Ngay từ cái quốc hiệu đã thấy ngu rồi :v. Đã "cộng hòa" rồi còn nhét thêm chữ "dân chủ" vô để ra vẻ, thể hiện lòe bịp thiên hạ là ta đây có tinh thần dân chủ, trong khi cái chữ "cộng hòa" là nó đã mang sẵn tinh thần dân chủ trong đó rồi.
Bởi tao nói tụi cộng sẻn vừa ngu vừa ngoan cố, mất dạy vô biên.
Tao hỏi ai, nó bảo thế này
Nếu xét thuần túy về mặt chiết tự ngữ nghĩa (tức là mổ xẻ từng chữ một), câu trả lời là: Không, "Cộng hòa" không mặc nhiên bao gồm "Dân chủ".
Dù trong thực tế hai khái niệm này hay "đi chung một cặp", nhưng về bản chất ngôn ngữ, chúng tập trung vào hai khía cạnh hoàn toàn khác nhau:
1. Phân tích ngữ nghĩa "Cộng hòa" (Republic)
* Nguồn gốc: Chữ Cộng (共) là cùng nhau, Hòa (和) là hòa hợp/thảo luận. Tiếng Latinh là Res publica (việc công).
* Ý nghĩa cốt lõi: Khẳng định quốc gia là "của chung", không phải tài sản riêng của một cá nhân (Vua).
* Trọng tâm: Đối lập với Quân chủ (Monarchy). Nó chỉ xác định rằng quyền lực không phải do dòng máu hay thần thánh ban cho một người duy nhất.
2. Phân tích ngữ nghĩa "Dân chủ" (Democracy)
* Nguồn gốc: Tiếng Hy Lạp là Demos (nhân dân) và Kratos (quyền lực).
* Ý nghĩa cốt lõi: "Chính quyền của nhân dân".
* Trọng tâm: Đối lập với Độc tài (Dictatorship) hoặc Thiểu số trị (Oligarchy). Nó xác định rằng phương thức ra quyết định phải dựa trên ý chí của số đông.
3. Tại sao "Cộng hòa" không bao gồm "Dân chủ"?
Để thấy sự tách biệt về mặt ngữ nghĩa, hãy nhìn vào hai kịch bản sau:
* Cộng hòa nhưng không Dân chủ (Cộng hòa quý tộc): Lịch sử có các nền Cộng hòa như La Mã cổ đại hay Venezia (Ý) thời Trung cổ. Họ không có vua, quyền lực là "việc chung", nhưng cái "chung" đó chỉ dành cho một nhóm nhỏ quý tộc hoặc thương gia giàu có. Người dân thường không có quyền bầu cử. Về ngữ nghĩa, đây vẫn là "Cộng hòa" vì không có vua, nhưng hoàn toàn không có "Dân chủ".
* Dân chủ nhưng không Cộng hòa (Quân chủ lập hiến):
Như ở Anh hay Nhật Bản. Về mặt hình thức, đây là nước Quân chủ (có Vua/Nữ hoàng). Nhưng về mặt vận hành, người dân nắm toàn quyền quyết định thông qua bầu cử. Đây là "Dân chủ" nhưng không phải "Cộng hòa".
4. Điểm giao thoa (Cộng hòa Dân chủ)
Trong ngôn ngữ chính trị hiện đại, người ta thường ghép chúng lại thành "Cộng hòa Dân chủ" để bổ khuyết cho nhau:
* Cộng hòa: Đảm bảo không có vua chuyên chế.
* Dân chủ: Đảm bảo cái "việc chung" đó thực sự do toàn dân quyết định, chứ không phải một nhóm lợi ích hay một nhà độc tài núp bóng.
> Kết luận: Xét về mặt từ vựng, Cộng hòa là hình thức sở hữu quyền lực (của chung), còn Dân chủ là phương thức thực thi quyền lực (do dân quyết định). Một cái nhà "của chung" (Cộng hòa) vẫn có thể bị một người quản gia độc đoán chiếm quyền mà không hỏi ý kiến ai (thiếu Dân chủ).