LẠI THÊM LUẬN ĐIỆU XUYÊN TẠC VIỆC NGA XOÁ NỢ CHO VIỆT NAM
Sáng nay, một bạn FB gửi cho mình link bài viết của Phan Thế Hải, nhờ mình viết bài phản biện.
Bài của Phan Thế Hải có tên
“Thực chất việc Nga “xóa nợ” cho VN”
Trước đây, 7/9/2025 mình đã viết bài chỉ rõ những luận điểm xuyên tạc của TS. Tống Viết Thảo của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh về việc Nga xoá nợ cho Việt Nam, về việc VN mua tàu ngầm của Nga…nên chuyện này mình khá rành. Tất nhiên, các luận điểm mình đưa ra luôn được trích nguồn chính thống từ Nga.
Nên cuối năm dù bận bịu, lại do được nhờ, đành phải gõ vài dòng trước các luận điệu xuyên tạc sự thật của Phan Thế Hải.
Phan Thế Hải viết:
“Sau khi Liên Xô tan rã năm 1991, VN còn khoản nợ lớn với phía Nga, kế thừa từ Liên Xô, chủ yếu là Tín dụng quân sự; Hỗ trợ công nghiệp nặng; Các dự án năng lượng, dầu khí. Tổng nợ gốc và lãi quy đổi khoảng 11 tỷ USD, theo cách tính của Nga.
Trong báo cáo kinh tế của World Bank về VN năm 1996 có ghi: Khoản nợ Liên Xô cũ của VN tổng cộng khoảng 9,5 tỷ Transferable Rubles (Rup chuyển đổi), theo tỷ giá do Liên bang Nga quy định là 0,56 TR cho mỗi đô la Mỹ (bị Chính phủ VN phản đối).
Lý do VN phải phản đối là Nga ép nợ còn hơn cầm đồ chợ đen. Khi đó, kinh tế Nga suy thoái, đồng Ruble mất giá. Ruble chuyển đổi không lưu thông trên thị trường, nói đúng hơn là giấy lộn chẳng thị trường nào chấp nhận. Thế nhưng Nga lại chơi luật rừng đặt ra cái tỉ giá còn cao hơn USD, (0,56 Ruble ăn 1 USD).
Theo đó thì khoản nợ của VN với Nga chỉ khoảng 0,8 đến 1,7 tỷ USD.
Vì lý do này, VN phản đối, từ chối thẳng thừng.
Năm 2000, trong chuyến thăm của Tổng thống Putin tới Hà Nội, hai bên đã đi đến thỏa thuận: Nga xóa khoảng 85% khoản nợ. VN trả phần còn lại (1,7 tỷ USD) trong nhiều năm, với điều kiện ưu đãi. Đây được coi là cuộc đàm phán nợ hợp tình hợp lý, không ai ban phát ân huệ cho ai. Nhờ đó Nga đóng sổ quá khứ, thu hồi phần có thể thu. Phần lớn khoản nợ gần như không có khả năng thu đủ, nếu giữ nguyên, nó chỉ tồn tại “trên giấy” thành nợ xấu, nợ thối.
Ai đó nhỡ có yêu Putin nhưng không nên thần thánh hóa nhà độc tài này.”
1. Thật tiếc, lả Phan Thế Hải không biết Rúp chuyển đổi là gì, dẫn đến việc viết sai hoàn toàn.
Rúp chuyển đổi (TRR) được khối SEV(СЭВ) – Hội đồng Tương trợ Kinh tế, tổ chức hợp tác kinh tế của các nước xã hội chủ nghĩa thành lập năm 1949 – ban hành năm 1964 khi lập Ngân hàng Hợp tác Kinh tế Quốc tế (IBEC) tại Moskva. Giá trị chính thức quy định: 1 TRR = 0,987412 gram vàng nguyên chất, tương đương 1 USD dùng làm đơn vị thanh toán kế toán trong thương mại nội khối.
Nó khác với đồng Rúp Liên Xô (SUR).
Phan Thế Hải đã nhầm lẫn giữa 2 loại Rúp này, loay hoay tính sai bét nhè.
Trên thực tế, VN vay Liên Xô bằng Rúp chuyển đổi, bằng Rúp thường và bằng cả dollar. Tất cả các khoản nợ này đều được ghi bằng giấy trắng mực đen và vẫn đang được lưu lại. Mình sẽ viết rõ ở mục 2.
2. Theo phụ lục chính thức của hiệp định, tổng số nợ Việt Nam đối với Nga tính đến ngày 01/01/2000 được xác định là 10,94 tỷ USD.
Con số này được cấu thành từ ba loại: nợ bằng rúp chuyển đổi (TRR – переводный рубль) là 9,917 tỷ TRR, quy đổi theo tỷ lệ 1 TRR = 1 USD thành 9,917 tỷ USD; nợ bằng rúp Liên Xô (SUR) là 1,707 tỷ SUR, quy đổi theo tỷ lệ 1 USD = 600 SUR thành 2,85 triệu USD; nợ bằng ngoại tệ mạnh và hàng hóa ghi trực tiếp bằng USD là khoảng 1,020 tỷ USD.
Như vậy, cơ cấu nợ của Việt Nam bao gồm 9,917 tỷ USD quy đổi từ TRR, 2,85 triệu USD quy đổi từ rúp thường LX SUR, cùng 1,020 tỷ USD ghi trực tiếp bằng ngoại tệ mạnh, nâng tổng số lên 10,94 tỷ USD.
Ngày 13/9/2000 tại Moskva, Thủ tướng Phan Văn Khải của Việt Nam và Thủ tướng Mikhail Kasyanov của Nga mới trực tiếp tham gia đàm phán và ký kết Hiệp định liên Chính phủ về xử lý nợ, sự kiện mang tính bước ngoặt khép lại khoản nợ lịch sử mà Việt Nam thừa hưởng từ Liên Xô. Bác Chí Tâm nguyên Tham tán thương mại Việt Nam tại Nga, đã comm xác nhận về các số liệu mình dẫn trên như sau :
“Là người phiên dịch cho Thủ tướng Phan Văn Khải đàm phán xử lý nợ với Thủ tướng Nga Kasianov, sau đó tham gia quá trình xử lý nợ cụ thể, gồm cả trả nợ bằng hàng cho LB Nga, tôi xin xác nhận thông tin và các số liệu Nhà báo Phan Việt Hùng nêu trong Stt của mình là chính xác.
Sau này như chúng ta đã biết Nga xóa 85% khoản nợ, tương đương 9,53 tỷ USD, Việt Nam chỉ phải thanh toán 15% còn lại, tức khoảng 1,7 tỷ USD trong 23 năm theo các nguyên tắc của Câu lạc bộ Paris. Theo đại sứ VN tại Nga Nguyễn Văn Ngạnh, nghĩa cử đó là do bạn xem xét việc xử lý nợ này trong tổng thể truyền thống quan hệ tốt đẹp giữa hai nước trong nhiều năm. Việc xoá nợ này được ông Putin công bố vào năm 2001, khi sang thăm VN. Không phải năm 2000 như Phan Thế Hải viết đâu.
Đó mới là sự thật, thưa các bạn!
Không hề có chuyện như Phan Thế Hải viết: “Thế nhưng Nga lại chơi luật rừng đặt ra cái tỉ giá còn cao hơn USD, (0,56 Ruble ăn 1 USD).
Theo đó thì khoản nợ của VN với Nga chỉ khoảng 0,8 đến 1,7 tỷ USD.”(!).
Làm người, Ân tình thì phải nhớ!
Không nhớ thì cũng không được xuyên tạc ân tình của bạn dành cho ta!
Đơn giản vậy, mà vẫn phải nhắc lại suốt là sao?
