Chính trị gia thì đẹp trai hay nói láo chỉ là phần vỏ.
Cái lõi là hệ thống cho phép loại người nào leo lên.
Gavin Newsom nhìn bóng bẩy vì là sản phẩm chuẩn của big city politics: ngoại hình, quan hệ, mồm mép, mặt dày. Đạo đức cá nhân chỉ là đồ trang trí, lúc cần thì gỡ.
Nhìn về Việt Nam cũng vậy thôi. Leo được cao thường là giỏi cân phe, giữ miệng, chịu đòn, không phải người tử tế nhất. Lý lịch “đẹp”, phát ngôn “đúng quy trình”, thành tích “đúng báo cáo” quan trọng hơn năng lực thực. Tai tiếng cá nhân nhiều khi không giết chết sự nghiệp, chọn sai phe mới chết. Ở tầm đó, đéo còn tốt – xấu. Chỉ có hợp vai hay không.
Hệ thống nào cũng tự đẻ ra đúng loại người nó cần, rồi bảo đám đông chọn.