OK như đã hứa, hôm nay admin sẽ trả lời câu hỏi Tại sao các ông chủ thích đội bóng của mình nát bét hơn là cố thắng để mắc bẫy trung bình? Các bạn sẽ bảo uix, tanking chứ có gì đâu? Lại 1 lần nữa admin phải cảnh báo rằng: Không có cái gì ngẫu nhiên và không có cái gì là dễ như thế ở NBA này.
Nhìn qua thì ông chủ đội NBA nào cũng khao khát chiến thắng, khao khát chiếc nhẫn vô địch và họ làm tất cả để fan sướng điên lên. Không có đâu! Trong mắt các sói già thích số liệu, 1 đội bóng đứng thứ 10 mới là thảm họa tài chính, còn 1 đội bóng đứng bét bảng là 1 mỏ vàng đang chờ lộ thiên. Nghe hơi vô lý, nhưng đồng tiền tàn nhẫn thì luôn có lý lẽ của nó.
1. Địa ngục mang tên "trung bình"
Trong NBA, vị trí khốn khổ nhất không phải là thứ 30, mà là thứ 9 hoặc thứ 10. Tại sao?
- Vì đó là 1 cái bẫy. Đội bạn thắng khoảng 35-41 trận, không đủ giỏi để vào NBA Playoff tranh chức vô địch, nhưng lại quá giỏi để có được 1 lượt Pick trong nhóm giữa ở kỳ Draft.
- Hệ quả là bạn bị kẹt trong 1 vòng lặp vô tận: Đánh rồi thua ở vòng Play-in, sau đó nhận lượt Pick số 14, rồi lại đánh và lại thua. Đấy là về mặt lý thuyết, trừ khi bạn thích win now hoặc xuống hẳn nhóm dưới để tái đầu tư.
- Về mặt tài chính, bạn phải trả lương cao để giữ những cầu thủ tàm tạm như Zach LaVine hay Bradley Beal (trước đây) chỉ để bán vé cho 1 mùa giải chẳng đi đến đâu, mà cũng không hot đến mức lấp đầy nổi nhà thi đấu. Đó là hành vi đốt tiền một cách ngớ ngẩn.
2. Nghệ thuật ăn bám hay cơ chế chia sẻ doanh thu (Revenue Sharing)
NBA có 1 cơ chế gọi là Revenue Sharing. Nghe rất tình thương mến thương nhưng thực tế với nhiều đội thi đây là cơ hội để họ thể hiện sự mất dạy.
- Cách vận hành như sau: Những đội kiếm được nhiều tiền (thị trường lớn như Lakers, Warriors, Knicks) phải trích doanh thu bỏ vào 1 cái quỹ chung để chia cho những đội "nhà nghèo".
- Từ đây sẽ có mánh khóe và tiêu cực: Nếu bạn là một ông chủ cáo già ở 1 thị trường nhỏ (như Utah hay Charlotte), việc quái gì bạn phải đầu tư trăm triệu đô để cạnh tranh? Bạn cứ xây dựng một đội hình rác rưởi, trả lương tối thiểu và cuối năm ngồi rung đùi nhận hàng chục triệu USD tiền trợ cấp từ túi của các đội bóng lớn. Theo báo cáo của ESPN và Forbes, các đội bóng nhỏ có thể bỏ túi từ 20-40 triệu USD mỗi năm chỉ nhờ tiền chia sẻ doanh thu này mà không cần phải thắng trận nào.
3. Đây chắc là phần anh em cho là mình biết nhiều nhất, nhưng giờ nó mới được nói đến. Đó là Toán học của sự thất bại - The tanking calculus
Thế tại sao phải thua và tiếp tục thua? Vì đó là cách duy nhất để sở hữu hàng ngon với giá rẻ mạt. Chúng ta có công thức từ Sportrac liên quan tới Hiệu quả đầu tư ROI_draft:
ROI_draft = Potential Superstar Value/ Rookie Scale Contract
- 1 siêu sao như Victor Wembanyama tầm vài chục năm mới có 1 có thể mang lại giá trị thương hiệu hàng tỷ USD trong tương lai, nhưng bạn chỉ phải trả cho ông cháu khoảng 12 triệu USD/năm trong 4 năm đầu.
- Để có được những thằng như vậy, đương nhiên bạn buộc phải trở nên chó má nhất có thể để đứng bét bảng và tăng tỷ lệ trúng xổ số (Draft Lottery). Thua càng đậm, hy vọng càng cao. Thua 1 mùa chưa đủ vì như vậy bạn sẽ mắc bẫy trung bình, phải thua nhiều mùa, chấp nhận có những kỳ draft cho có hoặc dùng vài năm không hợp rồi không build quanh thằng đó để chờ cơ hội đạt xác suất cao hơn lấy thằng xịn hơn.
4. Nỗi đau của những kẻ trung thành
Không khó để thấy trên TV hình ảnh những đứa trẻ mặc áo đấu của Detroit Pistons hay Charlotte Hornets vài năm trước, mắt rưng rưng nhìn đội nhà thua trận thứ 20 liên tiếp.
- Những ông chủ đương nhiên là nhìn thấy điều đó rồi. Họ thấy những người cha già dắt con đi xem bóng, bỏ ra cả ngày lương vất vả nơi công trường bụi bặm đầm đìa mồ hôi dầu vai gầy nặng trĩu lo toan để mua 1 cái hotdog và hy vọng vào một phép màu và mang lại chút niềm vui nho nhỏ vào cuối ngày. Nhưng các ông chủ không quan tâm. Trong phòng họp máy lạnh, họ đang cụng ly chúc mừng cười hô hố vì đã thua thêm 1 trận.
- Sự đau khổ của fan là nhiên liệu để các ông chủ nạp vào cái lò phản ứng mang tên Tái cấu trúc - Rebuild. Họ bán đi niềm đam mê của những ông bố bà mẹ tội nghiệp đó để mua về những con số xác suất trên bản đồ Draft. Họ nợ những người cha người mẹ ngoài xã hội 1 lời xin lỗi, nhưng họ sẽ trả lại bằng một bản PowerPoint về tương lai năm 2030 (tất nhiên là lúc đó không còn Kevin Durant rồi).
5. Chiến lược thoát hàng (the exit strategy) của những kẻ xảo quyệt
Và đây mới là cây chốt: Đội bóng càng nát, càng dễ bán giá cao.
• Vì 1 đội bóng đang nát có nghĩa là nó có Quỹ lương trống rỗng và 1 đống Pick. 1 tỷ phú nếu muốn nhảy vào sẽ thích điều này hơn là mua 1 đội bóng trung bình với 1 đống hợp đồng rác nợ nần chồng chất mà họ với kinh nghiệm ít ỏi và đám cận thần xu nịnh chẳng biết xoay sở ra sao.
• Ví dụ: Mark Cuban bán Dallas Mavericks hay Robert Sarver bán Phoenix Suns. Khi giá trị đội bóng đạt đỉnh nhờ sự khan hiếm và tiềm năng rebuild, họ sẽ thoát hàng êm ru với lợi nhuận hàng tỷ đô. Marc mới đây vừa tuyên bố ông không tiếc khi bán đội nhưng tiếc khi bán cho nhà Miriam Adelson và quỹ Dumont vì đã phát nát CLB của cả đời ông. Nghe mùi mẫn nhỉ, nhưng tin hay không tùy các bạn.
• Theo số liệu của Forbes NBA Team Valuations 2025 thì tốc độ tăng trưởng giá trị của các đội đang rebuild luôn ổn định hơn các đội kẹt ở giữa bảng xếp hạng.
Anh em thấy đấy, NBA là nơi mà thất bại được thưởng và trung bình thì bị phạt. Các ông chủ chẳng mấy khi quan tâm fan khóc hay cười đâu, họ chỉ quan tâm cái bảng cân đối kế toán cuối năm có xanh hay không và khả năng thoát hàng khi ngửi thấy mùi thơm của tiền thôi.
