1. Tâm lý bất mãn nhưng vẫn hưởng lợi từ điều kiện sống
Có người không thích văn hóa, chính sách, hoặc cảm thấy bị phân biệt đối xử ở nước sở tại, nhưng vẫn ở lại vì cơ hội kinh tế, giáo dục, phúc lợi, môi trường sống tốt hơn.
Tóm lại là phàn nàn nhưng thấy “ở đây vẫn lợi hơn về”.
2. Sốc văn hóa và cảm giác lạc lõng
Sống xa quê dễ sinh cảm giác mình là người ngoài cuộc. Không hòa nhập được, rào cản ngôn ngữ, khác biệt lối sống… khiến một số người chuyển sang thái độ chỉ trích xã hội sở tại như một cách tự vệ tâm lý.
3. Hoài niệm hoặc lý tưởng hóa quê nhà
Khi xa lâu, nhiều người nhớ quê theo kiểu chọn lọc: nhớ cái thân quen, bỏ qua những khó khăn từng khiến họ rời đi.
Thế là dễ sinh kiểu so sánh: “ở Việt Nam cái này tốt hơn”, rồi dần thành chê bai nơi đang sống.
4. Mâu thuẫn bản sắc
Một số người bị kẹt giữa hai hệ giá trị: không còn hoàn toàn thuộc về quê cũ, nhưng cũng chưa thấy thuộc về nơi mới.
Cảm giác này dễ biến thành thái độ cay cú với cả hai phía.
5. Nói cho hả, chứ về thật là chuyện khác
“Về nước đi” nghe đơn giản, nhưng về nghĩa là bỏ việc, mạng lưới quan hệ, quyền cư trú, tương lai con cái, mức sống, bảo hiểm, giáo dục…
Nhiều người than phiền, nhưng khi cân đo thực tế thì vẫn chọn ở lại.