Don Jong Un
Chú bộ đội
Các doanh nghiệp buôn bán xăng dầu ở Việt Nam như “ngồi trên lửa” khi cuộc chiến Trung Đông khiến giá dầu, phụ phí, cước vận chuyển… tăng mạnh buộc nhà máy Lọc Dầu Dung Quất phải nhập nguyên liệu từ Mỹ để duy trì sản xuất.
Báo Tuổi Trẻ hôm 8 Tháng Ba dẫn lời ông Nguyễn Việt Thắng, tổng giám đốc công ty Cổ Phần Lọc Hóa Dầu Bình Sơn (BSR) – đơn vị quản lý và vận hành nhà máy Lọc Dầu Dung Quất, cho biết hiện nhà máy Lọc Dầu Dung Quất sử dụng khoảng 30%-35% dầu thô nhập cảng từ khu vực Tây Phi, Địa Trung Hải, Mỹ và một phần từ Trung Đông làm nguyên liệu sản xuất.
Nhà máy Lọc Dầu Dung Quất phải nhập nguồn nguyên liệu từ hai tập đoàn ExxonMobil và Chevron của Mỹ để sản xuất. (Hình: Tuổi Trẻ)
Tuy nhiên, trước bối cảnh chiến sự ở Trung Đông có thể kéo dài, giá dầu thế giới tiếp tục biến động mạnh. Cùng với đó, các chi phí liên quan như phụ phí vận chuyển, cước tàu và phí bảo hiểm hàng hải có thể gia tăng đáng kể, kéo theo chi phí đầu vào của nhà máy tăng cao… buộc BSR phải ký thỏa thuận cung cấp dầu thô với hai tập đoàn năng lượng ExxonMobil và Chevron của Mỹ để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định cho nhà máy.
Theo kế hoạch, trong giai đoạn từ Tháng Ba đến Tháng Năm, 2026, BSR dự kiến nhập khoảng 3 triệu thùng dầu thô từ ExxonMobil và Chevron.
Song song với đó, BSR cũng chuẩn bị tiếp nhận khoảng 60,000 tấn nhiên liệu sinh học E100 để pha chế xăng sinh học E10 theo “lộ trình mới.”
Nhà máy Lọc Dầu Dung Quất ở huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi trước đây, được đầu tư xây dựng hơn $3 tỷ và đi vào vận hành thương mại từ năm 2009 với công suất thiết kế 6.5 triệu tấn dầu thô mỗi năm, hiện đáp ứng khoảng 30%-35% nhu cầu xăng dầu của Việt Nam. Do đó, phần còn lại chính phủ CSVN phải phụ thuộc vào hàng nhập cảng từ ngoại quốc để cung ứng cho thị trường nội địa.
Do chiến tranh Trung Đông, chỉ trong khoảng 10 ngày, từ 26 Tháng Hai đến 7 Tháng Ba, giá xăng dầu tại Việt Nam tăng “chóng mặt.” Theo đó, giá xăng tăng 30%-35%, dầu diesel tăng 56.8%, dầu hỏa tăng hơn 80%, dầu mazut tăng 40%.
Xăng dầu là đầu vào của gần như toàn bộ nền kinh tế. Khi giá nhiên liệu tăng mạnh, chi phí vận tải, sản xuất, nông nghiệp và logistics đều tăng theo. Hệ quả là giá hàng hóa leo thang, doanh nghiệp chịu áp lực chi phí, còn người dân Việt Nam phải gánh thêm gánh nặng sinh hoạt.
Thế nhưng, điều khó hiểu là trong bối cảnh giá “tăng sốc” như vậy, nhưng “quỹ bình ổn giá xăng dầu” với khoảng 6,000 tỷ đồng vẫn không được giới hữu trách sử dụng kể từ Tháng Mười, 2023 đến nay, tức gần 30 tháng, với lý do cơ quan quản lý “cần thêm thời gian theo dõi và đánh giá tác động.”
Trả lời báo Tiền Phong, bà Nguyễn Thúy Hiền, phó cục trưởng Cục Quản Lý và Phát Triển Thị Trường Trong Nước thuộc Bộ Công Thương, cho biết việc sử dụng quỹ bình ổn hiện “phải tuân theo quy định mới của Luật Giá 2023.”
“Quỹ bình ổn theo Luật Giá bây giờ cần xây dựng phương án, đánh giá tác động. Giá xăng dầu mới tăng một kỳ thì chưa đủ cơ sở để đánh giá là ‘biến động bất thường theo tiêu chí bình ổn giá,’ nên chưa thể đề nghị sử dụng quỹ,” bà Hiền cho biết.
Theo Luật Giá 2023, nhà nước chỉ áp dụng biện pháp bình ổn giá khi giá hàng hóa, dịch vụ biến động bất thường, ảnh hưởng lớn đến kinh tế-xã hội, sản xuất kinh doanh và đời sống người dân, hoặc trong các tình huống khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh, khủng hoảng nguồn cung.
Giá xăng dầu tại Việt Nam tăng mạnh. (Hình:Minh Hiền/VietNamNet )
Bà Hiền cho biết thêm, theo “định hướng mới” sắp tới, quỹ sẽ được quản lý tập trung, chuyển về một đầu mối là tài khoản của nhà nước, do nhà nước quản lý.
Tuy nhiên, dư luận cho rằng tiền trong “quỹ bình ổn” không phải từ ngân sách nhà nước. Nó được trích trực tiếp từ mỗi lít xăng dầu người dân mua. Nói cách khác, đây là tiền của người dân bị thu trước để phòng khi giá thị trường biến động mạnh. Vì vậy, dân có quyền hỏi gần 6,000 tỷ đồng đó hiện đang ở đâu. Nếu quỹ vẫn còn tiền, cần công khai rõ ràng nó đang được quản lý ra sao. Có đang được gửi ngân hàng để sinh lãi hay không? Nếu có thì phần lãi đó thuộc về ai? Còn nếu thực tế quỹ không còn đủ tiền như con số phúc trình, xã hội càng cần một lời giải thích minh bạch
Báo Tuổi Trẻ hôm 8 Tháng Ba dẫn lời ông Nguyễn Việt Thắng, tổng giám đốc công ty Cổ Phần Lọc Hóa Dầu Bình Sơn (BSR) – đơn vị quản lý và vận hành nhà máy Lọc Dầu Dung Quất, cho biết hiện nhà máy Lọc Dầu Dung Quất sử dụng khoảng 30%-35% dầu thô nhập cảng từ khu vực Tây Phi, Địa Trung Hải, Mỹ và một phần từ Trung Đông làm nguyên liệu sản xuất.
Nhà máy Lọc Dầu Dung Quất phải nhập nguồn nguyên liệu từ hai tập đoàn ExxonMobil và Chevron của Mỹ để sản xuất. (Hình: Tuổi Trẻ)Tuy nhiên, trước bối cảnh chiến sự ở Trung Đông có thể kéo dài, giá dầu thế giới tiếp tục biến động mạnh. Cùng với đó, các chi phí liên quan như phụ phí vận chuyển, cước tàu và phí bảo hiểm hàng hải có thể gia tăng đáng kể, kéo theo chi phí đầu vào của nhà máy tăng cao… buộc BSR phải ký thỏa thuận cung cấp dầu thô với hai tập đoàn năng lượng ExxonMobil và Chevron của Mỹ để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định cho nhà máy.
Theo kế hoạch, trong giai đoạn từ Tháng Ba đến Tháng Năm, 2026, BSR dự kiến nhập khoảng 3 triệu thùng dầu thô từ ExxonMobil và Chevron.
Song song với đó, BSR cũng chuẩn bị tiếp nhận khoảng 60,000 tấn nhiên liệu sinh học E100 để pha chế xăng sinh học E10 theo “lộ trình mới.”
Nhà máy Lọc Dầu Dung Quất ở huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi trước đây, được đầu tư xây dựng hơn $3 tỷ và đi vào vận hành thương mại từ năm 2009 với công suất thiết kế 6.5 triệu tấn dầu thô mỗi năm, hiện đáp ứng khoảng 30%-35% nhu cầu xăng dầu của Việt Nam. Do đó, phần còn lại chính phủ CSVN phải phụ thuộc vào hàng nhập cảng từ ngoại quốc để cung ứng cho thị trường nội địa.
Do chiến tranh Trung Đông, chỉ trong khoảng 10 ngày, từ 26 Tháng Hai đến 7 Tháng Ba, giá xăng dầu tại Việt Nam tăng “chóng mặt.” Theo đó, giá xăng tăng 30%-35%, dầu diesel tăng 56.8%, dầu hỏa tăng hơn 80%, dầu mazut tăng 40%.
Xăng dầu là đầu vào của gần như toàn bộ nền kinh tế. Khi giá nhiên liệu tăng mạnh, chi phí vận tải, sản xuất, nông nghiệp và logistics đều tăng theo. Hệ quả là giá hàng hóa leo thang, doanh nghiệp chịu áp lực chi phí, còn người dân Việt Nam phải gánh thêm gánh nặng sinh hoạt.
Thế nhưng, điều khó hiểu là trong bối cảnh giá “tăng sốc” như vậy, nhưng “quỹ bình ổn giá xăng dầu” với khoảng 6,000 tỷ đồng vẫn không được giới hữu trách sử dụng kể từ Tháng Mười, 2023 đến nay, tức gần 30 tháng, với lý do cơ quan quản lý “cần thêm thời gian theo dõi và đánh giá tác động.”
Trả lời báo Tiền Phong, bà Nguyễn Thúy Hiền, phó cục trưởng Cục Quản Lý và Phát Triển Thị Trường Trong Nước thuộc Bộ Công Thương, cho biết việc sử dụng quỹ bình ổn hiện “phải tuân theo quy định mới của Luật Giá 2023.”
“Quỹ bình ổn theo Luật Giá bây giờ cần xây dựng phương án, đánh giá tác động. Giá xăng dầu mới tăng một kỳ thì chưa đủ cơ sở để đánh giá là ‘biến động bất thường theo tiêu chí bình ổn giá,’ nên chưa thể đề nghị sử dụng quỹ,” bà Hiền cho biết.
Theo Luật Giá 2023, nhà nước chỉ áp dụng biện pháp bình ổn giá khi giá hàng hóa, dịch vụ biến động bất thường, ảnh hưởng lớn đến kinh tế-xã hội, sản xuất kinh doanh và đời sống người dân, hoặc trong các tình huống khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh, khủng hoảng nguồn cung.
Giá xăng dầu tại Việt Nam tăng mạnh. (Hình:Minh Hiền/VietNamNet )Bà Hiền cho biết thêm, theo “định hướng mới” sắp tới, quỹ sẽ được quản lý tập trung, chuyển về một đầu mối là tài khoản của nhà nước, do nhà nước quản lý.
Tuy nhiên, dư luận cho rằng tiền trong “quỹ bình ổn” không phải từ ngân sách nhà nước. Nó được trích trực tiếp từ mỗi lít xăng dầu người dân mua. Nói cách khác, đây là tiền của người dân bị thu trước để phòng khi giá thị trường biến động mạnh. Vì vậy, dân có quyền hỏi gần 6,000 tỷ đồng đó hiện đang ở đâu. Nếu quỹ vẫn còn tiền, cần công khai rõ ràng nó đang được quản lý ra sao. Có đang được gửi ngân hàng để sinh lãi hay không? Nếu có thì phần lãi đó thuộc về ai? Còn nếu thực tế quỹ không còn đủ tiền như con số phúc trình, xã hội càng cần một lời giải thích minh bạch
