Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gay gắt với Trung Quốc, Hoa Kỳ đang tiến hành một sự thay đổi căn bản trong tư duy tác chiến. Thay vì dựa vào các căn cứ và lực lượng tập trung như thời Chiến tranh Lạnh, quân đội Mỹ chuyển sang các học thuyết phân tán – linh hoạt – khó bị tiêu diệt. Hai học thuyết tiêu biểu nhất cho sự chuyển đổi này là Agile Combat Employment (ACE) của Không quân và Distributed Maritime Operations (DMO) của Hải quân.
Trước thách thức đó, Mỹ buộc phải thay đổi: không tìm cách “chịu đòn tốt hơn”, mà tìm cách “không để bị nhắm trúng”.
DMO là học thuyết mới của Hải quân Mỹ, nhằm thay thế tư duy “hạm đội lớn – đội hình chặt”.
Theo DMO:
Trong chiến tranh hiện đại:
1. Bối cảnh ra đời
Sự phát triển nhanh chóng của:- Tên lửa tầm xa chính xác cao
- Vệ tinh trinh sát
- Hệ thống chỉ thị mục tiêu thời gian thực
Trước thách thức đó, Mỹ buộc phải thay đổi: không tìm cách “chịu đòn tốt hơn”, mà tìm cách “không để bị nhắm trúng”.
2. Agile Combat Employment (ACE) – Không quân phân tán
ACE là học thuyết tác chiến hiện đại của Không quân Mỹ, với tư tưởng cốt lõi:Theo ACE:Máy bay không có căn cứ cố định.
- Máy bay liên tục đổi sân bay
- Sử dụng nhiều sân bay nhỏ, dã chiến, thậm chí dân sự
- Nhân sự tinh gọn, đa nhiệm
- Hậu cần chia nhỏ, không tập trung
3. Distributed Maritime Operations (DMO) – Hải quân phân tán
DMO là học thuyết mới của Hải quân Mỹ, nhằm thay thế tư duy “hạm đội lớn – đội hình chặt”.
Theo DMO:
- Tàu chiến tách khỏi đội hình tập trung
- Hoạt động phân tán trên không gian biển rộng
- Kết nối bằng mạng chỉ huy – dữ liệu
- Tấn công từ nhiều hướng, nhiều nền tảng
Điều này làm giảm hiệu quả của tên lửa chống hạm, đồng thời khiến đối phương khó xác định “đòn đánh quyết định”.Phân tán về vật lý – tập trung về thông tin.
4. Điểm chung chiến lược giữa ACE và DMO
ACE và DMO tuy thuộc hai quân chủng khác nhau, nhưng có cùng nền tảng tư duy:- Không tập trung lực lượng
- Không tạo mục tiêu lớn, dễ bị tiêu diệt
- Cơ động liên tục
- Phụ thuộc mạnh vào mạng lưới chỉ huy – dữ liệu
- Chuẩn bị cho chiến tranh cường độ cao với đối thủ ngang cơ
5. ACE và DMO bổ trợ cho nhau
Trong kịch bản xung đột tại Tây Thái Bình Dương:- DMO tạo sức ép từ biển, phân tán hỏa lực, làm rối loạn hệ thống phòng thủ đối phương
- ACE cung cấp ưu thế trên không, tấn công chính xác, bảo vệ hạm đội
Biển che không – không che biển.
6. Kết luận
Agile Combat Employment và Distributed Maritime Operations không chỉ là các khái niệm tác chiến mới, mà là sự thay đổi mang tính học thuyết của quân đội Hoa Kỳ trong thế kỷ XXI.Trong chiến tranh hiện đại:
- Không phải ai có hỏa lực mạnh hơn sẽ thắng
- Mà là ai khó bị tiêu diệt hơn và duy trì được nhịp tác chiến lâu hơn
