đéo có hình chó nó tin
Địt Bùng Đạo Tổ
(Dân trí) - Theo chuyên gia, việc xác định ngưỡng phù hợp không nên dừng ở những con số mang tính “mặc cả”, mà cần dựa trên thực tiễn và mức độ tác động đến hàng triệu hộ kinh doanh cũng như toàn bộ nền kinh tế.
Ngày 24/4, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt
Theo đó, thay vì "chốt cứng" ngưỡng doanh thu phải nộp thuế thu nhập cá nhân, thuế VAT với cá nhân, hộ kinh doanh từ 500 triệu đồng một năm như trước, Quốc hội giao Chính phủ quyền điều chỉnh ngưỡng này.
Mức doanh thu chịu thuế thu nhập doanh nghiệp cũng do Chính phủ quy định, không cố định tại luật. Các quy định này có hiệu lực từ 1/1.
Chính phủ cho biết dự kiến nâng mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh lên 1 tỷ đồng. Ngưỡng miễn thuế với doanh nghiệp nhỏ cũng tương tự. Theo Chính phủ, ngưỡng 1 tỷ đồng "phù hợp thời điểm hiện nay, được cân nhắc và tính toán toán kỹ tác động tới thu ngân sách, người nộp thuế".
Theo tính toán của Bộ Tài chính, việc tăng gấp đôi mức miễn thuế dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Trong đó, giảm thu từ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ lần lượt khoảng 4.850 tỷ đồng và 2.200 tỷ đồng.
Không phải cứ nới ngưỡng là “dễ thở”
Bà Vân, chủ hộ kinh doanh nông sản tại TPHCM, cho biết không quá vui mừng với chính sách bỏ quy định ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm trong xác định nghĩa vụ thuế. Bởi lẽ, quy định vẫn duy trì nghĩa vụ thuế với hộ kinh doanh, tức là sẽ vẫn phát sinh thêm chi phí thuế, kế toán, hóa đơn; tăng các thủ tục liên quan việc xuất nhập hàng hóa đầu vào, đầu ra, nhất là với việc kinh doanh nông sản thì càng gặp rắc rối.“Chưa kể, hàng trăm chi phí phát sinh trong quá trình mua bán, nhập hàng, bán hàng không dễ để hạch toán thuế. Tôi vẫn mong muốn áp dụng thuế khoán với hộ kinh doanh thì dễ dàng hơn”, bà nói.
Một người kinh doanh đang chuẩn bị hàng trong dịp Tết Đoan Ngọ ở chợ Hàng Bè (Ảnh: Hải Long).
Chị Nguyễn Thị Lan, chủ một hộ kinh doanh quán ăn gia đình tại Hà Nội, cho rằng việc Quốc hội giao Chính phủ quyền điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế thay vì “chốt cứng” như trước là thay đổi hợp lý trong bối cảnh chi phí kinh doanh ngày càng tăng.
Theo chị, mức 500 triệu đồng/năm đã không còn phù hợp, bởi nhiều hộ dù doanh thu vượt ngưỡng nhưng lợi nhuận thực tế không cao do chi phí mặt bằng, nguyên liệu và nhân công đều tăng. Với đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm, chị Lan nhận định điều này sẽ giúp các hộ kinh doanh “dễ thở” hơn, có thêm dư địa để giữ giá ổn định hoặc tái đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ.
Trong khi đó, chị Huyền Anh, chủ một hộ kinh doanh tạp hóa nhỏ tại phường Thanh Xuân (Hà Nội), đang phải xoay xở đủ cách để duy trì nguồn thu, nhưng càng làm càng thấy biên lợi nhuận bị bào mòn.
Hiện tại, mỗi tháng cửa hàng của chị đạt doanh thu trung bình khoảng 90 triệu đồng. Nghe qua tưởng ổn định, nhưng sau khi trừ chi phí thuê mặt bằng 15-16 triệu đồng, tiền công nhân viên, điện nước và chi phí nhập hàng, số tiền còn lại “không đáng là bao”. “Có tháng phải bù tiền thuê nhà, có tháng chỉ hòa vốn. Trước đây còn thuê thêm người phụ, giờ phải tự làm hết để tiết kiệm chi phí”, chị kể.
Chị chia sẻ rằng bán nhiều chưa chắc đã lời nhiều. Nhiều mặt hàng có biên lợi nhuận chỉ 5-8%, thậm chí có sản phẩm lãi chưa đến 2%. “Có những món nhập vào hơn 100.000 đồng, bán ra chỉ nhỉnh hơn vài nghìn. Vốn bỏ ra lớn nhưng lãi rất mỏng”, chị nói.
Thậm chí, không ít lần chị gặp rủi ro khi nhập hàng về nhưng bán chậm, buộc phải giảm giá hoặc bán lỗ để thu hồi vốn. Trong khi đó, thuế vẫn được tính trên doanh thu. "Có những lô hàng gần như không có lãi, nhưng vẫn phải đóng thuế thì rất áp lực”, chị chia sẻ.
Chị cho rằng mức doanh thu miễn thuế nên nâng lên khoảng 2-3 tỷ đồng/năm thì mới “dễ thở” hơn cho hộ kinh doanh nhỏ. “Người làm công ăn lương còn được giảm trừ gia cảnh, còn hộ kinh doanh như tôi phải tự lo tất cả từ chi phí sinh hoạt, con cái đến tích lũy lâu dài”, chị nói.
Ngoài ra, chị cũng cho rằng cần có hệ thống nhà cung cấp minh bạch, đầy đủ chứng từ để người bán lẻ yên tâm nhập hàng, tránh rủi ro về thuế. “Chúng tôi muốn làm ăn lâu dài và sẵn sàng đóng thuế. Nhưng nếu chi phí cứ tăng, thủ tục vẫn phức tạp mà lợi nhuận thì mỏng như vậy, rất khó để bám trụ”, chị chia sẻ.
Hộ kinh doanh buôn bán (Ảnh: Hữu Nghị).
Thuế hộ kinh doanh: Bài toán chính sách, không phải phép chia con số
Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đánh giá việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm là một bước đi tích cực, có thể tạo ra tác động lớn đối với khu vực kinh tế này.Nếu đề xuất được thông qua, hàng triệu hộ kinh doanh sẽ không còn phải nộp thuế và thực hiện các thủ tục kê khai phức tạp. Điều này không chỉ giúp giảm gánh nặng hành chính mà còn góp phần “giải phóng” năng lực sản xuất của một khu vực vốn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế.
Ông cho biết, đây cũng là kiến nghị mà VCCI đã theo đuổi trong thời gian dài. Trong bối cảnh hiện nay, việc nâng ngưỡng được xem là một tín hiệu rõ ràng của chính sách “khoan sức dân”, qua đó hỗ trợ thiết thực cho nhóm hộ kinh doanh nhỏ lẻ - những đối tượng còn nhiều hạn chế về nguồn lực.
Tuy vậy, ông Tuấn cho rằng tranh luận về việc nên đặt ngưỡng ở mức 1, 2 hay 3 tỷ đồng không nên dừng ở các con số đơn thuần. Việc xác định ngưỡng phù hợp cần dựa trên các căn cứ khoa học và thực tiễn, đặc biệt là số lượng hộ kinh doanh được hưởng lợi cũng như tác động tới đời sống xã hội.
“Nếu chỉ nhìn vào con số, rất dễ rơi vào các cuộc tranh luận mang tính mặc cả”, ông nói.
Theo ông, chính sách này cần hướng đến một mục tiêu quan trọng là tạo động lực để hộ kinh doanh phát triển và chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp. Doanh thu không nên là tiêu chí duy nhất để đánh giá, mà cần xem xét thêm các yếu tố như quy mô lao động hay mức độ am hiểu về kế toán, thuế của chủ hộ.
Về dài hạn, việc nâng ngưỡng chịu thuế chỉ là một phần của giải pháp. Yếu tố then chốt nằm ở việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao khả năng tiếp cận thông tin cho hộ kinh doanh. “Khi được trang bị đầy đủ kiến thức và không còn e ngại các thủ tục phức tạp, các hộ kinh doanh sẽ tự tin mở rộng quy mô và tuân thủ pháp luật tốt hơn”, ông Tuấn nhận định.
Hộ kinh doanh buôn bán ở Hà Nội (Ảnh: Toàn Vũ).
Ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, cho rằng ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với hộ kinh doanh nên được thiết kế trong khoảng từ 1-2 tỷ đồng và phân theo ngành nghề, lĩnh vực. Mức 1 tỷ đồng phản ánh mặt bằng chung của nền kinh tế. Trong khi đó, mức 2 tỷ đồng là ngưỡng cao hơn, phù hợp với nhóm hộ, cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực thương mại.
Tuy nhiên cần thiết phải phân loại theo từng ngành nghề. Với các hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh có tỷ suất lợi nhuận cao có thể áp ngưỡng thấp hơn, khoảng dưới 750 triệu đồng.
Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng việc không còn áp dụng ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm trong xác định nghĩa vụ thuế phản ánh một bước điều chỉnh quan trọng trong quản lý, giảm méo mó và tăng tính minh bạch của thị trường.
Về dài hạn, chính sách này góp phần hạn chế tình trạng chia nhỏ doanh thu để né ngưỡng, qua đó tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng hơn giữa các chủ thể kinh doanh. Đồng thời, đây cũng là nền tảng để hộ kinh doanh từng bước tiệm cận chuẩn mực doanh nghiệp, nhất là khi quản lý thuế ngày càng dựa trên dữ liệu số.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn, một bộ phận hộ kinh doanh quy mô nhỏ sẽ cần thời gian thích nghi khi phát sinh thêm nghĩa vụ và thủ tục. Yêu cầu đặt ra là tổ chức thực thi theo hướng đơn giản, chi phí thấp, dễ tiếp cận, nghĩa vụ thuế không trở thành rào cản đối với hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ, ông nói.
Đối với cách tính thuế, ông Huy cho rằng mốc doanh thu 3 tỷ đồng/năm - áp dụng phương pháp tính theo thu nhập (doanh thu trừ chi phí), cần tiếp tục được duy trì ổn định như một ranh giới chuyển đổi phương thức quản lý.
Trên cơ sở đó, ông đề xuất thiết kế các tầng trung gian với cách tiếp cận linh hoạt, phù hợp năng lực của từng nhóm hộ kinh doanh.
Cụ thể, với nhóm doanh thu từ 500 triệu đến 1,5 tỷ đồng/năm, Nhà nước có thể áp dụng thuế theo tỷ lệ trên doanh thu ở mức thấp, mang tính khuyến khích tuân thủ, khoảng 0,5-1,5% tùy lĩnh vực. Cách làm này giúp mở rộng quản lý nhưng vẫn giữ chi phí tuân thủ ở mức hợp lý, phù hợp với hộ kinh doanh nhỏ và vừa”, ông phân tích.
Với nhóm doanh thu trên 1,5 tỷ đến dưới 3 tỷ đồng/năm, mức thuế có thể cao hơn, khoảng 1,5-3% trên doanh thu, đồng thời tăng dần yêu cầu về minh bạch. Theo ông Huy, đây là giai đoạn “bản lề”, khi hộ kinh doanh cần làm quen với ghi chép, hóa đơn và quản trị cơ bản, chuẩn bị cho việc chuyển đổi phương thức tính thuế.
Đối với nhóm từ 3 tỷ đồng/năm trở lên, việc kê khai thu nhập thực (doanh thu trừ chi phí) là cần thiết, tiệm cận đầy đủ chuẩn mực doanh nghiệp, qua đó đảm bảo công bằng và minh bạch trong nghĩa vụ thuế. Cách tiếp cận phân tầng này không chỉ đảm bảo tính khả thi mà còn tạo lộ trình phát triển rõ ràng, giúp hộ kinh doanh nâng cấp quy mô mà không gặp "cú sốc chính sách".
Ở góc nhìn tổng quan, ông Nguyễn Quang Huy cho rằng việc điều chỉnh chính sách thuế lần này thể hiện định hướng cải cách nhất quán: mở rộng cơ sở thuế đi đôi với nâng cao chất lượng thị trường. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào khả năng thiết kế hệ thống phân tầng hợp lý, thủ tục thuận lợi và chính sách hỗ trợ kịp thời.
"Khi các yếu tố này được kết hợp hài hòa, mục tiêu đạt được không chỉ là tăng thu ngân sách, mà quan trọng hơn là xây dựng một môi trường nơi tuân thủ trở nên dễ dàng, và phát triển trở thành xu hướng tự nhiên của khu vực hộ kinh doanh", ông nhấn mạnh.
Chuyên gia: Ngưỡng miễn thuế hộ kinh doanh cần tránh “mặc cả chính sách”
(Dân trí) - Theo chuyên gia, việc xác định ngưỡng phù hợp không nên dừng ở những con số mang tính “mặc cả”, mà cần dựa trên thực tiễn và mức độ tác động đến hàng triệu hộ kinh doanh cũng như toàn bộ nền kinh tế.
