Tết ở Việt Nam giống “nút tạm dừng dài hạn của cả quốc gia” hơn là một “dịp lễ”. Chỉ cần kỳ nghỉ kéo dài, công việc, logistics, lịch trình và liên lạc đều chậm lại cùng lúc, và với người ở bên ngoài phải phối hợp công việc thì ngay cả kế hoạch cũng bị Tết chi phối. “Nghỉ vì là ngày lễ” và “xã hội đứng yên trong thời gian dài” là hai cảm giác rất khác nhau.
Việc biến động nhân sự tăng mạnh trước và sau kỳ nghỉ cũng là một vấn đề. Nếu lấy Tết làm mốc để nghỉ việc, hoặc chậm quay lại, hoặc không quay lại nữa, thì những người còn lại phải gánh khoảng trống và thu dọn công việc. Mỗi người có thể có hoàn cảnh và lựa chọn riêng, nhưng nếu chuyện này lặp đi lặp lại, vận hành tổ chức và tiến độ dự án sẽ bị lung lay một cách mang tính cấu trúc.
Mặt khác, bầu không khí coi Tết như một “nghi lễ lấy gia đình làm trung tâm” hơn là “thời gian nghỉ ngơi của cá nhân” cũng tạo áp lực. Ai cũng nên được về quê khi mình muốn, nhưng thực tế áp lực “phải về” rất mạnh, và gia đình không phải lúc nào cũng là một không gian dễ chịu với tất cả mọi người. Khi ngày lễ không còn là nghỉ ngơi mà trở thành một nghĩa vụ khác, thì văn hóa đó không thân thiện với cá nhân.
Không phải là phủ định ý nghĩa của Tết. Chỉ là nếu độ dài của kỳ nghỉ và khoảng trống xã hội, rủi ro về việc làm và công việc trước–sau kỳ nghỉ, cùng quán tính gia đình-trung-tâm bị áp đặt lên cá nhân cùng lúc vận hành, thì rõ ràng đã đến lúc có những điểm cần điều chỉnh cho phù hợp thực tế, thay vì cứ để nguyên dưới cái tên “truyền thống”.
Việc biến động nhân sự tăng mạnh trước và sau kỳ nghỉ cũng là một vấn đề. Nếu lấy Tết làm mốc để nghỉ việc, hoặc chậm quay lại, hoặc không quay lại nữa, thì những người còn lại phải gánh khoảng trống và thu dọn công việc. Mỗi người có thể có hoàn cảnh và lựa chọn riêng, nhưng nếu chuyện này lặp đi lặp lại, vận hành tổ chức và tiến độ dự án sẽ bị lung lay một cách mang tính cấu trúc.
Mặt khác, bầu không khí coi Tết như một “nghi lễ lấy gia đình làm trung tâm” hơn là “thời gian nghỉ ngơi của cá nhân” cũng tạo áp lực. Ai cũng nên được về quê khi mình muốn, nhưng thực tế áp lực “phải về” rất mạnh, và gia đình không phải lúc nào cũng là một không gian dễ chịu với tất cả mọi người. Khi ngày lễ không còn là nghỉ ngơi mà trở thành một nghĩa vụ khác, thì văn hóa đó không thân thiện với cá nhân.
Không phải là phủ định ý nghĩa của Tết. Chỉ là nếu độ dài của kỳ nghỉ và khoảng trống xã hội, rủi ro về việc làm và công việc trước–sau kỳ nghỉ, cùng quán tính gia đình-trung-tâm bị áp đặt lên cá nhân cùng lúc vận hành, thì rõ ràng đã đến lúc có những điểm cần điều chỉnh cho phù hợp thực tế, thay vì cứ để nguyên dưới cái tên “truyền thống”.
