Nguồn hình ảnh,Reuters
2 tháng 1 2026
Thời gian đọc: 15 phút
Một cuốn sổ tay, bị phát hiện trong một cuộc bố ráp của cảnh sát vào khu phức hợp của một băng nhóm lừa đảo mạng tại Philippines, đã đưa ra những chỉ dẫn chi tiết bằng tiếng Trung về cách tiến hành các vụ lừa đảo, đồng thời hé lộ một "lộ trình" tiếp cận, thao túng tâm lý và lừa gạt nạn nhân.
"Khi yêu, IQ của phụ nữ bằng 0," cuốn sổ tay viết ở trang thứ hai.
"Chỉ cần cảm xúc được khơi dậy, tiền của khách hàng sẽ tự nhiên theo sau."
Cuốn cẩm nang thứ hai, thu giữ được trong một chiến dịch thực thi pháp luật khác tại quốc gia này và được Reuters xem xét, đưa ra các 'mẹo' bằng tiếng Anh và tiếng Trung về cách tiến hành các vụ lừa tình.
Hai tài liệu này, khi đặt cạnh nhau, cho thấy rõ các kỹ thuật tâm lý mà các băng nhóm tội phạm sử dụng để mê hoặc nạn nhân, khiến họ tin rằng mình đang có mối quan hệ tình cảm, trước khi dụ dỗ họ rót tiền vào những khoản đầu tư gian lận.
Loại hình lừa đảo này được gọi là "sát trư", tức mổ heo, bởi các băng nhóm ví các mục tiêu như những con heo ngây thơ bị dắt tới lò mổ. Theo FBI, hình thức này hiện là một trong những chiêu trò lừa đảo phổ biến nhất.
Trong loạt bài đăng tải trong năm nay, Reuters đã ghi nhận rằng các vụ lừa đảo mổ heo này thường do chính các nạn nhân của nạn buôn người thực hiện, vốn là những người bị ép làm việc trong các khu phức hợp lừa đảo quy mô công nghiệp ở Đông Nam Á do các băng nhóm do người Trung Quốc cầm đầu vận hành.
Loại hình lừa đảo mạng này càng trở nên nguy hiểm hơn nhờ trí tuệ nhân tạo, cho phép kẻ gian triển khai các công cụ tinh vi nhằm làm cho những lời kêu gọi chuyển tiền trở nên thuyết phục hơn.
Hai cuốn sổ tay, với nội dung độc quyền mà Reuters có được, cho thấy các băng nhóm đã xây dựng những chỉ dẫn rất chi tiết về việc tạo dựng nhân dạng giả để dụ dỗ mục tiêu, cũng như các chiến lược xử lý nếu nạn nhân bắt đầu nghi ngờ bị lừa.
Tính xác thực của cả hai cuốn cẩm nang đã được một người phát ngôn của Ủy ban Tổng thống Philippines về chống tội phạm có tổ chức (PAOCC) xác nhận. Người này cho biết hai tài liệu này được thu giữ tại hai khu phức hợp bị đột kích ở phía bắc thủ đô Manila hồi năm ngoái.
Cuốn cẩm nang bằng tiếng Trung phác thảo một kế hoạch bảy ngày để lừa phụ nữ tại Trung Quốc, bằng cách thuyết phục họ đầu tư vào dầu thô thông qua một nền tảng giả mạo. Tài liệu gọi các mục tiêu là "khách hàng" và hành vi chiếm đoạt tiền là một "giao dịch".
Cuốn sổ tay song ngữ còn lại nhắm tới nam giới. Tài liệu này không nêu rõ cách thức rút tiền từ nạn nhân, nhưng gợi ý kẻ lừa đảo nên trao đổi với mục tiêu về tiền mã hóa.
PAOCC cho biết cuốn sổ tay thứ nhất, dài chín trang, được phát hiện tại một khu phức hợp xây dựng trên khu đất mà một phần thuộc sở hữu của một phụ nữ gốc Trung Quốc tên Alice Guo.
Tại khu phức hợp này, giới chức tìm thấy các điện thoại di động bị nghi là được sử dụng cho các vụ lừa đảo kiểu "sát trư", cùng với vài trăm người "liên quan đến hoạt động lừa đảo". Theo PAOCC, nhiều người trong số đó là nạn nhân của tình trạng buôn người.
Bà Guo hiện đang thụ án chung thân sau khi bị kết án về tội buôn người vào tháng 11. Luật sư của bà không trả lời các câu hỏi liên quan đến cuốn sổ tay cũng như các hoạt động diễn ra tại khu phức hợp.
Reuters không thể xác định liệu một trong hai cuốn cẩm nang này đã từng được sử dụng trong các vụ lừa đảo hay chưa.
Tuy nhiên, các phương thức được mô tả trong tài liệu phù hợp với những gì hai cựu nhân viên tại các khu phức hợp lừa đảo từng kể với hãng tin. Một trong số họ, làm việc tại Myanmar, cho biết anh đã sử dụng một cẩm nang tương tự để thực hiện một vụ lừa đảo kiểu "mổ heo".
Theo một báo cáo năm 2024 của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), các kịch bản như vậy đã được tìm thấy trong ít nhất hai cuộc đột kích khác của cảnh sát vào các năm 2023 và 2024 tại Philippines và Thái Lan. UNODC là cơ quan chia sẻ chuyên môn với các lực lượng thực thi pháp luật quốc gia.
Hai chuyên gia, qua việc xem xét cuốn cẩm nang tiếng Trung theo đề nghị của Reuters, cho biết tài liệu này thể hiện những kỹ thuật thao túng tâm lý phức tạp, trong đó có việc cô lập mục tiêu tiềm năng và thể hiện tình cảm dồn dập, khiến nạn nhân dần bị cuốn vào các cuộc trò chuyện.
Xây dựng vỏ bọc
Bước đầu tiên của một vụ lừa đảo kiểu "mổ heo" là tạo dựng một danh tính giả.Cuốn cẩm nang bằng tiếng Trung viết ngay ở trang đầu rằng một "vỏ bọc" được xây dựng công phu có thể mở ra cánh cửa dẫn tới sự gắn kết cảm xúc với nạn nhân tiềm năng.
Bà Martina Dove, nhà tâm lý học tại Mỹ chuyên nghiên cứu các vụ lừa đảo và đã xem xét cuốn cẩm nang này theo đề nghị của Reuters, cho biết các nghiên cứu của bà phát hiện rằng những kẻ lừa đảo tình cảm thường mạo danh các nhân vật có uy tín khi nhắm vào nạn nhân là phụ nữ, rồi sau đó sử dụng sự kiểm soát để thao túng họ.
Điều này có thể thể hiện qua việc kẻ lừa đảo giả làm những người có tay nghề cao như bác sĩ hoặc luật sư, hoặc những nhân vật cấp cao mặc quân phục như một vị tướng, bà nói.
Ngân hàng Barclays của Anh cho biết đàn ông có khả năng trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo tình cảm cao hơn phụ nữ một chút, dù trung bình phụ nữ lại mất số tiền nhiều hơn gấp đôi.
Kết luận này dựa trên việc rà soát một số lượng không được công bố các vụ lừa đảo nhằm vào khách hàng của ngân hàng trong giai đoạn từ tháng 1/2023 đến tháng 5/2024.
Cấu trúc nghiên cứu
Danh tính giả được xây dựng dựa trên những chi tiết nền tảng mà cuốn cẩm nang tiếng Trung khuyến nghị phải giữ nhất quán.- Ngày sinh: Nên chọn cung Kim Ngưu, vì được coi là tương hợp nhất với các cung khác.
- Quê quán: Phải phù hợp với giọng địa phương của kẻ lừa đảo.
- Gia đình: Giả vờ đã ly hôn được sáu năm, có một con gái đang sống với vợ cũ.
- Nghề nghiệp: Nói rằng mình giữ vị trí quản lý tại Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc Sinopec, nhưng hiện đang được điều động làm việc ở nước ngoài.
Tinh chỉnh
Cuốn cẩm nang tiếng Trung khuyến nghị điều chỉnh một số chi tiết nhằm tạo điểm chung với mục tiêu tiềm năng.- Tuổi tác: Kẻ lừa đảo nên giả vờ lớn hơn nạn nhân một hoặc hai tuổi.
- Gia đình: Mẹ của kẻ lừa đảo nên sống gần nơi ở của mục tiêu, nhưng không quá gần để tránh khả năng có các mối quan hệ xã hội chồng chéo.