newboi
Đàn iem Duy Mạnh
thứ Ba 03/03/2026, 07:31 (GMT+7)
ảnh trên: vụ cháy tại một nhà máy sản xuất chất bôi trơn ở Roseland, Louisiana năm 2025
RMP yêu cầu các doanh nghiệp phải xây dựng quy trình ngăn ngừa và ứng phó với thảm họa hóa chất, từ lắp đặt hệ thống phát hiện rò rỉ, trang bị thiết bị chữa cháy đến lập kế hoạch nhân sự cho tình huống khẩn cấp. Khoảng 180 triệu người Mỹ sống trong bán kính vài dặm quanh các cơ sở thuộc diện điều chỉnh của chương trình này.
EPA dưới thời Trump đang tìm cách nới lỏng phần lớn các quy định do chính quyền tổng thống tiền nhiệm củng cố vào năm 2024 nhằm tăng cường đáng kể tiêu chuẩn an toàn.
Phiên bản cập nhật của RMP năm 2024 yêu cầu các cơ sở xử lý chất thải nguy hại phải áp dụng công nghệ mới hơn, thiết lập biện pháp dự phòng nếu hệ thống chính gặp sự cố và thay thế hóa chất nguy hiểm bằng phương án an toàn hơn khi có thể.
Các biện pháp này bao gồm công tắc ngắt khẩn cấp dễ tiếp cận, hệ thống tự động tắt máy khi công nhân gặp sự cố và kế hoạch ứng phó với “thảm họa kép” - tình huống bão, động đất hoặc cháy rừng tấn công một cơ sở hóa chất.
Bài học từ cơn bão Harvey năm 2017, khi lũ lụt làm hỏng hệ thống làm lạnh tại nhà máy Arkema (ảnh dưới) ở Houston dẫn đến nổ lớn và buộc phải sơ tán khu vực xung quanh, đã thúc đẩy yêu cầu này. Những người ứng cứu khi đó không được cảnh báo đầy đủ về khói độc mà họ sẽ phải đối mặt.
Quy định năm 2024 cũng trao thêm quyền cho người lao động: Yêu cầu các công ty hóa chất tham vấn người lao động và công đoàn khi xây dựng kế hoạch ứng phó, cho phép công nhân ngừng việc trong tình huống nguy hiểm, tăng cường đào tạo và thiết lập cơ chế báo cáo mối nguy chưa được xử lý.
đầu năm 2025, các công ty hóa chất đã đề nghị EPA bỏ quy định với lý do chi phí thực hiện quá cao. EPA hiện cho biết đang đề xuất các sửa đổi “rõ ràng và khả thi hơn”, duy trì biện pháp bảo vệ cốt lõi nhưng loại bỏ các yêu cầu bị cho là trùng lặp hoặc chưa được chứng minh hiệu quả.
theo Marc Boom, các tiêu chuẩn và quy định được đưa ra vì những vụ nổ và phát tán độc hại từng gây tàn phá thực sự cho cộng đồng, thậm chí khiến hàng chục người thiệt mạng trong những năm gần đây.
cựu thành viên Rick Engler (ảnh dưới) Hội đồng An toàn Hóa chất và nhà hoạt động vì quyền lợi người lao động bình luận kế hoạch mới sẽ “chuyển cán cân quyền lực từ người lao động sang các giám đốc điều hành doanh nghiệp”.
chính quyền đã gỡ bỏ một công cụ dữ liệu công khai từng cung cấp bản đồ vị trí các cơ sở nguy hiểm và danh sách hóa chất được sử dụng. Thông tin này vốn giúp cộng đồng và lực lượng ứng phó khẩn cấp chuẩn bị tốt hơn cho sự cố. EPA cho biết dữ liệu vẫn được lưu trữ tại phòng đọc ở một văn phòng của cơ quan, với lý do lo ngại an ninh quốc gia.
Các nhà hoạt động bác bỏ lập luận này, cho rằng việc hạn chế truy cập đang làm giảm tính minh bạch và cản trở khả năng giám sát của cộng đồng.
Chương trình RMP được Quốc hội thông qua năm 1990 theo sửa đổi của Đạo luật Không khí Sạch, nhằm đáp ứng hàng loạt tai nạn chết người tại các cơ sở hóa chất trên toàn cầu. Qua nhiều đời chính quyền, chương trình đã từng được siết chặt và nới lỏng, phản ánh sự giằng co giữa ưu tiên phát triển công nghiệp và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
hiện EPA tìm cách đảo ngược phần lớn quy định năm 2024, cuộc tranh luận không chỉ xoay quanh chi phí tuân thủ, mà còn là câu hỏi lớn hơn: Liệu nước Mỹ có chấp nhận đánh đổi mức độ an toàn đã được củng cố trong 3 thập kỷ để giảm gánh nặng cho doanh nghiệp?
Trong bối cảnh các tai nạn hóa chất vẫn xảy ra đều đặn, câu trả lời sẽ tác động trực tiếp đến hàng triệu người sống gần các cơ sở rủi ro cao trên khắp Liên bang Mỹ
Động thái mới của EPA làm dấy lên lo ngại về an toàn cộng đồng trước nguy cơ thảm họa hóa chất
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang từng bước nới lỏng hệ thống quản lý thảm họa hóa chất liên bang, được xây dựng để bảo vệ người lao động và cộng đồng dân cư khỏi nguy cơ cháy nổ, rò rỉ các chất độc hại tại những cơ sở công nghiệp rủi ro cao. Tâm điểm của những quan ngại hiện nay là Chương trình Quản lý Rủi ro (RMP) do Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) giám sát, áp dụng với hơn 12.500 cơ sở trên toàn quốc.
ảnh trên: vụ cháy tại một nhà máy sản xuất chất bôi trơn ở Roseland, Louisiana năm 2025
RMP yêu cầu các doanh nghiệp phải xây dựng quy trình ngăn ngừa và ứng phó với thảm họa hóa chất, từ lắp đặt hệ thống phát hiện rò rỉ, trang bị thiết bị chữa cháy đến lập kế hoạch nhân sự cho tình huống khẩn cấp. Khoảng 180 triệu người Mỹ sống trong bán kính vài dặm quanh các cơ sở thuộc diện điều chỉnh của chương trình này.
EPA dưới thời Trump đang tìm cách nới lỏng phần lớn các quy định do chính quyền tổng thống tiền nhiệm củng cố vào năm 2024 nhằm tăng cường đáng kể tiêu chuẩn an toàn.
Từ siết chặt đến nới lỏng an toàn hóa chất
quy định năm 2024 ra đời sau khi Mỹ ghi nhận nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng về hoá chất trong thập niên qua, bao gồm các vụ nổ và rò rỉ khí độc gây thương tích hàng loạt. Trung bình, trong giai đoạn 2004-2025, cứ hai ngày lại xảy ra một sự cố hóa chất gây hại cho con người hoặc môi trường. Những vụ việc gần đây như nổ nhà máy thép tại Clairton (bang Pennsylvania) khiến 10 người bị thương, hay sự cố tại cơ sở lọc dầu ở Roseland tiểu bang Louisiana (ảnh trên) khiến dầu bắn xa hàng chục dặm.Phiên bản cập nhật của RMP năm 2024 yêu cầu các cơ sở xử lý chất thải nguy hại phải áp dụng công nghệ mới hơn, thiết lập biện pháp dự phòng nếu hệ thống chính gặp sự cố và thay thế hóa chất nguy hiểm bằng phương án an toàn hơn khi có thể.
Các biện pháp này bao gồm công tắc ngắt khẩn cấp dễ tiếp cận, hệ thống tự động tắt máy khi công nhân gặp sự cố và kế hoạch ứng phó với “thảm họa kép” - tình huống bão, động đất hoặc cháy rừng tấn công một cơ sở hóa chất.
Bài học từ cơn bão Harvey năm 2017, khi lũ lụt làm hỏng hệ thống làm lạnh tại nhà máy Arkema (ảnh dưới) ở Houston dẫn đến nổ lớn và buộc phải sơ tán khu vực xung quanh, đã thúc đẩy yêu cầu này. Những người ứng cứu khi đó không được cảnh báo đầy đủ về khói độc mà họ sẽ phải đối mặt.
Quy định năm 2024 cũng trao thêm quyền cho người lao động: Yêu cầu các công ty hóa chất tham vấn người lao động và công đoàn khi xây dựng kế hoạch ứng phó, cho phép công nhân ngừng việc trong tình huống nguy hiểm, tăng cường đào tạo và thiết lập cơ chế báo cáo mối nguy chưa được xử lý.
đầu năm 2025, các công ty hóa chất đã đề nghị EPA bỏ quy định với lý do chi phí thực hiện quá cao. EPA hiện cho biết đang đề xuất các sửa đổi “rõ ràng và khả thi hơn”, duy trì biện pháp bảo vệ cốt lõi nhưng loại bỏ các yêu cầu bị cho là trùng lặp hoặc chưa được chứng minh hiệu quả.
An toàn cộng đồng trước sức ép nới lỏng quy định
các nhà hoạt động môi trường và sức khỏe cộng đồng cho rằng việc nới lỏng quy định về kiểm soát hoá chất sẽ làm suy yếu đáng kể lá chắn bảo vệ người dân. Cựu cố vấn chính sách Marc Boom của EPA và hiện là Giám đốc cấp cao của Mạng lưới Bảo vệ Môi trường nhận định, động thái trên cho thấy chính quyền đương nhiệm đang “đặt lợi nhuận ngành công nghiệp lên trên an toàn công cộng”.
theo Marc Boom, các tiêu chuẩn và quy định được đưa ra vì những vụ nổ và phát tán độc hại từng gây tàn phá thực sự cho cộng đồng, thậm chí khiến hàng chục người thiệt mạng trong những năm gần đây.
cựu thành viên Rick Engler (ảnh dưới) Hội đồng An toàn Hóa chất và nhà hoạt động vì quyền lợi người lao động bình luận kế hoạch mới sẽ “chuyển cán cân quyền lực từ người lao động sang các giám đốc điều hành doanh nghiệp”.
chính quyền đã gỡ bỏ một công cụ dữ liệu công khai từng cung cấp bản đồ vị trí các cơ sở nguy hiểm và danh sách hóa chất được sử dụng. Thông tin này vốn giúp cộng đồng và lực lượng ứng phó khẩn cấp chuẩn bị tốt hơn cho sự cố. EPA cho biết dữ liệu vẫn được lưu trữ tại phòng đọc ở một văn phòng của cơ quan, với lý do lo ngại an ninh quốc gia.
Các nhà hoạt động bác bỏ lập luận này, cho rằng việc hạn chế truy cập đang làm giảm tính minh bạch và cản trở khả năng giám sát của cộng đồng.
Chương trình RMP được Quốc hội thông qua năm 1990 theo sửa đổi của Đạo luật Không khí Sạch, nhằm đáp ứng hàng loạt tai nạn chết người tại các cơ sở hóa chất trên toàn cầu. Qua nhiều đời chính quyền, chương trình đã từng được siết chặt và nới lỏng, phản ánh sự giằng co giữa ưu tiên phát triển công nghiệp và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
hiện EPA tìm cách đảo ngược phần lớn quy định năm 2024, cuộc tranh luận không chỉ xoay quanh chi phí tuân thủ, mà còn là câu hỏi lớn hơn: Liệu nước Mỹ có chấp nhận đánh đổi mức độ an toàn đã được củng cố trong 3 thập kỷ để giảm gánh nặng cho doanh nghiệp?
Trong bối cảnh các tai nạn hóa chất vẫn xảy ra đều đặn, câu trả lời sẽ tác động trực tiếp đến hàng triệu người sống gần các cơ sở rủi ro cao trên khắp Liên bang Mỹ
