Johnny Lê Nữu Vượng
Già làng
TS. Bùi Ngọc Sơn cũng nhấn mạnh rằng sự hỗ trợ của Mỹ không chỉ là viện trợ đơn thuần mà là một chiến lược địa kinh tế phức tạp, nơi lợi ích của các bên đan xen, giúp các quốc gia tận dụng "cơ hội vàng" để bứt phá. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng sự hỗ trợ này luôn đi kèm với những toan tính địa chính trị và khi các đối tác phát triển đến một mức độ nhất định, sự cân bằng lợi ích sẽ thay đổi quay sang tấn công ngược Mỹ về Kinh Tế, dẫn đến những căng thẳng mới như chúng ta thấy trong cục diện thế giới hiện nay.
TS. Bùi Ngọc Sơn thường đề cập đến vai trò của Mỹ trong việc tạo điều kiện cho sự trỗi dậy kinh tế của các quốc gia, đặc biệt là các nền kinh tế Đông Á (như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan). Dưới đây là những luận điểm chính xoay quanh cách mà Mỹ đã "hỗ trợ" để các quốc gia này có thể đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế thần tốc:
• Mở cửa thị trường tiêu thụ: Mỹ đã đóng vai trò là thị trường xuất khẩu khổng lồ và rộng mở nhất, cho phép các nước đang phát triển tiếp cận để bán hàng hóa, từ đó thúc đẩy sản xuất nội địa của các quốc gia này.
• Chuyển giao công nghệ và vốn: Thông qua các dòng vốn đầu tư trực tiếp (FDI) và hợp tác thương mại, Mỹ đã gián tiếp và trực tiếp tạo điều kiện để các nước này học hỏi kỹ thuật, nâng cấp công nghệ và tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
• Bảo trợ an ninh và ổn định chính trị: Mỹ cung cấp chiếc "ô an ninh" cho các đồng minh trong khu vực. Sự ổn định chính trị này là tiền đề then chốt để các quốc gia tập trung mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế thay vì tiêu tốn cho quốc phòng hay đối phó với bất ổn nội bộ.
• Cơ chế thương mại ưu đãi: Trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh, nhằm mục đích xây dựng các "pháo đài" chống lại chủ nghĩa ********, Mỹ đã tạo ra những chính sách ưu đãi đặc biệt, tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa từ các nước đồng minh thâm nhập vào thị trường Mỹ với thuế suất thấp hoặc những quy chế thương mại ưu tiên.
• Chiến lược "xây dựng đối trọng": Như trong trường hợp của Trung Quốc trước đây, Mỹ từng kỳ vọng rằng việc hỗ trợ một quốc gia hòa nhập vào hệ thống thương mại toàn cầu sẽ giúp quốc gia đó phát triển theo hướng thị trường và trở thành đối tác. Dù kết quả sau này vượt ngoài tầm kiểm soát của Mỹ, nhưng không thể phủ nhận chính sự hỗ trợ ban đầu đó đã tạo nền tảng cho sự bùng nổ sản xuất của các quốc gia này.
