Thị trường đủ lớn để cá lớn cá bé đều có cơm ăn, chú đừng quá lo lắng.
Thứ nhất, về cái việc ăn chênh lệch tỷ giá RMB/VND.
Các cty lớn ở VN thì lúc nhập nguyên liệu nó thanh toán trực tiếp cho cty TQ, trả tiền usd cho cty TQ. Ở TQ thì DN để mà mở được tk tiền usd để xuất nhập khẩu là phải đăng ký riêng. Bọn NH ở TQ nó kiểm soát tỷ giá USD/RMB chặt chẽ hơn VN.
Nhưng các cty nhỏ ở VN thì nó lại không cần thanh toán trực tiếp cho cty TQ (Vì mỗi khi thanh toán trực tiếp sẽ cần bộ hồ sơ, hải quan, hợp đồng, commercial invoice, packing list, B/L, C/O, phyto,.....cũng tương đối phức tạp để mà được duyệt thanh toán. Không đủ chứng từ đương nhiên có thể được nợ để thanh toán độ 1-2 lần, nhưng bắt buộc phải hoàn chứng từ, nếu không thì NH nó không thanh toán liền tù tỳ đều như vắt tranh cho doanh nghiệp). Nên DN nhỏ, đơn hàng nhỏ thì cứ thanh toán đối trừ bằng đồng RMB, qua thị trường chợ đen. Giả sử 1 cty nhỏ cần thanh toán 1tr RMB cho cty TQ, nó thanh toán 1tr RMB và quy đổi ra là 4 tỷ VND theo tỷ giá chợ đen, cho 1 đầu tiền tại chợ (ở Lạng Sơn, Lào Cai, Móng Cái, Hà Nội,.....). Đầu tiền này nhận 4 tỷ VND, để tại VN, không phải chuyển đi đâu cả. Và thị trường tiền ở chợ đen sẽ bố trí nguồn tại TQ, dùng 3,9 tỷ VND để đổi sang 1tr RMB trả cho nhà cung cấp tại TQ, ăn chênh được tỷ giá.
Trên thị trường tiền chợ, luôn phải giữ 2 quỹ. quỹ VND và quỹ RMB để bù trừ cho nhau. Và nó sẽ tự cân, vì đơn hàng xuất khẩu lúc này sẽ bù cho đơn hàng nhập khẩu lúc khác.
Nhưng cán cân thương mại VN và TQ đa phần là thặng dư tiền cho phía TQ. Nên trung bình cứ 1 quý phải xử lý. vd 1 quý nó sẽ thừa ra tầm 7 tỷ RMB tại TQ cần chuyển lại sang VN "bằng giao dịch thật" qua NH, theo tỷ giá NH để tái cân bằng cán cân thanh toán. Thị trường lớn tha hồ cho cá nhỏ bú theo. Việc thị trường tài chính chợ đen hình thành kênh riêng, độc lập với ngân hàng, để xử lý cán cân thanh toán, ăn chênh được tỷ giá do bú theo nhu cầu thanh toán giữa các doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh của 2 nước. Rồi sau 1 quý khi tích luỹ lại thì đầu nào thừa thì sẽ "tái cân bằng" bằng giao dịch thật, tiền to, giữa 2 cty to luôn, để xử lý qua bộ chứng từ thanh toán, qua NH, theo tỷ giá NH. Đội làm tiền ăn chênh được phần lãi tỷ giá chợ đen (khi ứng tiền ra thanh toán hộ cho khách) và tỷ giá NH (khi tự phải xử lý chuyển tiền để cân quỹ).
Còn ở VN thì giờ bung ra toàn siêu dự án, đại dự án, hàng chục nghìn ha, tổng vốn đầu tư toàn hàng vài trăm nghìn tỷ VND, hàng triệu tỷ VND,....dự án khởi công "lấy ngày đẹp" như mưa, tất cả các dự án để trông chờ "vốn vay" từ NH tàu, vay máy móc thiết bị dây chuyền công nghệ, vay tài chính,.....Nên DN làm dự án thì tha hồ bú theo chính sách để làm.