mamnonCIA001
Bò lái xe
Vụ đặt cược tỷ đô của VinFast vào nhà máy tại Mỹ đã phản tác dụng như thế nào
https://asia.nikkei.com/business/bu...-billion-dollar-bet-on-a-us-factory-backfired
NEW YORK - Một nhà máy ô tô khổng lồ tại Mỹ sản xuất xe điện VinFast từng được lên kế hoạch khai trương và bắt đầu vận hành vào tháng 7 năm 2026 tại hạt Chatham, bang Bắc Carolina.
Thay vào đó, dự án từng được một vị lãnh đạo cấp cao của công ty mô tả là "viên ngọc vương miện trong chiến lược mở rộng toàn cầu của VinFast" tại lễ động thổ giờ đây hoàn toàn không thấy đâu.
Việc xây dựng cơ sở này đã bị đình trệ sau khi giấy phép xây dựng của hãng xe điện hết hạn vào ngày 10 tháng 12 năm 2024. Những đống vật liệu xây dựng bỏ hoang hiện nằm ngổn ngang tại lối vào của khu đất trống rộng 1.811 mẫu Anh (khoảng 733 ha), nằm ngay phía Tây Nam Raleigh – thủ phủ của bang Bắc Carolina. Không có một tòa nhà nào được dựng lên.
Bang Bắc Carolina đã khởi kiện công ty này vào thứ Năm tuần trước để đòi lại đất và thu hồi khoản tiền công quỹ trị giá 80,2 triệu USD của người dân trong bang – số tiền vốn được sử dụng cho việc làm đường và chuẩn bị mặt bằng, sau khi VinFast không đáp ứng được nhiều thời hạn, mục tiêu việc làm và cam kết đầu tư được nêu trong thỏa thuận.
"Chúng tôi đã có một thỏa thuận và họ đã phá vỡ thỏa thuận đó", Tổng chưởng lý bang Bắc Carolina, ông Jeff Jackson, phát biểu với các phóng viên một ngày sau khi bang nộp đơn kiện.
"Chúng tôi vừa nhận được đơn khiếu nại từ Bang Bắc Carolina. Các cố vấn pháp lý của chúng tôi hiện đang xem xét các vấn đề liên quan và chúng tôi sẽ đưa ra phản hồi phù hợp vào thời điểm thích hợp", VinFast cho biết trong một tuyên bố gửi qua email.
Khi hãng xe có trụ sở tại Hà Nội công bố vào năm 2022 rằng họ sẽ cam kết đầu tư hơn 4 tỷ USD trong vòng 4 năm để xây dựng một nhà máy sản xuất xe điện và pin, đồng thời tạo ra hơn 6.000 việc làm cho địa phương, chính quyền bang đã gọi dự án này là một "động cơ tuyệt vời cho sự tăng trưởng kinh tế".
Phía bang cáo buộc công ty đã thất bại trong việc đạt được cột mốc quan trọng đầu tiên trong hợp đồng là bắt đầu xây dựng phần thô của các tòa nhà trước ngày 1 tháng 1 năm 2024, và sẽ không thể thực hiện cam kết tạo ra 1.750 việc làm vào cuối năm nay. Trong nội bộ doanh nghiệp, một số nhân viên thực chất đã đưa ra kết luận đó từ hai năm trước.
"Nếu bạn là một nhân viên, bạn sẽ tự nghĩ rằng [dự án] này là phi thực tế", một cựu nhân viên cấp cao, người từ chối nêu tên vì lý do bảo mật, chia sẻ với tờ Nikkei Asia.
Công ty phải đối mặt với những khó khăn tài chính và các khoản lỗ ngày càng chồng chất trong năm 2024, kéo theo làn sóng sa thải càn quét qua đội ngũ nhân sự tại Mỹ, ảnh hưởng trực tiếp đến các bộ phận nhân sự và tài chính. Giữa bối cảnh áp lực lạm phát toàn cầu, việc thu xếp vốn để xây dựng dự án trở nên vô cùng khó khăn. VinFast đã không phản hồi trước nhiều yêu cầu bình luận về việc chấm dứt hợp đồng lao động của các nhân sự này. Theo hồ sơ pháp lý, vào tháng 6 năm 2024, công ty xây dựng Clayco cũng đã chấm dứt hợp đồng với VinFast.
Một tháng sau đó, công ty đã công khai hoãn việc mở cửa nhà máy cho đến năm 2028, bất chấp những phản đối kín từ chính quyền bang.
"Không có bất kỳ tuyên bố chính thức nào từ trụ sở chính của công ty, vì vậy không ai đứng ra nói với bất kỳ bên bên ngoài nào, chẳng hạn như chính phủ, nhà cung cấp hay bất kỳ đối tác nào khác, và chắc chắn không phải bang Bắc Carolina, rằng chúng tôi sẽ không xây dựng nhà máy nữa", cựu nhân viên cấp cao này cho biết, đồng thời nói thêm rằng từ hai năm trước, đội ngũ nhân sự tại Mỹ đã nhận ra rằng nhiều cam kết do công ty đưa ra khó có khả năng thực hiện được.
Đến tháng 3 năm nay, công ty đã đệ trình các kế hoạch mới lên hạt Chatham để giảm quy mô xây dựng và hạ thấp dự báo việc làm, đồng thời thông báo công khai rằng họ có ý định tái khởi động việc xây dựng.
VinFast cũng đưa ra kế hoạch chuyển trụ sở chính đến Bắc Carolina và xây dựng một trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) mới – một đề xuất mà theo cựu nhân viên trên là khó có thể trở thành hiện thực khi không có nhà nghiên cứu nào ở Mỹ và công ty đang cắt giảm các nhà nghiên cứu ngay tại Việt Nam.
Trong khi các cuộc đàm phán với bang vẫn tiếp tục, VinFast đã chuyển hướng sang các khu vực khác. Công ty bắt đầu sản xuất ô tô tại Ấn Độ và động thổ nhà máy lắp ráp xe điện trị giá 200 triệu USD tại Indonesia.
"Cảm giác như công ty đang dắt mũi chính quyền bang", một người am hiểu về các cuộc thảo luận giữa VinFast và bang cho biết. Người này từ chối nêu tên do tính chất nhạy cảm của vấn đề.
Khu đất tại Bắc Carolina đã thu hút sự quan tâm từ một vài công ty khác. Theo nguồn tin này, một công ty đã đưa ra lời đề nghị mua lại khu đất, nhưng VinFast cuối cùng đã từ chối.
Theo các điều khoản trong thỏa thuận mua lại đất, Bắc Carolina đáng lẽ đã có thể thực hiện quyền tiếp quản khu đất (vốn được chia thành ba lô) vào tháng 12 năm 2025, sau khi VinFast dừng xây dựng trong 12 tháng liên tục.
Giám đốc Thương mại bang Bắc Carolina, ông Lee Lilley, chia sẻ với Nikkei Asia trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 4 rằng chính phủ rất mong muốn nhìn thấy các "hoạt động kinh tế quy mô lớn" tại khu đất này.
"Chúng tôi muốn đảm bảo rằng bất kể điều gì xảy ra ở đó đều phải tạo ra hoạt động kinh tế", ông nói. "Đó là lý do chúng tôi sẽ phải thảo luận với tất cả các bên để đảm bảo rằng có đủ hoạt động tại đó nhằm chứng minh cho khoản đầu tư từ tiền thuế của người dân là xứng đáng".
Sự đổ vỡ này đặc biệt đau đớn đối với một bang đã dành nhiều thập kỷ để thu hút các hãng sản xuất ô tô. Bắc Carolina từng để mất nhà máy lắp ráp của liên doanh Toyota-Mazda vào tay bang Alabama năm 2018 và một siêu nhà máy trị giá 5,5 tỷ USD của Hyundai vào tay bang Georgia năm 2022.
Hãng xe Việt Nam ban đầu bị thu hút đến Mỹ bởi các chính sách ưu đãi của liên bang nhằm khuyến khích xe điện sản xuất tại Mỹ theo Đạo luật Giảm lạm phát năm 2022 của Tổng thống thuộc Đảng Dân chủ Joe Biden. Theo đơn xin cấp phép tài trợ đầu tư tại Bắc Carolina, công ty này cũng từng đàm phán để thiết lập cơ sở tại bang Georgia.
Bắc Carolina đã đi xa hơn thông lệ thông thường trong việc thẩm định VinFast khi yêu cầu Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội cung cấp thông tin lý lịch của công ty, một người am hiểu quy trình cho biết. Đó là một bước đi bất thường phản ánh sự khó khăn trong việc đánh giá một công ty khởi nghiệp từ nước ngoài.
"Thông thường quy trình thẩm định không kỹ đến mức đó", người này nói. "Thực sự rất khó khăn cho chúng tôi khi làm việc với một công ty khởi nghiệp đến từ nước ngoài".
Ngay cả khi đã thắt chặt giám sát, các nhà chỉ trích vẫn cho rằng bang đã hành động quá nhanh và siêu dự án này mang tính chất cơ hội chính trị.
Scott Lincicome, Phó chủ tịch phụ trách kinh tế tổng hợp tại Viện Cato, nhận định rằng mặc dù các chính sách liên bang dưới thời ông Biden đã khuyến khích công nghệ sạch và xe điện trong nước, phần lớn các chính sách đó đã bị đảo ngược khi Tổng thống Donald Trump đắc cử vào tháng 11 năm 2024.
"Thị trường thay đổi theo những cách mà bạn không thể dự đoán trước", ông nói. "Chúng xảy ra vì chính sách cũng thay đổi".
Ông Trump đã chấm dứt khoản tín dụng thuế trị giá 7.500 USD dành cho người mua xe điện vào năm ngoái. VinFast đã yêu cầu các quan chức bang gia hạn thời gian phát triển sau khi vị tổng thống bày tỏ mong muốn chấm dứt các chính sách ưu đãi này.
Lincicome nói thêm rằng bang khó có khả năng thu hồi được khoản tiền 80 triệu USD từ công ty vì những khó khăn tài chính của doanh nghiệp này.
Hãng xe này, vốn là một trong những thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ở Đông Nam Á, đã báo cáo khoản lỗ ròng kỷ lục 3,87 tỷ USD vào năm 2025 và hiện đã tích tụ khoản lỗ lên tới 9 tỷ USD trong ba năm qua. Công ty đã tái cấu trúc hoạt động và chuyển khoản nợ trị giá 7 tỷ USD ra khỏi sổ sách kế toán vào đầu tháng này.
"Đây là một lô đất có giá trị rất cao nhưng đã phải bỏ trống trong suốt bốn năm qua; và chi phí cơ hội, lượng tài nguyên khổng lồ dành cho dự án này, là những thứ bạn không bao giờ có thể lấy lại được", Lincicome nói.
https://asia.nikkei.com/business/bu...-billion-dollar-bet-on-a-us-factory-backfired
NEW YORK - Một nhà máy ô tô khổng lồ tại Mỹ sản xuất xe điện VinFast từng được lên kế hoạch khai trương và bắt đầu vận hành vào tháng 7 năm 2026 tại hạt Chatham, bang Bắc Carolina.
Thay vào đó, dự án từng được một vị lãnh đạo cấp cao của công ty mô tả là "viên ngọc vương miện trong chiến lược mở rộng toàn cầu của VinFast" tại lễ động thổ giờ đây hoàn toàn không thấy đâu.
Việc xây dựng cơ sở này đã bị đình trệ sau khi giấy phép xây dựng của hãng xe điện hết hạn vào ngày 10 tháng 12 năm 2024. Những đống vật liệu xây dựng bỏ hoang hiện nằm ngổn ngang tại lối vào của khu đất trống rộng 1.811 mẫu Anh (khoảng 733 ha), nằm ngay phía Tây Nam Raleigh – thủ phủ của bang Bắc Carolina. Không có một tòa nhà nào được dựng lên.
Bang Bắc Carolina đã khởi kiện công ty này vào thứ Năm tuần trước để đòi lại đất và thu hồi khoản tiền công quỹ trị giá 80,2 triệu USD của người dân trong bang – số tiền vốn được sử dụng cho việc làm đường và chuẩn bị mặt bằng, sau khi VinFast không đáp ứng được nhiều thời hạn, mục tiêu việc làm và cam kết đầu tư được nêu trong thỏa thuận.
"Chúng tôi đã có một thỏa thuận và họ đã phá vỡ thỏa thuận đó", Tổng chưởng lý bang Bắc Carolina, ông Jeff Jackson, phát biểu với các phóng viên một ngày sau khi bang nộp đơn kiện.
"Chúng tôi vừa nhận được đơn khiếu nại từ Bang Bắc Carolina. Các cố vấn pháp lý của chúng tôi hiện đang xem xét các vấn đề liên quan và chúng tôi sẽ đưa ra phản hồi phù hợp vào thời điểm thích hợp", VinFast cho biết trong một tuyên bố gửi qua email.
Khi hãng xe có trụ sở tại Hà Nội công bố vào năm 2022 rằng họ sẽ cam kết đầu tư hơn 4 tỷ USD trong vòng 4 năm để xây dựng một nhà máy sản xuất xe điện và pin, đồng thời tạo ra hơn 6.000 việc làm cho địa phương, chính quyền bang đã gọi dự án này là một "động cơ tuyệt vời cho sự tăng trưởng kinh tế".
Phía bang cáo buộc công ty đã thất bại trong việc đạt được cột mốc quan trọng đầu tiên trong hợp đồng là bắt đầu xây dựng phần thô của các tòa nhà trước ngày 1 tháng 1 năm 2024, và sẽ không thể thực hiện cam kết tạo ra 1.750 việc làm vào cuối năm nay. Trong nội bộ doanh nghiệp, một số nhân viên thực chất đã đưa ra kết luận đó từ hai năm trước.
"Nếu bạn là một nhân viên, bạn sẽ tự nghĩ rằng [dự án] này là phi thực tế", một cựu nhân viên cấp cao, người từ chối nêu tên vì lý do bảo mật, chia sẻ với tờ Nikkei Asia.
Công ty phải đối mặt với những khó khăn tài chính và các khoản lỗ ngày càng chồng chất trong năm 2024, kéo theo làn sóng sa thải càn quét qua đội ngũ nhân sự tại Mỹ, ảnh hưởng trực tiếp đến các bộ phận nhân sự và tài chính. Giữa bối cảnh áp lực lạm phát toàn cầu, việc thu xếp vốn để xây dựng dự án trở nên vô cùng khó khăn. VinFast đã không phản hồi trước nhiều yêu cầu bình luận về việc chấm dứt hợp đồng lao động của các nhân sự này. Theo hồ sơ pháp lý, vào tháng 6 năm 2024, công ty xây dựng Clayco cũng đã chấm dứt hợp đồng với VinFast.
Một tháng sau đó, công ty đã công khai hoãn việc mở cửa nhà máy cho đến năm 2028, bất chấp những phản đối kín từ chính quyền bang.
"Không có bất kỳ tuyên bố chính thức nào từ trụ sở chính của công ty, vì vậy không ai đứng ra nói với bất kỳ bên bên ngoài nào, chẳng hạn như chính phủ, nhà cung cấp hay bất kỳ đối tác nào khác, và chắc chắn không phải bang Bắc Carolina, rằng chúng tôi sẽ không xây dựng nhà máy nữa", cựu nhân viên cấp cao này cho biết, đồng thời nói thêm rằng từ hai năm trước, đội ngũ nhân sự tại Mỹ đã nhận ra rằng nhiều cam kết do công ty đưa ra khó có khả năng thực hiện được.
Đến tháng 3 năm nay, công ty đã đệ trình các kế hoạch mới lên hạt Chatham để giảm quy mô xây dựng và hạ thấp dự báo việc làm, đồng thời thông báo công khai rằng họ có ý định tái khởi động việc xây dựng.
VinFast cũng đưa ra kế hoạch chuyển trụ sở chính đến Bắc Carolina và xây dựng một trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) mới – một đề xuất mà theo cựu nhân viên trên là khó có thể trở thành hiện thực khi không có nhà nghiên cứu nào ở Mỹ và công ty đang cắt giảm các nhà nghiên cứu ngay tại Việt Nam.
Trong khi các cuộc đàm phán với bang vẫn tiếp tục, VinFast đã chuyển hướng sang các khu vực khác. Công ty bắt đầu sản xuất ô tô tại Ấn Độ và động thổ nhà máy lắp ráp xe điện trị giá 200 triệu USD tại Indonesia.
"Cảm giác như công ty đang dắt mũi chính quyền bang", một người am hiểu về các cuộc thảo luận giữa VinFast và bang cho biết. Người này từ chối nêu tên do tính chất nhạy cảm của vấn đề.
Khu đất tại Bắc Carolina đã thu hút sự quan tâm từ một vài công ty khác. Theo nguồn tin này, một công ty đã đưa ra lời đề nghị mua lại khu đất, nhưng VinFast cuối cùng đã từ chối.
Theo các điều khoản trong thỏa thuận mua lại đất, Bắc Carolina đáng lẽ đã có thể thực hiện quyền tiếp quản khu đất (vốn được chia thành ba lô) vào tháng 12 năm 2025, sau khi VinFast dừng xây dựng trong 12 tháng liên tục.
Giám đốc Thương mại bang Bắc Carolina, ông Lee Lilley, chia sẻ với Nikkei Asia trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 4 rằng chính phủ rất mong muốn nhìn thấy các "hoạt động kinh tế quy mô lớn" tại khu đất này.
"Chúng tôi muốn đảm bảo rằng bất kể điều gì xảy ra ở đó đều phải tạo ra hoạt động kinh tế", ông nói. "Đó là lý do chúng tôi sẽ phải thảo luận với tất cả các bên để đảm bảo rằng có đủ hoạt động tại đó nhằm chứng minh cho khoản đầu tư từ tiền thuế của người dân là xứng đáng".
Sự đổ vỡ này đặc biệt đau đớn đối với một bang đã dành nhiều thập kỷ để thu hút các hãng sản xuất ô tô. Bắc Carolina từng để mất nhà máy lắp ráp của liên doanh Toyota-Mazda vào tay bang Alabama năm 2018 và một siêu nhà máy trị giá 5,5 tỷ USD của Hyundai vào tay bang Georgia năm 2022.
Hãng xe Việt Nam ban đầu bị thu hút đến Mỹ bởi các chính sách ưu đãi của liên bang nhằm khuyến khích xe điện sản xuất tại Mỹ theo Đạo luật Giảm lạm phát năm 2022 của Tổng thống thuộc Đảng Dân chủ Joe Biden. Theo đơn xin cấp phép tài trợ đầu tư tại Bắc Carolina, công ty này cũng từng đàm phán để thiết lập cơ sở tại bang Georgia.
Bắc Carolina đã đi xa hơn thông lệ thông thường trong việc thẩm định VinFast khi yêu cầu Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội cung cấp thông tin lý lịch của công ty, một người am hiểu quy trình cho biết. Đó là một bước đi bất thường phản ánh sự khó khăn trong việc đánh giá một công ty khởi nghiệp từ nước ngoài.
"Thông thường quy trình thẩm định không kỹ đến mức đó", người này nói. "Thực sự rất khó khăn cho chúng tôi khi làm việc với một công ty khởi nghiệp đến từ nước ngoài".
Ngay cả khi đã thắt chặt giám sát, các nhà chỉ trích vẫn cho rằng bang đã hành động quá nhanh và siêu dự án này mang tính chất cơ hội chính trị.
Scott Lincicome, Phó chủ tịch phụ trách kinh tế tổng hợp tại Viện Cato, nhận định rằng mặc dù các chính sách liên bang dưới thời ông Biden đã khuyến khích công nghệ sạch và xe điện trong nước, phần lớn các chính sách đó đã bị đảo ngược khi Tổng thống Donald Trump đắc cử vào tháng 11 năm 2024.
"Thị trường thay đổi theo những cách mà bạn không thể dự đoán trước", ông nói. "Chúng xảy ra vì chính sách cũng thay đổi".
Ông Trump đã chấm dứt khoản tín dụng thuế trị giá 7.500 USD dành cho người mua xe điện vào năm ngoái. VinFast đã yêu cầu các quan chức bang gia hạn thời gian phát triển sau khi vị tổng thống bày tỏ mong muốn chấm dứt các chính sách ưu đãi này.
Lincicome nói thêm rằng bang khó có khả năng thu hồi được khoản tiền 80 triệu USD từ công ty vì những khó khăn tài chính của doanh nghiệp này.
Hãng xe này, vốn là một trong những thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ở Đông Nam Á, đã báo cáo khoản lỗ ròng kỷ lục 3,87 tỷ USD vào năm 2025 và hiện đã tích tụ khoản lỗ lên tới 9 tỷ USD trong ba năm qua. Công ty đã tái cấu trúc hoạt động và chuyển khoản nợ trị giá 7 tỷ USD ra khỏi sổ sách kế toán vào đầu tháng này.
"Đây là một lô đất có giá trị rất cao nhưng đã phải bỏ trống trong suốt bốn năm qua; và chi phí cơ hội, lượng tài nguyên khổng lồ dành cho dự án này, là những thứ bạn không bao giờ có thể lấy lại được", Lincicome nói.
mưu hèn kế bẩn, đem con bỏ chợ, đặc sản rồi
.png "Sex :vozvn (19):"){kind=icon}
