ntsu
Gió lạnh đầu buồi
Các cơ quan như CIA, MIB, DARPA sẵn sàng nghiên cứu bất cứ thứ gì có thể nghiên cứu. Tam Quốc cũng không phải ngoại lệ. Đầu thế kỉ 20 khi Mỹ bước vào kỹ trị, mô hình Tào Tháo được phát huy tối đa. Biểu hiện qua chính sách "Phụng Thiên Tử để lệnh chư hầu" và "Xây dựng hệ thống luật lệ"
Sau Thế chiến II, Mỹ thiết lập các tổ chức quốc tế (Liên Hợp Quốc, IMF, World Bank). Mỹ điều hành thế giới thông qua các "luật lệ quốc tế" mà họ có sức ảnh hưởng lớn nhất. Khi Mỹ hành động, họ thường nhân danh "tự do", "dân chủ" hay "luật pháp quốc tế" — một dạng "Phụng Thiên Tử" hiện đại để tạo thế thượng phong về đạo đức và pháp lý.
Tào Tháo là người tiên phong phá bỏ rào cản gia thế để trọng dụng nhân tài, miễn là có năng lực. Ông ban bố "Cầu hiền lệnh", chiêu mộ cả những người từng là kẻ thù (như Trương Liêu, Giả Hủ) hoặc người có tỳ vết đạo đức. Mỹ tương tự cũng trải thảm đỏ với người tị nạn, nhập cư. Không quan trọng bạn đến từ đâu, nếu bạn là kỹ sư giỏi, bác sĩ tài năng hay nhà khoa học xuất sắc. Sự thực dụng này giúp Mỹ duy trì ưu thế công nghệ tuyệt đối, giống như cách Tào Tháo xây dựng đội ngũ mưu sĩ và tướng lĩnh mạnh nhất thời Tam Quốc.
"Ta thà phụ người chứ không để người phụ ta." Câu nói kinh điển của Tào, tương ưng với tư duy coi trọng quyền lợi quốc gia là trên hết; thay vì chỉ bảo vệ một chế độ, một hệ tư tưởng lỗi thời.
Chính sách đối ngoại của Mỹ luôn xoay quanh lợi ích quốc gia. Họ sẵn sàng thay đổi liên minh, can thiệp quân sự hoặc áp đặt trừng phạt nếu điều đó bảo vệ vị thế của mình.
Nhược điểm: Mỹ tính toán chiến tranh dựa trên con số, thuật toán và sức mạnh vũ khí; nên thất bại ở Việt Nam và Afghanistan. Khi sa lầy, người dân Mỹ rất cần một Lưu Bị gieo vào lòng họ lý trí và nhân nghĩa, thay vì chỉ dựa trên tài lực quốc gia.
Sự hiện diện của Mỹ tại khu vực luôn làm các đối thủ đoàn kết và rối loạn hệ thống chư hầu (giống như trận Xích Bích), bởi tính chính danh dựa trên lợi ích dễ gây "Khủng hoảng lòng tin". Bất kì chính quyền nào Mỹ lập nên cũng dễ sụp đổ.
Thay đổi tư duy trong hiện tại
Ngày nay Mỹ đang dần rời bỏ mô hình Tào Tháo mà chuyển sang mô hình độc sĩ Giả Hủ - Kỹ trị sang thực dụng cực đoan.
Thay vì kẹt lại trong chính danh giả tạo thì Mỹ hành động ngay khi thấy cơ hội, giống như kế sách của Giả Hủ - chọn kế hiểm độc nhất vào thời khắc thích hợp nhất. Việc Mỹ bắt cóc tổng thống Venezuela là một điển hình. Điều này giúp thắng lợi nhanh và giảm bớt áp lực trước quốc tế.
Nếu bạn tụt quần một người giữa chợ và bêu anh ta thì cả chợ lên án bạn. Nhưng nếu tụt quần người đó xong bỏ chạy thì cả chợ sẽ cười vào mặt anh ta.
Mỹ sẵn sàng quay ngoắt 180 độ, dùng vũ lực tàn độc để đạt lợi ích tối cùng trong các thời điểm quan trọng này, như các chính sách đối ngoại của Trump với đối thủ và đồng minh. Như việc Giả Hủ kế cho Lý Thôi chiếm Trường An, từ đám tàn quân tập hợp đánh ngược lại vua; hoặc trận Uyển Thành; dù khiến Tào đại bại nhưng lại quy phục Tào ngay sau đó.
Thay vì thiết lập 1 hệ thống quyền lực nặng nề và chi phí khổng lồ thì Mỹ xoay mọi cục diện nhằm trục lợi về bản thân. Sự kiện Mỹ tấn công Iran thực chất nhằm tạo nút thắt khối dầu mỏ; cô lập các quốc gia Arap, khiến họ trong trạng thái "tứ bề thọ địch". Khi ấy, Châu Âu cũng đồng thời suy yếu.
Trump đang tái hiện lại cái bóng của Nixon. Đây đều là những kế "quậy đục nước" bất chấp khiến các đối thủ (và cả đồng minh) hoảng loạn, buộc phải chọn phe hoặc tự suy yếu.
Dự báo tương lai:
Các quốc gia Trung Đông không thể theo Mỹ hay Nga Trung nữa. Thế giới phân chia thành các khu vực độc lập, còn diều hâu Mỹ đứng ngoài thu lợi như trước thế chiến 2.
Nga và Trung càng bị cô lập, cũng như tự chia rẽ sâu sắc như giai đoạn trước và sau 1972, dẫn đến sụp đổ.
Khi Mỹ đủ mạnh sẽ bước vào kỷ nguyên Kỹ trị mới, sức mạnh đủ để thống trị toàn cầu.
Sau Thế chiến II, Mỹ thiết lập các tổ chức quốc tế (Liên Hợp Quốc, IMF, World Bank). Mỹ điều hành thế giới thông qua các "luật lệ quốc tế" mà họ có sức ảnh hưởng lớn nhất. Khi Mỹ hành động, họ thường nhân danh "tự do", "dân chủ" hay "luật pháp quốc tế" — một dạng "Phụng Thiên Tử" hiện đại để tạo thế thượng phong về đạo đức và pháp lý.
Tào Tháo là người tiên phong phá bỏ rào cản gia thế để trọng dụng nhân tài, miễn là có năng lực. Ông ban bố "Cầu hiền lệnh", chiêu mộ cả những người từng là kẻ thù (như Trương Liêu, Giả Hủ) hoặc người có tỳ vết đạo đức. Mỹ tương tự cũng trải thảm đỏ với người tị nạn, nhập cư. Không quan trọng bạn đến từ đâu, nếu bạn là kỹ sư giỏi, bác sĩ tài năng hay nhà khoa học xuất sắc. Sự thực dụng này giúp Mỹ duy trì ưu thế công nghệ tuyệt đối, giống như cách Tào Tháo xây dựng đội ngũ mưu sĩ và tướng lĩnh mạnh nhất thời Tam Quốc.
"Ta thà phụ người chứ không để người phụ ta." Câu nói kinh điển của Tào, tương ưng với tư duy coi trọng quyền lợi quốc gia là trên hết; thay vì chỉ bảo vệ một chế độ, một hệ tư tưởng lỗi thời.
Chính sách đối ngoại của Mỹ luôn xoay quanh lợi ích quốc gia. Họ sẵn sàng thay đổi liên minh, can thiệp quân sự hoặc áp đặt trừng phạt nếu điều đó bảo vệ vị thế của mình.
Nhược điểm: Mỹ tính toán chiến tranh dựa trên con số, thuật toán và sức mạnh vũ khí; nên thất bại ở Việt Nam và Afghanistan. Khi sa lầy, người dân Mỹ rất cần một Lưu Bị gieo vào lòng họ lý trí và nhân nghĩa, thay vì chỉ dựa trên tài lực quốc gia.
Sự hiện diện của Mỹ tại khu vực luôn làm các đối thủ đoàn kết và rối loạn hệ thống chư hầu (giống như trận Xích Bích), bởi tính chính danh dựa trên lợi ích dễ gây "Khủng hoảng lòng tin". Bất kì chính quyền nào Mỹ lập nên cũng dễ sụp đổ.
Thay đổi tư duy trong hiện tại
Ngày nay Mỹ đang dần rời bỏ mô hình Tào Tháo mà chuyển sang mô hình độc sĩ Giả Hủ - Kỹ trị sang thực dụng cực đoan.
Thay vì kẹt lại trong chính danh giả tạo thì Mỹ hành động ngay khi thấy cơ hội, giống như kế sách của Giả Hủ - chọn kế hiểm độc nhất vào thời khắc thích hợp nhất. Việc Mỹ bắt cóc tổng thống Venezuela là một điển hình. Điều này giúp thắng lợi nhanh và giảm bớt áp lực trước quốc tế.
Nếu bạn tụt quần một người giữa chợ và bêu anh ta thì cả chợ lên án bạn. Nhưng nếu tụt quần người đó xong bỏ chạy thì cả chợ sẽ cười vào mặt anh ta.
Mỹ sẵn sàng quay ngoắt 180 độ, dùng vũ lực tàn độc để đạt lợi ích tối cùng trong các thời điểm quan trọng này, như các chính sách đối ngoại của Trump với đối thủ và đồng minh. Như việc Giả Hủ kế cho Lý Thôi chiếm Trường An, từ đám tàn quân tập hợp đánh ngược lại vua; hoặc trận Uyển Thành; dù khiến Tào đại bại nhưng lại quy phục Tào ngay sau đó.
Thay vì thiết lập 1 hệ thống quyền lực nặng nề và chi phí khổng lồ thì Mỹ xoay mọi cục diện nhằm trục lợi về bản thân. Sự kiện Mỹ tấn công Iran thực chất nhằm tạo nút thắt khối dầu mỏ; cô lập các quốc gia Arap, khiến họ trong trạng thái "tứ bề thọ địch". Khi ấy, Châu Âu cũng đồng thời suy yếu.
Trump đang tái hiện lại cái bóng của Nixon. Đây đều là những kế "quậy đục nước" bất chấp khiến các đối thủ (và cả đồng minh) hoảng loạn, buộc phải chọn phe hoặc tự suy yếu.
Dự báo tương lai:
Các quốc gia Trung Đông không thể theo Mỹ hay Nga Trung nữa. Thế giới phân chia thành các khu vực độc lập, còn diều hâu Mỹ đứng ngoài thu lợi như trước thế chiến 2.
Nga và Trung càng bị cô lập, cũng như tự chia rẽ sâu sắc như giai đoạn trước và sau 1972, dẫn đến sụp đổ.
Khi Mỹ đủ mạnh sẽ bước vào kỷ nguyên Kỹ trị mới, sức mạnh đủ để thống trị toàn cầu.
