tvxq2610
Tâm hồn dẩm chúa
Sau khi lật đổ lãnh đạo Venezuela, chính quyền Trump đang tìm kiếm những người trong nội bộ Havana có thể đạt thỏa thuận để chấm dứt sự cai trị của Cọng sả
Được tiếp sức bởi việc Mỹ lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, chính quyền Trump đang tìm kiếm những người trong nội bộ chính phủ Cuba có thể giúp đạt một thỏa thuận để đẩy chế độ Cọng sả ra đi trước cuối năm, theo những người am hiểu vấn đề.
Chính quyền Trump đánh giá nền kinh tế Cuba đang gần sụp đổ và chính phủ chưa bao giờ mong manh đến thế sau khi mất đi một nhà bảo trợ thiết yếu là Maduro, những người này cho biết. Các quan chức không có một kế hoạch cụ thể để chấm dứt chính quyền Cọng sả đã nắm quyền trên hòn đảo Caribe gần bảy thập niên, nhưng họ coi việc bắt giữ Maduro và những nhượng bộ sau đó từ các đồng minh còn lại của ông ta là một khuôn mẫu và một lời cảnh báo đối với Cuba, các quan chức cấp cao của Mỹ nói.
"Tôi mạnh mẽ đề nghị họ đạt một thỏa thuận. TRƯỚC KHI QUÁ MUỘN", Tổng thống Trump viết trong một bài đăng mạng xã hội ngày 11 tháng 1, trong đó ông nói sẽ "KHÔNG CÒN DẦU MỎ HAY TIỀN BẠC" được chuyển tới Cuba.
Trong các cuộc gặp với những người Cuba lưu vong và các nhóm xã hội dân sự ở Miami và Washington, họ tập trung vào việc xác định một người bên trong chính phủ hiện tại sẽ nhận ra tình thế và muốn đạt một thỏa thuận, một quan chức Mỹ cho biết.
Cuộc đột kích ngày 3 tháng 1 để bắt Maduro đã được hỗ trợ bởi một nguồn tin trong vòng thân cận của lãnh đạo Venezuela, các quan chức chính quyền cho biết. Chiến dịch quân sự của Mỹ ở Caracas đã khiến 32 binh sĩ Cuba và nhân viên tình báo trong lực lượng bảo vệ an ninh của Maduro thiệt mạng.
Trong khi Mỹ chưa công khai đe dọa sử dụng vũ lực quân sự ở Cuba, các quan chức Trump nói riêng rằng cuộc đột kích táo bạo đưa Maduro ra khỏi nước này nên được xem là một lời đe dọa ngầm đối với Havana.
Các đánh giá tình báo Mỹ đã vẽ ra một bức tranh ảm đạm về nền kinh tế hòn đảo, bị đè nặng bởi tình trạng thiếu hụt kéo dài các mặt hàng thiết yếu, thuốc men và tình trạng cúp điện thường xuyên, theo những người quen thuộc với phân tích.
Số phận Cuba từ lâu gắn chặt với Venezuela: dầu mỏ Venezuela được trợ giá đã là trụ cột của nền kinh tế Cuba kể từ ngay sau khi Hugo Chávez lên nắm quyền ở Venezuela năm 1999. Washington dự định làm suy yếu chế độ bằng cách chặn nguồn dầu đó, nguồn đã giúp Cuba duy trì điện, các quan chức cấp cao của Mỹ cho biết. Cuba có thể cạn dầu chỉ trong vài tuần, khiến nền kinh tế tê liệt, theo các nhà kinh tế.
Chính quyền cũng đang nhắm vào các phái bộ y tế ở nước ngoài của Cuba, nguồn thu ngoại tệ mạnh quan trọng nhất của Havana, trong đó có việc áp đặt lệnh cấm thị thực nhằm vào các quan chức Cuba và quan chức nước ngoài bị cáo buộc tạo điều kiện cho chương trình này.
Trump và nhóm thân cận của ông, nhiều người có liên hệ với Florida, coi việc lật đổ chế độ Cọng sả Cuba là phép thử mang tính quyết định đối với chiến lược an ninh quốc gia của ông nhằm tái định hình Tây Bán cầu, theo các quan chức. Trump coi cách sắp xếp của Mỹ với Venezuela là một thành công, viện dẫn sự hợp tác của quyền Tổng thống Delcy Rodríguez như bằng chứng rằng Mỹ có thể áp đặt các điều khoản.
Các áp phích trên một tòa nhà ở Havana mang hình ảnh Tổng thống Venezuela bị lật đổ Nicolás Maduro, lãnh đạo quá cố Hugo Chávez, và cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro. Yamil Lage/AFP/Getty Images
"Những người cầm quyền Cuba là các phần tử Marxist bất tài đã phá hủy đất nước của họ và họ đã chịu một cú giáng lớn với chế độ Maduro mà họ chịu trách nhiệm chống lưng", một quan chức Nhà Trắng nói, nhắc lại rằng Cuba nên "đạt thỏa thuận trước khi quá muộn".
Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao nói rằng vì lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ, Cuba cần "được điều hành một cách có năng lực bởi một chính phủ dân chủ" và từ chối cho phép "các cơ quan quân sự và tình báo từ đối thủ của chúng ta" hiện diện.
Một số quan chức Trump nói rằng tổng thống bác bỏ các chiến lược thay đổi chế độ trong quá khứ. Thay vào đó, ông tìm cách đạt thỏa thuận khi có thể và tận dụng các cơ hội khi chúng xuất hiện, một quan chức Trump cấp cao cho biết. Như ở Venezuela, điều này có thể giống việc gia tăng áp lực trong khi phát tín hiệu Nhà Trắng sẵn sàng đàm phán một lối thoát, quan chức này nói.
Nhiều đồng minh của Trump kỳ vọng không gì khác ngoài việc chấm dứt sự cai trị của Cọng sả ở Cuba. Nhưng việc lật đổ chính phủ đang thiếu tiền có thể dẫn tới kiểu biến động và khủng hoảng nhân đạo mà Trump muốn tránh ở Venezuela, nơi ông chọn cách giữ các nhân vật trung thành hàng đầu ở lại.
Chế độ đã trụ vững qua nhiều năm chịu áp lực mạnh từ Mỹ, từ cuộc đổ bộ Vịnh Con Lợn do Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) hậu thuẫn năm 1961 đến lệnh cấm vận khắc nghiệt áp đặt năm 1962, rồi ngày càng siết chặt theo thời gian. Hai nước trở thành đối thủ ngay sau khi anh em nhà Castro từ dãy núi Sierra Maestra của Cuba xuống núi cùng một nhóm du kích râu rậm vào năm 1959.
Tòa nhà Quốc hội Cuba ở Havana. Chế độ đã trụ vững qua nhiều thập niên chịu áp lực từ Mỹ. Ramon Espinosa/Associated Press
Điều này khiến Mỹ phải tìm một kế hoạch rõ ràng cho những gì sẽ diễn ra tiếp theo và ai có thể thay thế chế độ hiện tại, những người này nói. Mô hình Venezuela có thể khó lặp lại ở Cuba hơn. Cuba là một nhà nước Stalinist đơn đảng cấm đối lập chính trị, nơi xã hội dân sự hầu như không tồn tại, trong khi Venezuela có một phong trào đối lập, các cuộc biểu tình và bầu cử từng diễn ra thường xuyên.
"Họ là một bài toán khó hơn nhiều", Ricardo Zúñiga, một cựu quan chức thời Obama từng giúp đàm phán giai đoạn hòa dịu ngắn ngủi giữa Mỹ và Cuba từ 2014 đến 2017, nói. "Không có ai sẽ bị cám dỗ làm việc cho phía Mỹ".
Trong gần 70 năm tồn tại, chế độ Cuba chưa bao giờ sẵn sàng đàm phán về những thay đổi đối với hệ thống chính trị của mình và chỉ thực hiện những thay đổi kinh tế chập chờn và nhỏ.
Trump tin rằng chấm dứt kỷ nguyên Castro sẽ củng cố di sản của ông và làm được điều mà Tổng thống John F. Kennedy đã không làm được trong thập niên 1960, theo một quan chức Mỹ từng làm việc về vấn đề này trong nhiệm kỳ đầu của Trump. Đây cũng từ lâu là một mục tiêu được Ngoại trưởng Marco Rubio nêu ra, người là con trai của những người nhập cư Cuba đến Florida năm 1956.
Tại Miami, nơi các chính trị gia từ lâu lập luận rằng con đường dẫn tới thay đổi chế độ ở Havana phải đi qua thay đổi chính quyền ở Caracas, việc Maduro bị lật đổ đã làm dấy lên sự hân hoan và kỳ vọng mạnh mẽ rằng Cuba sẽ là mục tiêu tiếp theo. Những đồng minh nổi bật của Trump và các nhà lập pháp Mỹ đã chia sẻ các video do AI tạo ra mô tả một xã hội không tưởng hậu Cọng sả, với thuyền từ Miami cập bến, các cuộc đoàn tụ gia đình, và Trump cùng Rubio lái một chiếc mui trần thập niên 1950 chạy qua những khách sạn lấp lánh của một Cuba được giải phóng.
"Chế độ phải lựa chọn hoặc từ chức hoặc phục vụ người dân của mình tốt hơn", Jeremy Lewin, quyền thứ trưởng phụ trách viện trợ đối ngoại của Bộ Ngoại giao, nói tuần trước khi ông nêu bật 3 triệu USD vật tư cứu trợ bão được gửi tới Cuba thông qua Giáo hội Công giáo trong những thùng có in hình cờ Mỹ.
Cựu chủ tịch Cuba Raúl Castro, giữa, và chủ tịch hiện nay Miguel Díaz-Canel, phải, tại một lễ kỷ niệm ở Havana năm ngoái. AFP/Getty Images
Havana đã công khai bác bỏ tiền đề đó. Chính phủ Cuba vẫn do Raúl Castro, 94 tuổi, em trai của Fidel, chi phối, trong khi Chủ tịch Miguel Díaz-Canel, 65 tuổi, một quan chức không được lòng dân, điều hành công việc hằng ngày.
"Không thể có sự đầu hàng hay khuất phục nào, cũng không thể có bất kỳ kiểu thấu hiểu nào dựa trên cưỡng bức hay đe dọa", Díaz-Canel, mặc quân phục xanh, nói tại một lễ tưởng niệm gần đây dành cho lực lượng an ninh Cuba thiệt mạng ở Caracas khi bảo vệ Maduro.
Chính phủ Cuba đã rất giỏi trong việc đàn áp bất đồng trong một cộng đồng dân chúng nghèo. Họ chỉ đối mặt với hai cuộc biểu tình diện rộng, vào năm 1994 ở Havana, và vào năm 2021 khi hàng chục nghìn người Cuba xuống đường trên khắp hòn đảo. Các nhóm nhân quyền ước tính chính phủ đang giam giữ hơn 1.000 tù nhân chính trị.
Khi căng thẳng với Mỹ gia tăng, Cuba đã tổ chức một ngày quốc phòng toàn quốc vào Chủ nhật. Người Cuba tập dượt cho một "cuộc chiến của toàn dân" để đẩy lùi kẻ xâm lược.
Các chương trình truyền hình cho thấy người cao tuổi bắn những khẩu AK-47 cũ kỹ, và những phụ nữ béo phì cài mìn. "Đó là diễn", Joe García, một người Mỹ gốc Cuba và cựu nghị sĩ Dân chủ từ Florida có liên hệ với giới lãnh đạo Cuba, nói. "Đây là một đất nước không nhặt nổi rác mà lại làm như đang chuẩn bị cho một cuộc xung đột với siêu cường ngay bên cạnh".
Một số đêm, khi không có điện và còn ít xăng để đi lại, đường phố Havana tối và yên ắng, ngoại trừ thỉnh thoảng vang lên tiếng muỗng gỗ gõ vào nồi, một hình thức phản kháng ẩn danh phát ra từ những cửa sổ, ban công và mái nhà vào đêm khuya, khi điện đã mất cả ngày và sự tuyệt vọng dâng lên.
"Không thể biết là ai. Họ không la hét hay gì cả. Chỉ là gõ nồi", Rodolfo Jiménez, một người về hưu sống trên cùng một con phố ở Havana suốt cả đời, nói. "Họ chỉ làm vào ban đêm. Người ta sợ bị chỉ điểm".
Được tiếp sức bởi việc Mỹ lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, chính quyền Trump đang tìm kiếm những người trong nội bộ chính phủ Cuba có thể giúp đạt một thỏa thuận để đẩy chế độ Cọng sả ra đi trước cuối năm, theo những người am hiểu vấn đề.
Chính quyền Trump đánh giá nền kinh tế Cuba đang gần sụp đổ và chính phủ chưa bao giờ mong manh đến thế sau khi mất đi một nhà bảo trợ thiết yếu là Maduro, những người này cho biết. Các quan chức không có một kế hoạch cụ thể để chấm dứt chính quyền Cọng sả đã nắm quyền trên hòn đảo Caribe gần bảy thập niên, nhưng họ coi việc bắt giữ Maduro và những nhượng bộ sau đó từ các đồng minh còn lại của ông ta là một khuôn mẫu và một lời cảnh báo đối với Cuba, các quan chức cấp cao của Mỹ nói.
"Tôi mạnh mẽ đề nghị họ đạt một thỏa thuận. TRƯỚC KHI QUÁ MUỘN", Tổng thống Trump viết trong một bài đăng mạng xã hội ngày 11 tháng 1, trong đó ông nói sẽ "KHÔNG CÒN DẦU MỎ HAY TIỀN BẠC" được chuyển tới Cuba.
Trong các cuộc gặp với những người Cuba lưu vong và các nhóm xã hội dân sự ở Miami và Washington, họ tập trung vào việc xác định một người bên trong chính phủ hiện tại sẽ nhận ra tình thế và muốn đạt một thỏa thuận, một quan chức Mỹ cho biết.
Cuộc đột kích ngày 3 tháng 1 để bắt Maduro đã được hỗ trợ bởi một nguồn tin trong vòng thân cận của lãnh đạo Venezuela, các quan chức chính quyền cho biết. Chiến dịch quân sự của Mỹ ở Caracas đã khiến 32 binh sĩ Cuba và nhân viên tình báo trong lực lượng bảo vệ an ninh của Maduro thiệt mạng.
Trong khi Mỹ chưa công khai đe dọa sử dụng vũ lực quân sự ở Cuba, các quan chức Trump nói riêng rằng cuộc đột kích táo bạo đưa Maduro ra khỏi nước này nên được xem là một lời đe dọa ngầm đối với Havana.
Các đánh giá tình báo Mỹ đã vẽ ra một bức tranh ảm đạm về nền kinh tế hòn đảo, bị đè nặng bởi tình trạng thiếu hụt kéo dài các mặt hàng thiết yếu, thuốc men và tình trạng cúp điện thường xuyên, theo những người quen thuộc với phân tích.
Số phận Cuba từ lâu gắn chặt với Venezuela: dầu mỏ Venezuela được trợ giá đã là trụ cột của nền kinh tế Cuba kể từ ngay sau khi Hugo Chávez lên nắm quyền ở Venezuela năm 1999. Washington dự định làm suy yếu chế độ bằng cách chặn nguồn dầu đó, nguồn đã giúp Cuba duy trì điện, các quan chức cấp cao của Mỹ cho biết. Cuba có thể cạn dầu chỉ trong vài tuần, khiến nền kinh tế tê liệt, theo các nhà kinh tế.
Chính quyền cũng đang nhắm vào các phái bộ y tế ở nước ngoài của Cuba, nguồn thu ngoại tệ mạnh quan trọng nhất của Havana, trong đó có việc áp đặt lệnh cấm thị thực nhằm vào các quan chức Cuba và quan chức nước ngoài bị cáo buộc tạo điều kiện cho chương trình này.
Trump và nhóm thân cận của ông, nhiều người có liên hệ với Florida, coi việc lật đổ chế độ Cọng sả Cuba là phép thử mang tính quyết định đối với chiến lược an ninh quốc gia của ông nhằm tái định hình Tây Bán cầu, theo các quan chức. Trump coi cách sắp xếp của Mỹ với Venezuela là một thành công, viện dẫn sự hợp tác của quyền Tổng thống Delcy Rodríguez như bằng chứng rằng Mỹ có thể áp đặt các điều khoản.
Các áp phích trên một tòa nhà ở Havana mang hình ảnh Tổng thống Venezuela bị lật đổ Nicolás Maduro, lãnh đạo quá cố Hugo Chávez, và cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro. Yamil Lage/AFP/Getty Images
"Những người cầm quyền Cuba là các phần tử Marxist bất tài đã phá hủy đất nước của họ và họ đã chịu một cú giáng lớn với chế độ Maduro mà họ chịu trách nhiệm chống lưng", một quan chức Nhà Trắng nói, nhắc lại rằng Cuba nên "đạt thỏa thuận trước khi quá muộn".
Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao nói rằng vì lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ, Cuba cần "được điều hành một cách có năng lực bởi một chính phủ dân chủ" và từ chối cho phép "các cơ quan quân sự và tình báo từ đối thủ của chúng ta" hiện diện.
Một số quan chức Trump nói rằng tổng thống bác bỏ các chiến lược thay đổi chế độ trong quá khứ. Thay vào đó, ông tìm cách đạt thỏa thuận khi có thể và tận dụng các cơ hội khi chúng xuất hiện, một quan chức Trump cấp cao cho biết. Như ở Venezuela, điều này có thể giống việc gia tăng áp lực trong khi phát tín hiệu Nhà Trắng sẵn sàng đàm phán một lối thoát, quan chức này nói.
Nhiều đồng minh của Trump kỳ vọng không gì khác ngoài việc chấm dứt sự cai trị của Cọng sả ở Cuba. Nhưng việc lật đổ chính phủ đang thiếu tiền có thể dẫn tới kiểu biến động và khủng hoảng nhân đạo mà Trump muốn tránh ở Venezuela, nơi ông chọn cách giữ các nhân vật trung thành hàng đầu ở lại.
Chế độ đã trụ vững qua nhiều năm chịu áp lực mạnh từ Mỹ, từ cuộc đổ bộ Vịnh Con Lợn do Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) hậu thuẫn năm 1961 đến lệnh cấm vận khắc nghiệt áp đặt năm 1962, rồi ngày càng siết chặt theo thời gian. Hai nước trở thành đối thủ ngay sau khi anh em nhà Castro từ dãy núi Sierra Maestra của Cuba xuống núi cùng một nhóm du kích râu rậm vào năm 1959.
Tòa nhà Quốc hội Cuba ở Havana. Chế độ đã trụ vững qua nhiều thập niên chịu áp lực từ Mỹ. Ramon Espinosa/Associated Press
Điều này khiến Mỹ phải tìm một kế hoạch rõ ràng cho những gì sẽ diễn ra tiếp theo và ai có thể thay thế chế độ hiện tại, những người này nói. Mô hình Venezuela có thể khó lặp lại ở Cuba hơn. Cuba là một nhà nước Stalinist đơn đảng cấm đối lập chính trị, nơi xã hội dân sự hầu như không tồn tại, trong khi Venezuela có một phong trào đối lập, các cuộc biểu tình và bầu cử từng diễn ra thường xuyên.
"Họ là một bài toán khó hơn nhiều", Ricardo Zúñiga, một cựu quan chức thời Obama từng giúp đàm phán giai đoạn hòa dịu ngắn ngủi giữa Mỹ và Cuba từ 2014 đến 2017, nói. "Không có ai sẽ bị cám dỗ làm việc cho phía Mỹ".
Trong gần 70 năm tồn tại, chế độ Cuba chưa bao giờ sẵn sàng đàm phán về những thay đổi đối với hệ thống chính trị của mình và chỉ thực hiện những thay đổi kinh tế chập chờn và nhỏ.
Trump tin rằng chấm dứt kỷ nguyên Castro sẽ củng cố di sản của ông và làm được điều mà Tổng thống John F. Kennedy đã không làm được trong thập niên 1960, theo một quan chức Mỹ từng làm việc về vấn đề này trong nhiệm kỳ đầu của Trump. Đây cũng từ lâu là một mục tiêu được Ngoại trưởng Marco Rubio nêu ra, người là con trai của những người nhập cư Cuba đến Florida năm 1956.
Tại Miami, nơi các chính trị gia từ lâu lập luận rằng con đường dẫn tới thay đổi chế độ ở Havana phải đi qua thay đổi chính quyền ở Caracas, việc Maduro bị lật đổ đã làm dấy lên sự hân hoan và kỳ vọng mạnh mẽ rằng Cuba sẽ là mục tiêu tiếp theo. Những đồng minh nổi bật của Trump và các nhà lập pháp Mỹ đã chia sẻ các video do AI tạo ra mô tả một xã hội không tưởng hậu Cọng sả, với thuyền từ Miami cập bến, các cuộc đoàn tụ gia đình, và Trump cùng Rubio lái một chiếc mui trần thập niên 1950 chạy qua những khách sạn lấp lánh của một Cuba được giải phóng.
"Chế độ phải lựa chọn hoặc từ chức hoặc phục vụ người dân của mình tốt hơn", Jeremy Lewin, quyền thứ trưởng phụ trách viện trợ đối ngoại của Bộ Ngoại giao, nói tuần trước khi ông nêu bật 3 triệu USD vật tư cứu trợ bão được gửi tới Cuba thông qua Giáo hội Công giáo trong những thùng có in hình cờ Mỹ.
Cựu chủ tịch Cuba Raúl Castro, giữa, và chủ tịch hiện nay Miguel Díaz-Canel, phải, tại một lễ kỷ niệm ở Havana năm ngoái. AFP/Getty Images
Havana đã công khai bác bỏ tiền đề đó. Chính phủ Cuba vẫn do Raúl Castro, 94 tuổi, em trai của Fidel, chi phối, trong khi Chủ tịch Miguel Díaz-Canel, 65 tuổi, một quan chức không được lòng dân, điều hành công việc hằng ngày.
"Không thể có sự đầu hàng hay khuất phục nào, cũng không thể có bất kỳ kiểu thấu hiểu nào dựa trên cưỡng bức hay đe dọa", Díaz-Canel, mặc quân phục xanh, nói tại một lễ tưởng niệm gần đây dành cho lực lượng an ninh Cuba thiệt mạng ở Caracas khi bảo vệ Maduro.
Chính phủ Cuba đã rất giỏi trong việc đàn áp bất đồng trong một cộng đồng dân chúng nghèo. Họ chỉ đối mặt với hai cuộc biểu tình diện rộng, vào năm 1994 ở Havana, và vào năm 2021 khi hàng chục nghìn người Cuba xuống đường trên khắp hòn đảo. Các nhóm nhân quyền ước tính chính phủ đang giam giữ hơn 1.000 tù nhân chính trị.
Khi căng thẳng với Mỹ gia tăng, Cuba đã tổ chức một ngày quốc phòng toàn quốc vào Chủ nhật. Người Cuba tập dượt cho một "cuộc chiến của toàn dân" để đẩy lùi kẻ xâm lược.
Các chương trình truyền hình cho thấy người cao tuổi bắn những khẩu AK-47 cũ kỹ, và những phụ nữ béo phì cài mìn. "Đó là diễn", Joe García, một người Mỹ gốc Cuba và cựu nghị sĩ Dân chủ từ Florida có liên hệ với giới lãnh đạo Cuba, nói. "Đây là một đất nước không nhặt nổi rác mà lại làm như đang chuẩn bị cho một cuộc xung đột với siêu cường ngay bên cạnh".
Một số đêm, khi không có điện và còn ít xăng để đi lại, đường phố Havana tối và yên ắng, ngoại trừ thỉnh thoảng vang lên tiếng muỗng gỗ gõ vào nồi, một hình thức phản kháng ẩn danh phát ra từ những cửa sổ, ban công và mái nhà vào đêm khuya, khi điện đã mất cả ngày và sự tuyệt vọng dâng lên.
"Không thể biết là ai. Họ không la hét hay gì cả. Chỉ là gõ nồi", Rodolfo Jiménez, một người về hưu sống trên cùng một con phố ở Havana suốt cả đời, nói. "Họ chỉ làm vào ban đêm. Người ta sợ bị chỉ điểm".
.png "Sex :vozvn (13):"){kind=icon}
.png "Sex :vozvn (10):"){kind=icon}
