Thích xạo lồn
Mai là mùng một
Xung đột này nhiều khả năng sẽ kết thúc theo một trong ba cách:
Thứ nhất, thông qua đàm phán từ bên ngoài, trong đó các trung gian cấp cao đưa ra đề xuất mà cả hai bên chấp nhận, kèm theo lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz.
Thứ hai, chiến dịch không kích tiếp tục vô thời hạn, cho đến khi Mỹ và Israel cạn kiệt các mục tiêu giá trị cao, và chế độ Iran – bị rối loạn nội bộ và mất liên lạc – chuyển toàn bộ nỗ lực sang việc tồn tại, từ đó mất khả năng đe dọa khu vực.
Thứ ba, Mỹ kiểm soát eo biển Hormuz và bờ biển phía bắc Vịnh Ba Tư, kết hợp với ưu thế trên không, từ đó mở lại tuyến hàng hải và dẫn đến sự sụp đổ cuối cùng của chế độ Iran.
Con đường đàm phán sẽ mang lại kết thúc nhanh nhất, bắt đầu bằng ngừng bắn và mở lại eo biển, sau đó bước sang “giai đoạn hai” – có thể bao gồm:
Đổi lại:
Tuy nhiên, điều này có thể vẫn để lại tàn dư của chế độ Iran tiếp tục nắm quyền.
Từ kinh nghiệm NATO năm 1999, phải mất 78 ngày không kích leo thang, cô lập hoàn toàn Serbia và đe dọa tấn công trên bộ thì mới buộc được Slobodan Milosevic chấp nhận điều kiện.
Một hoặc cả hai bên phải nhận ra rằng việc dừng chiến tranh ít tệ hơn việc đối mặt với thất bại. Nhưng cho đến nay:
→ Cả hai đều chưa sẵn sàng dừng lại.
Nếu Mỹ và Israel tiếp tục không kích, đặc biệt là nhắm vào lực lượng an ninh của chế độ, có khả năng một phần dân chúng Iran sẽ nổi dậy và kiểm soát nhiều khu vực.
Nhưng hiện tại, mọi người biểu tình đều bị coi là phản quốc và bị bắn. Hàng chục nghìn người dũng cảm đã bị giết.
Các lực lượng chống đối cũng không đoàn kết, và việc phá hủy hoàn toàn chế độ bằng không kích có thể mất thêm nhiều tuần – nếu thực sự thành công.
Nếu việc vận chuyển qua eo biển Hormuz không được khôi phục và các cuộc tấn công của Iran vào các nước vùng Vịnh không dừng lại, thì thời gian đang chống lại việc duy trì chiến dịch không kích lâu dài của Mỹ.
Hy vọng rằng việc đe dọa hoặc chiếm đảo Kharg sẽ buộc Iran mở lại eo biển Hormuz.
Nếu không, sẽ phải chuyển sang phương án thứ ba: tấn công tổng lực trên không, biển và bộ để kiểm soát eo biển Hormuz và bờ biển Iran.
Mặc dù truyền thông thường nhấn mạnh eo biển hẹp, nhưng toàn bộ Vịnh Ba Tư dài hơn 800 km và rộng hơn 300 km.
Chiến dịch này sẽ phải chiếm hoặc kiểm soát nhiều đảo được phòng thủ mạnh như:
Cùng với bờ biển đầy hang động và địa hình núi hiểm trở.
Sau đó phải tiến sâu hơn 1.000 km để phá hủy toàn bộ hệ thống phòng thủ phía bắc vịnh.
Iran đã chuẩn bị phòng thủ trong nhiều thập kỷ. Việc cho rằng chỉ cần đe dọa là họ sẽ sụp đổ là một sai lầm – cần phải chuẩn bị lực lượng áp đảo.
Phương án này từ lâu được đánh giá là khó khăn và tốn kém:
Với việc triển khai Đơn vị Thủy quân Lục chiến viễn chinh số 31 từ Thái Bình Dương, Mỹ có vẻ đang:
Thứ nhất, thông qua đàm phán từ bên ngoài, trong đó các trung gian cấp cao đưa ra đề xuất mà cả hai bên chấp nhận, kèm theo lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz.
Thứ hai, chiến dịch không kích tiếp tục vô thời hạn, cho đến khi Mỹ và Israel cạn kiệt các mục tiêu giá trị cao, và chế độ Iran – bị rối loạn nội bộ và mất liên lạc – chuyển toàn bộ nỗ lực sang việc tồn tại, từ đó mất khả năng đe dọa khu vực.
Thứ ba, Mỹ kiểm soát eo biển Hormuz và bờ biển phía bắc Vịnh Ba Tư, kết hợp với ưu thế trên không, từ đó mở lại tuyến hàng hải và dẫn đến sự sụp đổ cuối cùng của chế độ Iran.
Con đường đàm phán sẽ mang lại kết thúc nhanh nhất, bắt đầu bằng ngừng bắn và mở lại eo biển, sau đó bước sang “giai đoạn hai” – có thể bao gồm:
- Iran từ bỏ vật liệu và tham vọng hạt nhân
- Chấm dứt phát triển tên lửa mạnh hơn
- Ngừng hỗ trợ các lực lượng “trục kháng chiến”
Đổi lại:
- Có đảm bảo về quyền của người Palestine tại Gaza và Bờ Tây
- Hạn chế vũ khí trong khu vực
Tuy nhiên, điều này có thể vẫn để lại tàn dư của chế độ Iran tiếp tục nắm quyền.
Từ kinh nghiệm NATO năm 1999, phải mất 78 ngày không kích leo thang, cô lập hoàn toàn Serbia và đe dọa tấn công trên bộ thì mới buộc được Slobodan Milosevic chấp nhận điều kiện.
Kịch bản nào có khả năng xảy ra nhất?
Một hoặc cả hai bên phải nhận ra rằng việc dừng chiến tranh ít tệ hơn việc đối mặt với thất bại. Nhưng cho đến nay:
- Mỹ tin rằng mình đang thắng
- Iran thì lãnh đạo bị tiêu diệt, còn lại là những phần tử cực đoan
→ Cả hai đều chưa sẵn sàng dừng lại.
Nếu Mỹ và Israel tiếp tục không kích, đặc biệt là nhắm vào lực lượng an ninh của chế độ, có khả năng một phần dân chúng Iran sẽ nổi dậy và kiểm soát nhiều khu vực.
Nhưng hiện tại, mọi người biểu tình đều bị coi là phản quốc và bị bắn. Hàng chục nghìn người dũng cảm đã bị giết.
Các lực lượng chống đối cũng không đoàn kết, và việc phá hủy hoàn toàn chế độ bằng không kích có thể mất thêm nhiều tuần – nếu thực sự thành công.
Nếu việc vận chuyển qua eo biển Hormuz không được khôi phục và các cuộc tấn công của Iran vào các nước vùng Vịnh không dừng lại, thì thời gian đang chống lại việc duy trì chiến dịch không kích lâu dài của Mỹ.
Hy vọng rằng việc đe dọa hoặc chiếm đảo Kharg sẽ buộc Iran mở lại eo biển Hormuz.
Nếu không, sẽ phải chuyển sang phương án thứ ba: tấn công tổng lực trên không, biển và bộ để kiểm soát eo biển Hormuz và bờ biển Iran.
Mặc dù truyền thông thường nhấn mạnh eo biển hẹp, nhưng toàn bộ Vịnh Ba Tư dài hơn 800 km và rộng hơn 300 km.
Chiến dịch này sẽ phải chiếm hoặc kiểm soát nhiều đảo được phòng thủ mạnh như:
- Qeshm
- Hormuz
- Larak
- Abu Musa
- Tunbs
Cùng với bờ biển đầy hang động và địa hình núi hiểm trở.
Sau đó phải tiến sâu hơn 1.000 km để phá hủy toàn bộ hệ thống phòng thủ phía bắc vịnh.
Iran đã chuẩn bị phòng thủ trong nhiều thập kỷ. Việc cho rằng chỉ cần đe dọa là họ sẽ sụp đổ là một sai lầm – cần phải chuẩn bị lực lượng áp đảo.
Phương án này từ lâu được đánh giá là khó khăn và tốn kém:
- Cần nhiều tuần chuẩn bị
- Vượt quá khả năng của một đơn vị lính thủy đánh bộ
- Có thể cần tới 100.000 quân
Với việc triển khai Đơn vị Thủy quân Lục chiến viễn chinh số 31 từ Thái Bình Dương, Mỹ có vẻ đang:
- Chuẩn bị cho kịch bản 3
- Hy vọng kịch bản 2 thành công
- Đồng thời mở đường cho kịch bản 1 (đàm phán), nếu đã kiểm soát được vật liệu hạt nhân và có thể buộc Iran đầu hàng
Gen. Wesley Clark: This is how Iran war could end, but not the best way
A unilateral halt would leave America as the loser, unable to accomplish its objectives. That would undercut American deterrence in Asia and Europe.
www.usatoday.com
