

Nguồn hình ảnh,Reuters
Chụp lại hình ảnh,Henry Stout
12 tháng 8 2025
Dường như màn tái xuất của ông Trump đã giúp gia tăng sự quan tâm đến các nhóm mang tư tưởng "chủng tộc thượng đẳng" ở Mỹ, theo điều tra của Reuters.
Mặc quần đùi rộng, đi dép xỏ ngón và đội mũ bóng chày che nắng, Dalton Henry Stout trông không khác gì một người nông dân Mỹ bình thường.
Chỉ trừ logo trên chiếc mũ của anh ta.
Đó là biểu tượng đầu lâu xương chéo của nhóm khét tiếng "Đầu Tử thần" SS, từng giám sát các trại tập trung của Đức Quốc xã – cùng với ký tự "AFN", viết tắt của Mạng lưới Tự do Aryan (chủng tộc thượng đẳng), một nhóm tân Quốc xã do Stout và bạn đời của mình điều hành.
Từ một trang trại nhỏ ở bang Texas, cặp đôi này quản lý một mạng lưới mà họ cho là đang phát triển mạnh mẽ nhờ sự trở lại Nhà Trắng của Tổng thống Donald Trump.
Họ chỉ ra rằng các phát ngôn của ông Trump - như việc tấn công vào các chương trình đa dạng, lập trường cứng rắn về nhập cư và kêu gọi bảo vệ "các giá trị phương Tây" - đã làm gia tăng sự quan tâm cũng như số lượng thành viên.
Stout nói rằng ông Trump đã "đánh thức nhiều người về những vấn đề mà chúng tôi đã nêu ra trong nhiều năm. Ông ấy là điều tốt đẹp nhất đến với chúng tôi."
Mặc dù AFN và các nhóm tân Quốc xã khác vẫn nằm ở rìa ngoài của chính trường Mỹ, bị cả những người theo chủ nghĩa bảo thủ và người dân Mỹ nói chung xem là độc hại, nhưng theo các cuộc phỏng vấn với hàng chục thành viên các nhóm cực đoan, chín chuyên gia về chủ nghĩa cực đoan chính trị và dữ liệu về bạo lực cánh hữu, họ đang ngày càng trở thành tâm điểm của các cuộc biểu tình công khai và các hành vi bạo lực của phe cực hữu.
Một số xu hướng đã hội tụ kể từ khi ông Trump tái đắc cử.
Những phát ngôn của ông Trump đã tiếp thêm sức mạnh cho một làn sóng mới các nhà hoạt động cực hữu, thúc đẩy sự gia tăng của các nhóm thượng đẳng da trắng.
Việc ông Trump ân xá cho những người tham gia bạo loạn ngày 6/1/2021 và sự thay đổi trong trọng tâm của các cơ quan thực thi pháp luật liên bang sang vấn đề nhập cư cũng khiến nhiều người thuộc phe cực hữu tin rằng các cuộc điều tra liên bang nhắm vào những người theo chủ nghĩa thượng đẳng da trắng không còn là ưu tiên hàng đầu.
Sự dịch chuyển của ranh giới phe cánh hữu đang diễn ra.
Theo các nhà nghiên cứu, những ý tưởng từng bị giới hạn trong các nhóm cực đoan như Proud Boys - tổ chức đóng vai trò chủ chốt trong vụ bạo loạn ngày 6/1 - nay đã xuất hiện rõ nét hơn trong chính trường Đảng Cộng hòa. Những tư tưởng này trải dài từ việc phủ nhận kết quả bầu cử cho đến việc mô tả người nhập cư như "những kẻ xâm lược".
Sự ủng hộ công khai và việc ông Trump ân xá cho những nhân vật cực hữu đã góp phần bình thường hóa các quan điểm này.
Các nhà nghiên cứu cho rằng khi phong trào "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại" (Make America Great Again) định hình bản sắc của Đảng Cộng hòa, ranh giới giữa phe cánh hữu cực đoan và phe bảo thủ chính thống ngày càng trở nên khó phân định.
"Những tư tưởng từng được coi là cực đoan giờ đây dễ dàng hòa nhập vào phe cánh hữu rộng lớn hơn. Điều này không phải vì các nhóm cực đoan đã thay đổi, mà vì bối cảnh xung quanh họ đã thay đổi," Heidi Beirich, đồng sáng lập Dự án Toàn cầu Chống Thù hận và Cực đoan, một tổ chức phi lợi nhuận chuyên theo dõi các phát ngôn thù địch và chủ nghĩa cực đoan, nhận định.
"Một thành viên Proud Boys thậm chí không còn có vẻ đáng sợ nữa bởi vì những tư tưởng này đã được bình thường hóa," bà nói thêm.
Sự dịch chuyển này đã đi kèm với sự gia tăng mạnh mẽ các hoạt động của phe thượng đẳng da trắng.
Theo dự án phi lợi nhuận ACLED, chuyên theo dõi các cuộc xung đột toàn cầu, những kẻ cực đoan da trắng đang gây ra một tỷ lệ bạo lực chính trị ngày càng lớn ở Mỹ.
Cụ thể, vào năm 2020, các nhóm này có liên quan đến 13% các cuộc biểu tình và hành vi bạo lực chính trị cực đoan ở Mỹ, tương đương 57 sự kiện được ACLED ghi nhận. Đến năm 2024, con số này đã tăng vọt lên gần 80%, tương đương 154 sự kiện.

Nguồn hình ảnh,Reuters
Chụp lại hình ảnh,Những ý tưởng từng chỉ giới hạn trong các nhóm cực đoan như Proud Boys giờ đây đã xuất hiện rõ hơn trong chính trị Cộng hòa chính thống
Ông Trump đã phủ nhận việc ủng hộ chủ nghĩa cực đoan da trắng và Nhà Trắng cũng bác bỏ quan điểm cho rằng những phát ngôn của ông cổ vũ cho nạn phân biệt chủng tộc.
Trả lời các câu hỏi về vấn đề này, người phát ngôn Nhà Trắng, ông Harrison Fields, khẳng định:
"Tổng thống Trump là tổng thống của tất cả người Mỹ và sự thù hận không có chỗ đứng trong đất nước chúng ta. Tổng thống Trump đang tập trung vào việc đoàn kết đất nước, cải thiện nền kinh tế, siết chặt biên giới và kiến tạo hòa bình trên toàn cầu."
Ông Fields cũng nhấn mạnh rằng sự ủng hộ dành cho ông Trump trong cộng đồng cử tri người da màu đã tăng lên đáng kể. Trong cuộc bầu cử năm ngoái, tỷ lệ phiếu bầu của người da màu cho ông đã gần như tăng gấp đôi so với năm 2020, đạt khoảng 15%.
Ông Trump đã gạt bỏ những cáo buộc phân biệt chủng tộc. Tại một buổi vận động tranh cử năm ngoái, ông tuyên bố: "Tôi không phải là một người Quốc xã. Tôi là người hoàn toàn đối lập với Quốc xã".
Vài tháng trước đó, ông đã nói với một người phỏng vấn rằng ông không thể là người phân biệt chủng tộc vì ông có "rất nhiều bạn bè là người da đen".
Mặc dù có được sự ủng hộ từ các cử tri không phải da trắng, ông Trump vẫn luôn nhận được sự hậu thuẫn từ các nhóm dân tộc chủ nghĩa da trắng và các nhóm cực đoan, trong khi bản thân ông lại sử dụng những phát ngôn gây chia rẽ sắc tộc.
Ông từng lan truyền thông tin sai lệch rằng Barack Obama, vị tổng thống da đen đầu tiên của đất nước, không sinh ra ở Mỹ. Trong chiến dịch tranh cử năm 2024, ông ám chỉ rằng những người nhập cư phạm tội bạo lực vì "đó là gien của họ", một nhận xét bị nhiều người lên án là phân biệt chủng tộc.
Stout khẳng định nhóm của anh ta phản đối bạo lực.
Tuy nhiên, AFN lại công khai kêu gọi chuẩn bị cho một "Cuộc thánh chiến sắc tộc". Tổ chức này truyền bá tư tưởng thượng đẳng da trắng, tìm cách hợp nhất các thành phần của phong trào dân tộc chủ nghĩa da trắng và tích cực tuyển mộ các cựu thành viên từ các nhóm cực đoan khác.
Chính quyền ông Trump đã giảm bớt các nỗ lực chống lại chủ nghĩa cực đoan trong nước, chuyển hướng nguồn lực sang việc thực thi pháp luật về nhập cư và coi biên giới phía nam là mối đe dọa an ninh hàng đầu.
Cục Điều tra Liên bang (FBI) đã cắt giảm nhân sự trong Đơn vị Tác chiến Khủng bố Nội địa. Bộ An ninh Nội địa (DHS) cũng đã giảm bớt nhân viên trong văn phòng phòng chống bạo lực của mình.
Một số chuyên gia về khủng bố nội địa cho rằng những động thái này có thể tiếp thêm sức mạnh cho những kẻ cực đoan, làm suy yếu khả năng phát hiện và ngăn chặn các mối đe dọa của Mỹ.
DHS và FBI đã lên tiếng bảo vệ các quyết định cắt giảm, khẳng định họ vẫn cam kết chống khủng bố nội địa. FBI cho biết trong một tuyên bố rằng họ phân bổ nguồn lực dựa trên phân tích mối đe dọa và "nhu cầu điều tra của Cục", đồng thời vẫn cam kết điều tra khủng bố nội địa.