Thế lực thù địch lại là tương lai của ta thì phải làm sao?

ManhliettinhthanViet

Xamer mới lớn
Chúng ta đang nuôi, dạy tương lai như thế nào?
- Con gái: Bố ơi, bố vừa lái xe ô tô về ạ?
- Tôi: Ừ, bố vừa về đây, có việc gì không con?
- Con gái: Thế bố bị hết tiền rồi à?
- Tôi: Là sao nhỉ, sao bố lại hết tiền?
- Con gái: Chú công an phạt bố à, bố uống rượu lái ô tô thì bị phạt tiền.
Lúc này mới phát hiện ra là con gái út 5 tuổi nó ngửi thấy người mình đầy mùi rượu.
Đành trả lời:- Không, bố về được, không bị phạt
- Bố uống 1 tí xíu xiu nên không bị phạt à?
- Không, uống bao nhiêu cũng bị phạt con à..
- Thế sao bố không bị phạt, chú công an ở ngoài đường bố quen, bố xin à?
- Không phải.
- Thế sao trước bố bảo uống rượu lái xe là bị phạt?
- À, hôm nay bố đi đường khác.
- Thế chú công an không thấy thì uống rượu được à?
- Bố là người lớn, con hỏi nhiều thế, đi ngủ đi?
- Sao người lớn lại được uống rượu lái xe ạ?

Cũng là rượu rồi, người mệt mệt nên mình nổi cáu quát:
- ĐI NGỦ ĐI, TRẺ CON MÀ THỨC KHUYA, HỎI GÌ VẶN VẸO NHIỀU THẾ, TRẢ LỜI RỒI CÒN HỎI MÃI?
- Con chỉ hỏi thôi sao bố mắng con, bác X chẳng mắng chị Y bao giờ, bác cũng chẳng uống rượu.
- KỆ BÁC ẤY, BÁC ẤY NHƯ ĐÀN BÀ CHỨ CÓ GÌ, CON THÍCH THÌ CHO SANG NHÀ BÁC ẤY MÀ Ở?
Con bé vừa mếu vừa chạy lên nhà đi ngủ, khóc rấm rứt.
Và 2 hôm sau đều thấy nó ỉu xìu, tránh mình. Đến hôm thứ 3 mình mới dám gọi nó, ôm vào lòng và hỏi con giận bố à?
Con bé bảo: Không, nhưng sao bố không trả lời mà mắng con.
Tôi nói: bố xin lỗi, hôm trước bố làm sai, uống rượu không được lái xe, chính bố nói với con như thế, bố làm sai lời bố nói, con hỏi là đúng. Sau bố đi uống rượu sẽ không lái xe nữa. Thơm bố 1 cái đi.
Thế là con bé lại trở lại thành con bé tí toét, năng động như trước hôm bị tôi mắng, cũng không còn lánh mình như 2 hôm vừa qua.

Vừa rồi xem chương trình của VTV về vụ Cách mạng màu của GenZ, ngay sau khi vừa xảy ra câu chuyện kia giữa mình và con gái, bỗng nhiên mình nhận ra 1 điều: Lâu nay chúng ta hay dùng từ GenZ, GenX, GenY để nói về 1 trào lưu nào đó, bảo rằng thế hệ này nó thế này, thế nọ. Nhưng ngẫm lại, mình thấy không phải là lứa tuổi năm nào, mà là “độ tuổi nào”.
Trước đây, trong những năm chiến tranh thì “độ tuổi” từ 16 đến 25. Các ông bà thời đó 16, 17 tuổi hết lớp 10 là bừng bừng khí thế đi đánh giặc, làm cách mạng.
Như xã hội thời bình, từ 8X, 9X đến GenZ hiện tại, độ tuổi biến đổi là tầm 23 đến 35 tuổi - độ tuổi học xong Đại học và đã ra đi làm.
Vì sao cứ mỗi khi người trẻ đặt câu hỏi, phản ứng hay hình thành một trào lưu xã hội, chúng ta lại dễ gọi họ là “phản động”, là “cách mạng màu”, là bị lôi kéo?
Qua câu chuyện đối thoại giữa mình và con gái, nghĩ lại thì đây là độ tuổi hết tuổi học hành, hết tuổi được chăm lo và tự ra ngoài xã hội va vấp. Và lúc này là lúc tư tưởng của độ tuổi bị xung đột mạnh mẽ giữa những gì được dạy ở trường lớp, với những gì xảy ra ngoài xã hội.
Trong trường lớp, từ môn đạo đức, đến giáo dục công dân rồi cao hơn nữa ở bậc Đại học là các môn Triết, tư tưởng Hồ Chí Minh đều dạy ta cách tham gia một xã hội văn minh, công bằng, minh bạch.
Tất cả 15 – 16 năm dưới mái trường, tâm trí như trang giấy trắng được vẽ lên bằng những điều đẹp đẽ, trang giấy ấy được bảo vệ bởi lớp kén là gia đình, vừa bảo vệ nhưng cũng ngăn cách tương tác đến những góc tối của XH. Đến khi ra đời sống tự mình bươn chải, tự mình cảm nhận thì bỗng thấy quá đối lập, sao trong trường dạy như này, mà lãnh đạo lại như kia? Sao người này được xử vậy, mà người kia lại xử khác?
Những câu hỏi ấy cũng y như những câu hỏi bé gái nhà mình hỏi mình khi thấy bố “Uống rượu mà vẫn lái xe”, trong khi trước đó mình đã nhiều lần nói uống rượu không được lái xe. Và chắc chắn hoàn toàn không có thế lực thù địch bên ngoài nào xui con bé hỏi câu ấy cả (chỉ có thế lực thù địch nội bộ tên “vợ” là có khả năng mà thôi).
Vậy nhưng nhiều khi những câu trả lời vặn vẹo ấy rất khó trả lời để không mâu thuẫn với những gì ta đã dạy con cái ta…
Trong đoạn hội thoại, Con bé còn so sánh với bác hàng xóm – nói với con nhẹ nhàng, không rượu bia. Thì ngay lập tức minh phản ứng bảo là bác ấy “Đàn bà, sang đấy mà ở”…. Có giống 1 số ngụy biện trên MXH khi có người trẻ nói nước này thế này, nước mình thế nọ thì có 1 đám Clone vào Kêu tự nhục, giỏi sang đó mà ở không?.
Khi người trẻ thấy những màu xám của xã hội, xung đột với những điều màu hồng đẹp đẽ được học trong trường, thì không thể tránh khỏi thắc mắc. Nhà nước như 1 gia đình, thế hệ trẻ chính là tương lai, ta nuôi tương lai bằng 1 sự giáo dục đẹp, khi tương lai còn nhỏ, nhận thức chưa sâu, ta dạy gì sẽ tiếp thu đó, nhưng có ai muốn dạy cho tương lai những thói xấu sau này của gia đình không? Ta đều dạy những điều đẹp đẽ nhưng lớn lên lại bắt hòa nhập trong gia đình có những góc tối, đó là điều cực kỳ mâu thuẫn.
Và cách ứng xử khi giới trẻ bày tỏ cảm xúc, đặt câu hỏi trước những điều họ chứng kiến, rồi hình thành những trào lưu như “đặt hoa, kết ruy-băng…” lại là bảo đấy là “cách mạng màu”, là “phản động lôi kéo”… Có giống cảnh mình quát con mình “láo toét, trẻ con dốt nát biết gì mà hỏi” không?
Một người trẻ đặt hoa tưởng niệm một người vừa mất có thể đơn giản là vì thương cảm. Một người trẻ nói chưa muốn sinh con khi cảm thấy xã hội bất ổn có thể đơn giản là một quyết định cá nhân. Nhiều người cùng có những cảm nhận và lựa chọn tương tự thì có thể hình thành một trào lưu xã hội. Nhưng việc một trào lưu xuất hiện không tự động có nghĩa là tất cả những người tham gia đều bị một thế lực nào đó lôi kéo. Điều đáng hỏi trước tiên có lẽ không phải là “Ai đứng sau?”, mà là “Điều gì trong xã hội khiến những người trẻ này có cảm xúc và lựa chọn như vậy?”
Kết quả điều ấy chỉ có thể khiến thế hệ trẻ ngày càng cách xa mình.
Liên hệ với Câu chuyện mình và bé con, Cuối cùng cảm nhận là cần sự “đối thoại”, chẳng có gì là láo toét, là vặn vẹo cả, chỉ là trẻ em vốn trong sáng, dạy như nào biết như vậy, cái gì thấy khác ý là phải thắc mắc vậy thôi.
Nếu không nhận sai, thì mình có thể nói với con:” uống rượu rồi, lái xe thì phải biết tránh chốt thổi nồng độ cồn, hoặc là bảo bố có quan hệ với các chú, bố xin được” … vừa không phải xin lỗi con, lại còn oai nữa, người bố thông minh, lại có quyền lực.
Nhưng mình chọn: Nhận lỗi và xin lỗi con, hứa sẽ không làm sai những gì đã dạy con. Tất cả chỉ bởi vì mình đâu muốn tương lai con mình phát triển theo hướng khác?.
Nhà nước cũng vậy thôi, Có thể chọn cách đối thoại với chính tương lai của nước nhà - thế hệ GenZ hoặc có thể chọn không đối thoại, nhưng ngày càng đẩy tương lai ra xa khỏi tầm tay mình.
***
Nhưng còn một điều nữa mình nghĩ đến.
Đôi khi sự áp đặt của thế hệ cũ, nói rằng thế hệ mới là suy thoái, là bị lôi kéo, là đang bị những trào lưu bên ngoài dẫn dắt... có thể không hoàn toàn xuất phát từ ác ý.
Một phần trong đó có thể đơn giản là chúng ta chưa kịp tìm hiểu và chưa kịp bắt kịp những thay đổi của công nghệ và xã hội.
8X, 9X ngày trước cũng từng là những đứa trẻ chơi game, ngồi Internet hàng giờ và bị nhiều thế hệ trước nhìn bằng ánh mắt nghi ngờ: chơi game thì có ích gì, lên mạng thì làm được gì?
Nhưng rồi chính những đứa trẻ ấy lớn lên.
Ngày hôm nay, nhiều người trong số họ trở thành những người rất thành thạo công nghệ, sử dụng máy tính, Internet, smartphone, mạng xã hội, các công cụ số... như một phần bình thường của cuộc sống.
Trong khi đó, không ít người thuộc thế hệ trước lại phải nhờ con cháu hướng dẫn cách sử dụng những thứ mà vài chục năm trước họ thậm chí còn chưa biết đến.
Điều đó không có nghĩa thế hệ mới giỏi hơn thế hệ cũ.
Nó chỉ cho thấy một điều rất đơn giản:
Thế giới thay đổi nhanh hơn khả năng thích nghi của mỗi con người.
Và khi chúng ta không hiểu một thứ gì đó, phản ứng dễ nhất là cho rằng nó xấu.
Khi không hiểu một trào lưu, ta có thể cho rằng nó là suy thoái.
Khi không hiểu vì sao người trẻ làm như vậy, ta có thể cho rằng họ bị lôi kéo.
Nhưng nếu cứ nhìn những thứ mình chưa hiểu bằng ánh mắt của quá khứ, rồi vội vàng kết luận rằng thế hệ trẻ đang đi sai đường, thì rất có thể chính chúng ta sẽ trở thành những người bị bỏ lại phía sau.
Không ai muốn mình bị bỏ lại.
Vậy thì có lẽ thế hệ cũ không nên vội vàng áp đặt hay ngăn cản thế hệ trẻ trước mỗi điều mới mẻ.
Hãy thử bước vào thế giới của chúng.
Hãy chơi thử trò chơi mà chúng đang chơi.
Xem thử video mà chúng đang xem.
Tìm hiểu thứ mà chúng đang thích.
Hỏi chúng vì sao chúng thích nó.
Sau đó dùng kinh nghiệm sống của mình để hướng dẫn, đưa ra ý kiến, chỉ ra những điều mình cho là đúng, và cũng lắng nghe xem chúng nghĩ gì.
Không phải để người lớn thắng trẻ con.
Cũng không phải để trẻ con phủ nhận người lớn.
Mà để hai thế hệ cùng học được thêm một điều từ nhau.
Người trẻ có sự mới mẻ, khả năng thích nghi và cách nhìn của một thế giới đang thay đổi rất nhanh.
Người lớn có kinh nghiệm, sự từng trải và khả năng nhìn thấy những điều mà người trẻ chưa từng trải qua.
Nếu hai thứ đó gặp nhau bằng đối thoại thay vì áp đặt, thì khoảng cách thế hệ có khi lại trở thành một lợi thế.
Cũng giống như tôi vậy.
Tôi tự nhủ, từ mai có lẽ mình sẽ không cấm bé con xem YouTube nữa.
Mình sẽ ngồi xem Peppa Pig cùng con.
Có lẽ đó mới là cách chúng ta nuôi dạy tương lai.
 

Có thể bạn quan tâm

Top