Ờ, thế thì iran vàng thắng
Cuộc xung đột bùng phát từ chiến dịch "Cơn thịnh nộ Kinh hoàng" do Mỹ và Israel phát động ngày 28/2 đã khép lại bằng thỏa thuận hòa bình ngày 17/6. Dù chiến sự đã chấm dứt, hậu quả để lại vô cùng nặng nề về cả người, kinh tế và an ninh cho các bên cũng như toàn cầu.
1. Tổn thất của Mỹ: Sức ép tài chính và bài toán lạm phát
Thiệt hại nhân mạng: 13 binh sĩ tử nạn, khoảng 400 người bị thương. Hơn 10 cơ sở quân sự tại Trung Đông (bao gồm các căn cứ ở Kuwait và Bahrain) bị hư hại nặng do UAV và tên lửa của Iran.
Chi phí quân sự: Lầu Năm Góc tiêu tốn 29 tỷ USD cho chiến phí (chưa tính chi phí sửa chữa căn cứ).
Hệ lụy kinh tế nội địa:
Moody's Analytics ước tính người tiêu dùng và người đóng thuế Mỹ thiệt hại ít nhất 132 tỷ USD.
Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz khiến giá xăng tại Mỹ vọt từ dưới 3 USD lên 4,56 USD/gallon, tiêu tốn thêm của người dân hơn 500 triệu USD mỗi ngày vào giai đoạn cao điểm. Giá dầu diesel đạt đỉnh 5,69 USD/gallon làm tăng mạnh chi phí vận tải; giá vé máy bay tăng gần 27%.
Tăng trưởng kinh tế của Mỹ dự kiến bị kéo giảm 0,5 điểm phần trăm.
Áp lực chính trị: Lạm phát và sinh hoạt phí tăng cao gây bất lợi lớn cho thông điệp tranh cử của đảng Cộng hòa trước kỳ bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
2. Tổn thất của Iran: Cơ sở hạ tầng kiệt quệ, kinh tế suy thoái sâu
Thiệt hại nhân mạng và xã hội: Hơn 3.300 người tử nạn và hơn 33.000 người bị thương. Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng hàng chục quan chức, chỉ huy cấp cao bị hạ sát. 20 ngôi trường bị xóa sổ, 240 cơ sở y tế cùng nhiều di sản văn hóa, bảo tàng bị tàn phá.
Năng lực quân sự: Hơn 50 căn cứ quân sự (bao gồm trụ sở IRGC) bị đánh trúng. Mỹ đã không kích khoảng 13.000 mục tiêu, khiến năng lực tác chiến của Iran suy giảm từ 60% – 80%. Dù vậy, quân đội Iran được đánh giá là dày dạn kinh nghiệm thực chiến hơn và đang khôi phục nhanh lực lượng UAV/tên lửa.
Khủng hoảng kinh tế:
Tổng thiệt hại ước tính 270 tỷ USD (gần bằng quy mô GDP quốc gia). IMF dự báo kinh tế Iran suy giảm 6,1% trong năm nay.
Lệnh phong tỏa cảng biển của Mỹ triệt tiêu doanh thu dầu mỏ, khiến dự trữ ngoại hối cạn kiệt (chỉ còn đủ cho 3 tháng nhập khẩu).
Lạm phát phi mã khiến giá thực phẩm thiết yếu tăng chóng mặt: dầu ăn tăng 430%, trứng tăng 345%, gạo tăng 287%. LHQ cảnh báo có thêm 4,1 triệu người Iran rơi xuống dưới chuẩn nghèo.
3. Tác động tiêu cực đối với khu vực và kinh tế toàn cầu
Đông Nam Á và Trung Đông chao đảo:
Lebanon: Chiến trường thứ hai giữa Israel và Hezbollah khiến hơn 3.700 người chết, hơn 1 triệu người mất nhà cửa.
Israel & Iraq: Ghi nhận hàng trăm người thương vong do các đòn tập kích ăn miếng trả miếng.
Các nước vùng Vịnh (UAE, Qatar, Kuwait...): Cơ sở hạ tầng dầu khí, sân bay, khách sạn bị hư hại bởi UAV của Iran. GDP của các nền kinh tế vùng Vịnh chỉ tăng trưởng 1,3% năm nay (giảm mạnh so với mức 4,5% của năm 2025). Sản lượng dầu thô của khu vực bị bóp nghẹt, giảm hơn 11 triệu thùng/ngày trong tháng 5. Ngành hàng không - du lịch tê liệt (số chuyến bay từ Dubai giảm 66%, Doha giảm 75%).
Kinh tế toàn cầu: Ngân hàng Thế giới (WB) hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5% (mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19) do lạm phát tăng và tăng trưởng chậm lại. Tình trạng thiếu hụt nguồn cung khí đốt và phân bón từ Trung Đông gây khủng hoảng cục bộ tại châu Âu, Ấn Độ và nhiều nơi khác. Liên Hợp Quốc ước tính cuộc chiến có thể đẩy 32 triệu người trên thế giới vào cảnh nghèo đói.