Don Jong Un
Khổ vì lồn
Phản ứng trước quyết định trừng phạt bằng thuế quan của Hoa Kỳ, nhà nước ******** Việt Nam khẳng định chủ trương cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức và đã có một số động thái ban đầu nhằm thể hiện quyết tâm thực thi chủ trương ấy. Trong khi đó, nhiều dư luận viên trong nước lại tấn công cuộc điều tra, phỉ báng nhân chứng, và bày tỏ thái độ bất chấp.
“Có vẻ nhà nước Việt Nam nói một đằng với Hoa Kỳ nhưng dung túng hoặc khuyến khích thông điệp ngược lại với công chúng ở trong nước,” Ts. Nguyễn Đình Thắng, Tổng Giám Đốc kiêm Chủ Tịch BPSOS, nhận định. “Cơ quan điều tra về gian lận trong thương mại cần biết.”
Đó là Văn phòng Đại Diện Mậu Dịch Hoa Kỳ (US Trade Representative, USTR).
Hình 1 – Một số lời bình luận đi ngược lại cam kết của nhà nước ******** Việt Nam về phòng, chống lao động cưỡng bức, được dịch sang tiếng Anh để chia sẻ với USTR
Ngày 25 tháng 7, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam Bà Phạm Thu Hằng khẳng định “Việt Nam nghiêm cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức, tuân thủ nghiêm túc các quy định của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), các điều ước quốc tế và hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam là thành viên.”
Hôm trước đó, ngày 24 tháng 7, Hoa Kỳ công bố quyết định áp 12.5% thuế quan lên các mặt hàng nhập từ Việt Nam vì có thể nhuốm lao động cưỡng bức. Theo Bà Hằng, quyết định này “chưa phản ánh đầy đủ thực tế và những nỗ lực của Việt Nam trong phòng ngừa, giảm thiểu và xóa bỏ lao động cưỡng bức, trong đó có việc cấm nhập khẩu sản phẩm có sử dụng lao động cưỡng bức.”
Bà Hằng khẳng định chính sách của nhà nước ******** Việt Nam là “nghiêm cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức, tuân thủ nghiêm túc các quy định của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), các điều ước quốc tế và hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam là thành viên.”
Chạy nước rút với hy vọng thuyết phục Hoa Kỳ giảm nhẹ mức thuế quan trừng phạt, ngày 22 tháng 7, chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 292/2026/NĐ-CP, quy định cấm nhập khẩu hàng hoá được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo có yếu tố lao động cưỡng bức. Động thái phút chót này không làm cho USTR thay đổi quyết định.
Ngày 29 tháng 7, Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ ở Hà Nội thông báo chương trình tập huấn cho cán bộ, công chức của Cục Hải Quan và Bộ Công Thương Việt Nam về phòng chống thương mại gian lận và phát hiện yếu tố lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng. Nghĩa là nhà nước ******** Việt Nam chấp nhận có gian lận thương mại và thể hiện tinh thần hợp tác với Hoa Kỳ để bài trừ.
Thế nhưng, khi BPSOS thông tin cho người dân ở Việt Nam về tình trạng gian lận thương mại và kêu gọi cung cấp thông tin cho cuộc điều tra của USTR thì đã nhận hàng nghìn lời bình luận phỉ báng, đe dọa, kêu gọi bạo lực nhằm chống chế cho hành vi sử dụng lao động cưỡng bức.
“Chúng tôi đã thu thập các lời bình luận ấy và dịch sang tiếng Anh để chuyển cho USTR,” Ts. Thắng cho biết. “Cách nhà nước Việt Nam ‘xử lý’ các dư luận viên đã xuyên tạc chính sách nhà nước sẽ là thước đo thực tâm của họ về bài trừ tình trạng lao động cưỡng bức.”
Một số nhân chứng được trích dẫn trong hồ sơ mà BPSOS nộp cho USTR để phục vụ công việc điều tra cũng bị tấn công kịch liệt bởi hàng trăm tài khoản Facebook ở rong nước.
Một trong các khuyến nghị của BPSOS là USTR theo dõi việc nhà nước Việt Nam áp dụng Nghị Định Chính Phủ 174/2026/ND-CP, hiệu lực đầu tháng 7, ra sao đối với các tác giả của những lời bình luận ấy.
Ngoài USTR, Ts. Thắng cho biết sẽ họp với viên chức Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ về vấn đề này.
“Có vẻ nhà nước Việt Nam nói một đằng với Hoa Kỳ nhưng dung túng hoặc khuyến khích thông điệp ngược lại với công chúng ở trong nước,” Ts. Nguyễn Đình Thắng, Tổng Giám Đốc kiêm Chủ Tịch BPSOS, nhận định. “Cơ quan điều tra về gian lận trong thương mại cần biết.”
Đó là Văn phòng Đại Diện Mậu Dịch Hoa Kỳ (US Trade Representative, USTR).
Hình 1 – Một số lời bình luận đi ngược lại cam kết của nhà nước ******** Việt Nam về phòng, chống lao động cưỡng bức, được dịch sang tiếng Anh để chia sẻ với USTR
Ngày 25 tháng 7, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam Bà Phạm Thu Hằng khẳng định “Việt Nam nghiêm cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức, tuân thủ nghiêm túc các quy định của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), các điều ước quốc tế và hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam là thành viên.”
Hôm trước đó, ngày 24 tháng 7, Hoa Kỳ công bố quyết định áp 12.5% thuế quan lên các mặt hàng nhập từ Việt Nam vì có thể nhuốm lao động cưỡng bức. Theo Bà Hằng, quyết định này “chưa phản ánh đầy đủ thực tế và những nỗ lực của Việt Nam trong phòng ngừa, giảm thiểu và xóa bỏ lao động cưỡng bức, trong đó có việc cấm nhập khẩu sản phẩm có sử dụng lao động cưỡng bức.”
Bà Hằng khẳng định chính sách của nhà nước ******** Việt Nam là “nghiêm cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức, tuân thủ nghiêm túc các quy định của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), các điều ước quốc tế và hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam là thành viên.”
Chạy nước rút với hy vọng thuyết phục Hoa Kỳ giảm nhẹ mức thuế quan trừng phạt, ngày 22 tháng 7, chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 292/2026/NĐ-CP, quy định cấm nhập khẩu hàng hoá được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo có yếu tố lao động cưỡng bức. Động thái phút chót này không làm cho USTR thay đổi quyết định.
Ngày 29 tháng 7, Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ ở Hà Nội thông báo chương trình tập huấn cho cán bộ, công chức của Cục Hải Quan và Bộ Công Thương Việt Nam về phòng chống thương mại gian lận và phát hiện yếu tố lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng. Nghĩa là nhà nước ******** Việt Nam chấp nhận có gian lận thương mại và thể hiện tinh thần hợp tác với Hoa Kỳ để bài trừ.
Thế nhưng, khi BPSOS thông tin cho người dân ở Việt Nam về tình trạng gian lận thương mại và kêu gọi cung cấp thông tin cho cuộc điều tra của USTR thì đã nhận hàng nghìn lời bình luận phỉ báng, đe dọa, kêu gọi bạo lực nhằm chống chế cho hành vi sử dụng lao động cưỡng bức.
“Chúng tôi đã thu thập các lời bình luận ấy và dịch sang tiếng Anh để chuyển cho USTR,” Ts. Thắng cho biết. “Cách nhà nước Việt Nam ‘xử lý’ các dư luận viên đã xuyên tạc chính sách nhà nước sẽ là thước đo thực tâm của họ về bài trừ tình trạng lao động cưỡng bức.”
Một số nhân chứng được trích dẫn trong hồ sơ mà BPSOS nộp cho USTR để phục vụ công việc điều tra cũng bị tấn công kịch liệt bởi hàng trăm tài khoản Facebook ở rong nước.
Một trong các khuyến nghị của BPSOS là USTR theo dõi việc nhà nước Việt Nam áp dụng Nghị Định Chính Phủ 174/2026/ND-CP, hiệu lực đầu tháng 7, ra sao đối với các tác giả của những lời bình luận ấy.
Ngoài USTR, Ts. Thắng cho biết sẽ họp với viên chức Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ về vấn đề này.
