ăn chơi. Lúc rảnh rỗi thì uống trà Long Tỉnh, chơi tổ tôm, tam cúc, xóc đĩa… xung quanh lúc nào cũng có các nàng hầu cận.
Dù nổi tiếng ăn chơi, nhưng người ta vẫn kể rằng ông luôn khuyên dân sống có nhân có đức, tu dưỡng bản thân để tích phúc cho con cháu.
Những câu chuyện kiểu này mang đậm màu sắc truyền thuyết dân gian, thường được sáng tác thêm cho hấp dẫn và huyền bí.
Một cách giải thích khác
Trong quá trình tìm hiểu, tôi gặp nhiều người hiểu biết ở Lào Cai và nghe được một câu chuyện khác.
Theo lời kể của các cụ cao niên từng sống từ thời kháng Pháp, truyền lại từ đời trước, nhân vật được thờ ở đền Bảo Hà thực ra có thể là một người buôn thuốc phiện khá nổi tiếng ở vùng Trái Hút vào khoảng thế kỷ XVIII.
Trước thời Pháp thuộc, Trái Hút cùng với Phố Lu là những trung tâm buôn bán thuốc phiện lớn ở vùng Tây Bắc. Thương nhân từ Lai Châu, Sơn La thường đưa hàng về đây rồi mới chuyển xuống miền xuôi.
Đoạn sông Hồng từ Lào Cai về khu vực Trái Hút tuy không dài nhưng có rất nhiều ghềnh thác và xoáy nước. Đặc biệt đoạn qua Bảo Hà có dòng nước xoáy mạnh nên những thứ trôi trên sông thường bị dạt lại đây.
Từ xưa đến nay, những trường hợp chết đuối ở phía thượng nguồn, người dân chỉ cần chờ ở Bảo Hà là thường tìm thấy xác.
Có lời kể rằng trong một chuyến vận chuyển hàng bằng thuyền, ông trùm thuốc phiện Hoàng Bẩy bị lật thuyền chết đuối. Thi thể trôi dạt về Bảo Hà.
Đám đệ tử của ông vớt xác lên, chôn cất rồi lập miếu thờ.
Ngày đó thuốc phiện chưa bị coi là hàng cấm nên việc thờ một người buôn thuốc phiện giàu có cũng không phải chuyện lạ. Ở một số vùng cao khác vẫn có những đền miếu thờ các ông trùm thuốc phiện.
Ngày xưa việc đi lại rất nguy hiểm. Đi đường sông dễ lật thuyền, còn đi đường rừng thì sợ thú dữ.
Người Lào Cai xưa có câu: “Cọp Bảo Hà - ma Trái Hút.”
Câu nói này phần nào phản ánh sự hoang vu và hiểm trở của vùng đất ấy.
Những người buôn bán qua lại, đặc biệt là dân buôn thuốc phiện, thường ghé miếu Hoàng Bẩy thắp hương cầu may trước khi tiếp tục hành trình.
Dần dần, lời đồn về sự linh thiêng lan rộng. Khách đến cúng ngày càng đông. Khi tiền công đức nhiều lên, người ta bắt đầu sáng tác thêm những câu chuyện để biến nhân vật này thành một vị tướng đánh giặc, thành “Thần Vệ Quốc.”
Ở Lào Cai không chỉ riêng đền Bảo Hà có nguồn gốc lạ lùng như vậy. Ở Sa Pa cũng từng có một ngôi miếu với lai lịch khá buồn cười. Ban đầu đó là miếu do các cô gái bán dâm phục vụ lính Pháp dựng lên để thờ tổ nghề là Bạch Mi bên Trung Quốc. Sau này ngôi miếu ấy dần được biến thành đền thờ Mẫu, nhiều người đến lễ mà không biết nguồn gốc ban đầu.
Thực tế ở Việt Nam còn khá nhiều đền miếu có xuất thân rất bình thường. Nhưng khi khách thập phương kéo đến đông, tiền công đức nhiều, thì các truyền thuyết lại được thêm thắt cho linh thiêng và hấp dẫn hơn.
Truyền thuyết càng ly kỳ thì càng thu hút người đến cúng bái.
Hết Chuyện.
#phamngocduong #Onghoangbay #duongsam
.png "Sex :vozvn (24):"){kind=icon}
.png "Sex :vozvn (21):"){kind=icon}
.png "Sex :vozvn (22):"){kind=icon}
.png "Sex :vozvn (41):"){kind=icon}
