Từ phát biểu định hướng của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sáng 20-7-2021 đến khẳng định “thể chế là điểm nghẽn của điểm nghẽn” của Tổng Bí thư Tô Lâm ngày 21-10-2024, tư duy lập pháp của Quốc hội (QH) khóa XV đã trải qua hành trình chuyển hóa sâu sắc, không đứt đoạn nhưng ngày càng quyết liệt và nhanh hơn.
Ba năm đầu nhiệm kỳ (từ năm 2021 đến giữa năm 2024), QH hoạt động theo tinh thần thận trọng, bài bản. Nhiều đạo luật quan trọng đã ra đời như Luật Đất đai sau hành trình tranh luận ba năm được thông qua vào ngày 18-1-2024 tại kỳ họp bất thường lần thứ 5, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản được cho phép hiệu lực sớm từ ngày 1-8-2024…
Từ những thực tiễn đó có thể thấy tốc độ thể chế hóa theo kịp nhịp độ đổi mới của thực tiễn. Thế giới thay đổi nhanh và nhiều biến động, yêu cầu phát triển quá bức thiết, trong khi hệ thống pháp luật vẫn còn những vùng chồng chéo, mâu thuẫn và thiếu minh bạch.
Bức tranh đó thay đổi hoàn toàn vào sáng 21-10-2024, khi Tổng Bí thư Tô Lâm (khi đó là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) trong phát biểu tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 8 đã thẳng thắn chỉ ra trong ba điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thể chế, hạ tầng và nhân lực thì thể chế là “điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Chất lượng xây dựng, hoàn thiện pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, một số luật mới ban hành đã phải sửa đổi; các quy định chưa thực sự đồng bộ, còn chồng chéo, nhiều quy định còn khó khăn, cản trở việc thực thi…
Tổng Bí thư khi đó đề nghị dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, yêu cầu chuyển đổi tư duy xây dựng pháp luật theo hướng vừa đảm bảo yêu cầu quản lý nhà nước, vừa khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực để phát triển.
ĐBQH Trương Trọng Nghĩa nhìn nhận trong 20 năm qua, nền kinh tế vẫn chủ yếu là xuất khẩu tài nguyên, gia công giá rẻ, giá trị gia tăng thấp, tỉ lệ nội địa hóa thấp, phụ thuộc FDI… Thực trạng ấy ai cũng biết và cần những hành động cụ thể. Tổng Bí thư Tô Lâm cũng nói ở QH và nhiều hội nghị rằng ông đã nhận thấy chuyện đó, tình thế là “nước đến chân rồi”, không làm thì rất sốt ruột khi nhìn sang các nước xung quanh.
“Tổng Bí thư rất quyết liệt vì nếu cứ làm theo cách cũ thì không phát triển đột phá được. Tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng” làm cho mọi việc, mọi cải cách rất khẩn cấp. Và như vậy, đương nhiên sẽ phát sinh vấn đề nhưng những vấn đề lớn sẽ được giải quyết” - ĐB Trương Trọng Nghĩa chia sẻ.
ĐBQH Nguyễn Chu Hồi cho rằng cách làm của Tổng Bí thư Tô Lâm hiện nay là đặt ra mục tiêu rồi mới xác định phải làm gì, làm như thế nào để đạt kết quả nhanh và tốt nhất.
plo.vn
Ba năm đầu nhiệm kỳ (từ năm 2021 đến giữa năm 2024), QH hoạt động theo tinh thần thận trọng, bài bản. Nhiều đạo luật quan trọng đã ra đời như Luật Đất đai sau hành trình tranh luận ba năm được thông qua vào ngày 18-1-2024 tại kỳ họp bất thường lần thứ 5, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản được cho phép hiệu lực sớm từ ngày 1-8-2024…
Từ những thực tiễn đó có thể thấy tốc độ thể chế hóa theo kịp nhịp độ đổi mới của thực tiễn. Thế giới thay đổi nhanh và nhiều biến động, yêu cầu phát triển quá bức thiết, trong khi hệ thống pháp luật vẫn còn những vùng chồng chéo, mâu thuẫn và thiếu minh bạch.
Bức tranh đó thay đổi hoàn toàn vào sáng 21-10-2024, khi Tổng Bí thư Tô Lâm (khi đó là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) trong phát biểu tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 8 đã thẳng thắn chỉ ra trong ba điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thể chế, hạ tầng và nhân lực thì thể chế là “điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Chất lượng xây dựng, hoàn thiện pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, một số luật mới ban hành đã phải sửa đổi; các quy định chưa thực sự đồng bộ, còn chồng chéo, nhiều quy định còn khó khăn, cản trở việc thực thi…
Tổng Bí thư khi đó đề nghị dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, yêu cầu chuyển đổi tư duy xây dựng pháp luật theo hướng vừa đảm bảo yêu cầu quản lý nhà nước, vừa khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực để phát triển.
ĐBQH Trương Trọng Nghĩa nhìn nhận trong 20 năm qua, nền kinh tế vẫn chủ yếu là xuất khẩu tài nguyên, gia công giá rẻ, giá trị gia tăng thấp, tỉ lệ nội địa hóa thấp, phụ thuộc FDI… Thực trạng ấy ai cũng biết và cần những hành động cụ thể. Tổng Bí thư Tô Lâm cũng nói ở QH và nhiều hội nghị rằng ông đã nhận thấy chuyện đó, tình thế là “nước đến chân rồi”, không làm thì rất sốt ruột khi nhìn sang các nước xung quanh.
“Tổng Bí thư rất quyết liệt vì nếu cứ làm theo cách cũ thì không phát triển đột phá được. Tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng” làm cho mọi việc, mọi cải cách rất khẩn cấp. Và như vậy, đương nhiên sẽ phát sinh vấn đề nhưng những vấn đề lớn sẽ được giải quyết” - ĐB Trương Trọng Nghĩa chia sẻ.
ĐBQH Nguyễn Chu Hồi cho rằng cách làm của Tổng Bí thư Tô Lâm hiện nay là đặt ra mục tiêu rồi mới xác định phải làm gì, làm như thế nào để đạt kết quả nhanh và tốt nhất.
Sức sống mới từ nghị trường Quốc hội - Bài 2: Bước ngoặt đổi mới tư duy lập pháp
(PLO)- Từ thực tiễn của đất nước, các cơ quan liên quan đã có những đổi mới sâu sắc về tư duy và phương pháp luật pháp, giúp khơi thông mọi nguồn lực, gỡ bỏ nhiều rào cản tồn tại lâu nay.
plo.vn
