Captain Rogers
Trai thôn
Sau khi Chính phủ Mỹ đưa Việt Nam vào "danh sách cần quan tâm đặc biệt" vì vi phạm bản quyền và sở hữu trí tuệ, Nhà nước và Công an đã bắt tay thực hiện một chiến dịch quy mô lớn để siết chặt vi phạm bản quyền trên Internet, nếu không sẽ bị Mỹ áp thuế.
Đến giờ chưa có thông tin nào cho thấy các cá nhân hay tổ chức nào bị bắt hay xử phạt vì vi phạm bản quyền, nhưng "sức nặng" từ sự dọa nạt bằng văn bản, bằng những lời nói đanh thép từ truyền thông đã khiến phần lớn wibu, game thủ và dân công nghệ khiếp sợ.
Tuy chưa có một thống kê đầy đủ, nhưng tính đến ngày hôm nay (10/5), có thể 95% các trang anime & phim ảnh Vietsub, các trang tải game crack hay những trang đọc manga trực tuyến không phép ở Việt Nam đã tuyên bố đóng cửa, dừng hoạt động hoặc "rút lui" lên Discord và Telegram. Và cũng có rất nhiều fansub thông báo "nghỉ hưu", trong đó có những fansub có tuổi đời 15 năm.
Mặc dù Nhà nước VN tuyên bố không có vùng cấm trong xử phạt vi phạm bản quyền trên không gian mạng, nhưng có một vài "vùng cấm" sờ sờ ra đó, và nó còn rất to là đằng khác. Đó chính là Fshare và đội ngũ MMO trên TikTok và Facebook.
Cu Hiệp, admin của TinhTe, từng chia sẻ vào cuối tháng 4 rằng hệ thống MMO trái phép, lừa đảo và vi phạm bản quyền ở Việt Nam có thể chiếm 70% lý do việc Chính phủ Mỹ liệt VN vào "danh sách đen", chứ không phải là những trang chiếu anime hay đọc manga lậu. Hệ thống MMO này ở VN còn móc ngoặt với những tổ chức lừa đảo Campuchia để vươn vòi bạch tuộc qua tận Châu Âu, Châu Mỹ và móc túi của không ít người, mang về khoản lợi nhuận khổng lồ.
Nhưng không như các nhóm dịch phim và truyện phải "chạy co vòi" vì Công điện của ông Thủ tướng "Thái tứ Đảng" Lê Minh Hưng, các nhóm MMO này vẫn hoạt động công khai trên Facebook, liên tục đăng bài tuyển nhân viên mà không hề sợ chính quyền một chút nào. Một câu hỏi được đặt ra ở đây, ai là người chống lưng cho bọn họ ?
Đó là câu chuyện của các nhóm MMO, giờ là câu chuyện của Fshare - một trang chia sẻ dữ liệu của rất nhiều tựa game, nhạc, phim ảnh, truyện tranh trong gần 20 năm qua và là một nơi tải sản phẩm "lậu" rất được yêu thích của nhiều người Việt Nam.
Ban đầu là một trang tải lậu do một nhóm sinh viên Đại học Bách Khoa lập ra vào giữa những năm 2000. Bỗng một ngày đẹp trời vào năm 2012, Fshare bất ngờ về tay Tập đoàn viễn thông & công nghệ FPT danh tiếng. Và lúc này, Fshare không cò miễn phí như trước nữa, người dùng phải đóng một khoản phí để có thể tải game, truyện, phim... Dù sao thì nhiều người vẫn chấp nhận đóng phí để có thể tải nội dung mình yêu thích với đường truyền tải về tốc độ cao.
Nhưng có một vấn đề ở đây, phần lớn nội dung Fshare là nội dung "lậu". Mặc dù FPT từng nhiều lần tuyên bố rằng các nội dung tải về trên Fshare hoàn toàn "sạch sẽ" nhưng nhiều kho phim JAV và anime hentai trên Fshare hoàn toàn không có bản quyền. Nói cách khác, người dùng phải đóng tiền cho một nền tảng chứa nội dung không bản quyền, nhưng ở đây đã được Nhà nước "chống lưng". Nhiều người cũng tận dụng những tài khoảng VIP để kiếm lời, như việc cho thuê tài khoản. Nhà nước sẵn sàng xử phạt những ai đem cho thuê tài khoản Netflix, nhưng cho thuê tài khoản Fshare thì ko bị sao cả. Và thế là FPT đã thu về một khoản lợi nhuận khổng lồ từ kho nội dung vi phạm bản quyền được "bảo kê" trong rất nhiều năm qua.
Và trong "cơn lốc" đánh vi phạm bản quyền của Nhà nước, Fshare vẫn sừng sững đứng đó, như một sự thách thức kiểu "chúng mày có giỏi thì đến bắt tao đi". Bắt làm sao được khi FPT giờ đã về tay Siêu Bộ Công an, cả Chủ tịch lẫn Tổng giám đốc của Tập đoàn lúc này đã mang hàm Thượng tá.
Có không ít ý kiến trên mạng đã nói về việc tại sao Fshare vẫn sống khỏe, nhưng chúng đã bị xóa một cách nhanh chóng, từ Voz cho đến những group công nghệ. Dư luận viên nhanh chóng ra tay bênh vực cho Fshare, kiểu như "nội dung tải trên Fshare" đã được đăng ký bản quyền với Nhà nước. Ồ, họ "đăng ký bản quyền" cả phim 18+ Nhật Bản, Hàn Quốc và ảnh Onlyfans của cosplayer nước ngoài à ? Thế là Bộ Công an đang tiếp tay cho văn hóa phẩm đồi trụy chứ gì ?
Trong quá khứ, đường dây đánh bạc lớn nhất trên Internet ở Việt Nam không phải do "dân giang hồ" lập nên mà do những tướng tá Công An điều hành. Tôi vẫn tin rằng đứng sau Xôi Lạc TV phải là một cốp rất to đến từ Trung ương Đảng. Tôi theo dõi nó đủ lâu để thấy logo của nó xuất hiện trong một giải bóng đá 7 người được trực tiếp trên VTVCab, hay nó nhận quảng cáo cho rất nhiều nhãn hàng khác nhau trong hơn 15 năm là không bị sờ gáy chút nào. Người ta đổ bãi cát xây dựng trước nhà là cán bộ phường đến "hỏi thăm" ngay, chuyện một hệ thống chiếu lậu thu hút 75% dân số Việt Nam xem mà từng ấy năm các cốp "không thấy" thì hết sức vô lý.
Đơn giản là "nuôi béo rồi thịt" hoặc áp lực từ công pháp quốc tế quá lớn, hoặc cũng có thể là phục vụ cho một mục đích bí mật nào đó của các cán bộ. Trường hợp ra quân truy quét bản quyền lần này cũng có thể là như vậy.
----------------------------
Đó là câu chuyện từ "trên cao", còn dân chúng sau hơn 20 năm sống chung với "đồ lậu", đã quá quen hít thở bầu không khí xài sản phẩm nước ngoài miễn phí, thì đâm ra hoang mang, lo sợ. Và từ lo sợ họ chuyển qua sự tức giận, hằn học. Vậy họ hướng sự tức giận về ai ? Đó là về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump, Nhật Bản và chủ nghĩa tư bản.
Vì chửi Công An, Nhà nước hay Thủ tướng chắc chắn bị phạt 7.5 triệu cho nên cách dễ nhất là công kích là chửi những cá nhân và tổ chức nước ngoài, chửi đã đời cũng không bị sao cả. Ai vào bênh vực thì đã có quân "3 que, Cali" để tung ra.
Đó là một điều nực cười, vì Nhật Bản và Mỹ đã làm đúng theo các công ước quốc tế, họ không thể để chất xám của họ bị người dân của một nước độc tài chuyên chế lợi dụng thêm nữa.
Không ai dám hỏi một điều đơn giản là "Tại sao người dân nước chúng ta dùng đồ vi phạm bản quyền nhiều đến vậy ?", trừ những người có học thức và chịu tìm hiểu như Luật Khoa Tạp chí, 13K hay Nguyễn Trọng Nhân. Đó là vì dân Việt Nam quá nghèo, đến bây giờ vẫn vậy và 10 hay 15 năm cũng thế. Và chuyện dân vẫn còn nghèo là lỗi ở Nhà nước.
Đã từng có một bài so sánh về giá box set manga ở Nhật và ở Việt Nam. Ví dụ, một tuyển tập manga Sousou no Frieren ở Nhật có giá dao động từ 650.000 đến 900.000, nhưng ở Việt Nam giá bị đội lên đến 1 triệu 3 hoặc hơn. Đó là chưa kể tuyển tập ở Việt Nam bị cắt xén một số quà tặng đi kèm, có thể là do kiểm duyệt hoặc do nhân viên nhà xuất bản đầu cơ bán ra bên ngoài. Thuế ở Việt Nam quá cao khiến giá thành bị đội lên rất nhiều. Trong bối cảnh tiền lương không cải thiện và vật giá đời sống năm nào cũng tăng, họ tất nhiên phải xài đồ lậu. Cay đắng thay, người dân chưa bao giờ được hưởng phúc lợi từ những đồng thuế đó.
Câu chuyện kiểm duyệt gắt gao của Nhà nước Việt Nam cũng là một trong những nguyên nhân khiến dân Việt Nam vẫn trung thành với hàng lậu. Như ở mảng game, hầu hết game bản quyền danh tiếng đều khó có cửa phát hành ở Việt Nam, kể cả ở nền tảng mobile. Không một nhà sản xuất nước ngoài nào đem hết sản phẩm trí tuệ của họ mà đã dày công sáng tác trong suốt nhiều năm để cho một cơ quan chức năng của một nước "lắm phốt" về bảo mật đi kiểm duyệt.
Nhưng ngay cả dùng đồ bản quyền nước ngoài chưa chắc đã xong với Nhà nước VN, điển hình nhất là việc chính quyền đòi cấm cửa luôn cả Steam, hay thậm chí là Google Play lẫn App Store. Việc đòi hỏi khoản chiết khấu quá lớn từ chính quyền khiến không nhiều công ty game nước ngoài muốn đầu tư ở đây, đặc biệt là đại đa số các hãng game Nhật Bản.
Ngoại trừ Hoyoverse, phần lớn game phong cách anime danh tiếng do Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đều không có mặt ở Việt Nam. Thế là người chơi phải đổi IP để tải game hoặc dùng các cửa hàng Android bên thứ 3, và còn nạp tiền khá mạnh cho những game này. Thế là việc cấm đoán của Nhà nước không ích gì trong khi nguồn tiền của quốc gia bị thất thoát ra nước ngoài.
Chuyện người dân đổ xô xem thể thao lậu cũng vậy khi bản quyền thể thao ở Việt Nam đúng chất là một mớ hỗn độn. Các đài truyền hình và dịch vụ phát sóng ở Việt Nam từ lâu đã xem nhau như kẻ thù, đài này độc quyền Cúp C1 thì đài kia cũng cố độc quyền Ngoại hạng Anh, đài A độc quyền đua xe F1 thì đài B cũng cố chiếm sóng Tennis. Nếu để xem hết các giải bóng đá hay thể thao ở Việt Nam thì mỗi hộ gia đình có thể trả mức cước phí hơn 5 triệu mỗi tháng cho tất cả các dịch vụ trình chiếu, đó là chưa kể họ phải gánh thêm Netflix, Disney+, Iqiyi v.v... Các hãng sở hữu bản quyền không chịu bắt tay với nhau cho một dịch vụ đồng nhất còn Nhà nước chỉ mặc định thu tiền mà không có hình thức quản lý nào thì tất yếu người ta phải xem lậu. Xin nhắc lại một lần nữa, nhiều người VN vẫn còn nghèo.
Và đại đa số người dân dùng đồ lậu thì nước ngoài đương nhiên phải lên tiếng và có biện pháp xử lý để tránh thất thoát dòng tiền của họ, điều đó phù hợp với luật pháp quốc tế. Đó là lỗi trong cách điều hành của nhà nước VN, không phải của ông Donald Trump. Dân Việt (nhất là các cháu GenZ) đổ thừa cho tư bản, cho Mỹ, cho Nhật chỉ làm tô đậm thêm sự hèn nhát và kém cỏi trong con người họ.
Có thể nhiều người Việt sau đợt này sẽ chấp nhận trả tiền để dùng đồ bản quyền, hoặc có thể họ vẫn tiếp tục tìm cách khác để xài "hàng lậu" - tất nhiên là sẽ khó khăn hơn. Nhiều năm liền xài "đồ lậu", người Việt Nam tha hồ tự hào một cái sự lố bịch rằng "đồ Việt Nam rẻ nhất" hay "sống ở Việt Nam sướng nhất"... Những "cú đấm" liên tiếp vào túi tiền của dân từ Đảng và Nhà nước dường như cũng làm một số người tỉnh ra. Tôi hy vọng khi không còn những nguồn "giải trí miễn phí", họ sẽ bắt đầu quan tâm đến chính trị hơn, để không còn "tự hào sảng" nữa, và đây sẽ là thời điểm thích hợp để giới tri thức tự do, dân chủ làm việc.
Bài lượm từ Reddit
Đến giờ chưa có thông tin nào cho thấy các cá nhân hay tổ chức nào bị bắt hay xử phạt vì vi phạm bản quyền, nhưng "sức nặng" từ sự dọa nạt bằng văn bản, bằng những lời nói đanh thép từ truyền thông đã khiến phần lớn wibu, game thủ và dân công nghệ khiếp sợ.
Tuy chưa có một thống kê đầy đủ, nhưng tính đến ngày hôm nay (10/5), có thể 95% các trang anime & phim ảnh Vietsub, các trang tải game crack hay những trang đọc manga trực tuyến không phép ở Việt Nam đã tuyên bố đóng cửa, dừng hoạt động hoặc "rút lui" lên Discord và Telegram. Và cũng có rất nhiều fansub thông báo "nghỉ hưu", trong đó có những fansub có tuổi đời 15 năm.
Mặc dù Nhà nước VN tuyên bố không có vùng cấm trong xử phạt vi phạm bản quyền trên không gian mạng, nhưng có một vài "vùng cấm" sờ sờ ra đó, và nó còn rất to là đằng khác. Đó chính là Fshare và đội ngũ MMO trên TikTok và Facebook.
Cu Hiệp, admin của TinhTe, từng chia sẻ vào cuối tháng 4 rằng hệ thống MMO trái phép, lừa đảo và vi phạm bản quyền ở Việt Nam có thể chiếm 70% lý do việc Chính phủ Mỹ liệt VN vào "danh sách đen", chứ không phải là những trang chiếu anime hay đọc manga lậu. Hệ thống MMO này ở VN còn móc ngoặt với những tổ chức lừa đảo Campuchia để vươn vòi bạch tuộc qua tận Châu Âu, Châu Mỹ và móc túi của không ít người, mang về khoản lợi nhuận khổng lồ.
Nhưng không như các nhóm dịch phim và truyện phải "chạy co vòi" vì Công điện của ông Thủ tướng "Thái tứ Đảng" Lê Minh Hưng, các nhóm MMO này vẫn hoạt động công khai trên Facebook, liên tục đăng bài tuyển nhân viên mà không hề sợ chính quyền một chút nào. Một câu hỏi được đặt ra ở đây, ai là người chống lưng cho bọn họ ?
Đó là câu chuyện của các nhóm MMO, giờ là câu chuyện của Fshare - một trang chia sẻ dữ liệu của rất nhiều tựa game, nhạc, phim ảnh, truyện tranh trong gần 20 năm qua và là một nơi tải sản phẩm "lậu" rất được yêu thích của nhiều người Việt Nam.
Ban đầu là một trang tải lậu do một nhóm sinh viên Đại học Bách Khoa lập ra vào giữa những năm 2000. Bỗng một ngày đẹp trời vào năm 2012, Fshare bất ngờ về tay Tập đoàn viễn thông & công nghệ FPT danh tiếng. Và lúc này, Fshare không cò miễn phí như trước nữa, người dùng phải đóng một khoản phí để có thể tải game, truyện, phim... Dù sao thì nhiều người vẫn chấp nhận đóng phí để có thể tải nội dung mình yêu thích với đường truyền tải về tốc độ cao.
Nhưng có một vấn đề ở đây, phần lớn nội dung Fshare là nội dung "lậu". Mặc dù FPT từng nhiều lần tuyên bố rằng các nội dung tải về trên Fshare hoàn toàn "sạch sẽ" nhưng nhiều kho phim JAV và anime hentai trên Fshare hoàn toàn không có bản quyền. Nói cách khác, người dùng phải đóng tiền cho một nền tảng chứa nội dung không bản quyền, nhưng ở đây đã được Nhà nước "chống lưng". Nhiều người cũng tận dụng những tài khoảng VIP để kiếm lời, như việc cho thuê tài khoản. Nhà nước sẵn sàng xử phạt những ai đem cho thuê tài khoản Netflix, nhưng cho thuê tài khoản Fshare thì ko bị sao cả. Và thế là FPT đã thu về một khoản lợi nhuận khổng lồ từ kho nội dung vi phạm bản quyền được "bảo kê" trong rất nhiều năm qua.
Và trong "cơn lốc" đánh vi phạm bản quyền của Nhà nước, Fshare vẫn sừng sững đứng đó, như một sự thách thức kiểu "chúng mày có giỏi thì đến bắt tao đi". Bắt làm sao được khi FPT giờ đã về tay Siêu Bộ Công an, cả Chủ tịch lẫn Tổng giám đốc của Tập đoàn lúc này đã mang hàm Thượng tá.
Có không ít ý kiến trên mạng đã nói về việc tại sao Fshare vẫn sống khỏe, nhưng chúng đã bị xóa một cách nhanh chóng, từ Voz cho đến những group công nghệ. Dư luận viên nhanh chóng ra tay bênh vực cho Fshare, kiểu như "nội dung tải trên Fshare" đã được đăng ký bản quyền với Nhà nước. Ồ, họ "đăng ký bản quyền" cả phim 18+ Nhật Bản, Hàn Quốc và ảnh Onlyfans của cosplayer nước ngoài à ? Thế là Bộ Công an đang tiếp tay cho văn hóa phẩm đồi trụy chứ gì ?
Trong quá khứ, đường dây đánh bạc lớn nhất trên Internet ở Việt Nam không phải do "dân giang hồ" lập nên mà do những tướng tá Công An điều hành. Tôi vẫn tin rằng đứng sau Xôi Lạc TV phải là một cốp rất to đến từ Trung ương Đảng. Tôi theo dõi nó đủ lâu để thấy logo của nó xuất hiện trong một giải bóng đá 7 người được trực tiếp trên VTVCab, hay nó nhận quảng cáo cho rất nhiều nhãn hàng khác nhau trong hơn 15 năm là không bị sờ gáy chút nào. Người ta đổ bãi cát xây dựng trước nhà là cán bộ phường đến "hỏi thăm" ngay, chuyện một hệ thống chiếu lậu thu hút 75% dân số Việt Nam xem mà từng ấy năm các cốp "không thấy" thì hết sức vô lý.
Đơn giản là "nuôi béo rồi thịt" hoặc áp lực từ công pháp quốc tế quá lớn, hoặc cũng có thể là phục vụ cho một mục đích bí mật nào đó của các cán bộ. Trường hợp ra quân truy quét bản quyền lần này cũng có thể là như vậy.
----------------------------
Đó là câu chuyện từ "trên cao", còn dân chúng sau hơn 20 năm sống chung với "đồ lậu", đã quá quen hít thở bầu không khí xài sản phẩm nước ngoài miễn phí, thì đâm ra hoang mang, lo sợ. Và từ lo sợ họ chuyển qua sự tức giận, hằn học. Vậy họ hướng sự tức giận về ai ? Đó là về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump, Nhật Bản và chủ nghĩa tư bản.
Vì chửi Công An, Nhà nước hay Thủ tướng chắc chắn bị phạt 7.5 triệu cho nên cách dễ nhất là công kích là chửi những cá nhân và tổ chức nước ngoài, chửi đã đời cũng không bị sao cả. Ai vào bênh vực thì đã có quân "3 que, Cali" để tung ra.
Đó là một điều nực cười, vì Nhật Bản và Mỹ đã làm đúng theo các công ước quốc tế, họ không thể để chất xám của họ bị người dân của một nước độc tài chuyên chế lợi dụng thêm nữa.
Không ai dám hỏi một điều đơn giản là "Tại sao người dân nước chúng ta dùng đồ vi phạm bản quyền nhiều đến vậy ?", trừ những người có học thức và chịu tìm hiểu như Luật Khoa Tạp chí, 13K hay Nguyễn Trọng Nhân. Đó là vì dân Việt Nam quá nghèo, đến bây giờ vẫn vậy và 10 hay 15 năm cũng thế. Và chuyện dân vẫn còn nghèo là lỗi ở Nhà nước.
Đã từng có một bài so sánh về giá box set manga ở Nhật và ở Việt Nam. Ví dụ, một tuyển tập manga Sousou no Frieren ở Nhật có giá dao động từ 650.000 đến 900.000, nhưng ở Việt Nam giá bị đội lên đến 1 triệu 3 hoặc hơn. Đó là chưa kể tuyển tập ở Việt Nam bị cắt xén một số quà tặng đi kèm, có thể là do kiểm duyệt hoặc do nhân viên nhà xuất bản đầu cơ bán ra bên ngoài. Thuế ở Việt Nam quá cao khiến giá thành bị đội lên rất nhiều. Trong bối cảnh tiền lương không cải thiện và vật giá đời sống năm nào cũng tăng, họ tất nhiên phải xài đồ lậu. Cay đắng thay, người dân chưa bao giờ được hưởng phúc lợi từ những đồng thuế đó.
Câu chuyện kiểm duyệt gắt gao của Nhà nước Việt Nam cũng là một trong những nguyên nhân khiến dân Việt Nam vẫn trung thành với hàng lậu. Như ở mảng game, hầu hết game bản quyền danh tiếng đều khó có cửa phát hành ở Việt Nam, kể cả ở nền tảng mobile. Không một nhà sản xuất nước ngoài nào đem hết sản phẩm trí tuệ của họ mà đã dày công sáng tác trong suốt nhiều năm để cho một cơ quan chức năng của một nước "lắm phốt" về bảo mật đi kiểm duyệt.
Nhưng ngay cả dùng đồ bản quyền nước ngoài chưa chắc đã xong với Nhà nước VN, điển hình nhất là việc chính quyền đòi cấm cửa luôn cả Steam, hay thậm chí là Google Play lẫn App Store. Việc đòi hỏi khoản chiết khấu quá lớn từ chính quyền khiến không nhiều công ty game nước ngoài muốn đầu tư ở đây, đặc biệt là đại đa số các hãng game Nhật Bản.
Ngoại trừ Hoyoverse, phần lớn game phong cách anime danh tiếng do Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đều không có mặt ở Việt Nam. Thế là người chơi phải đổi IP để tải game hoặc dùng các cửa hàng Android bên thứ 3, và còn nạp tiền khá mạnh cho những game này. Thế là việc cấm đoán của Nhà nước không ích gì trong khi nguồn tiền của quốc gia bị thất thoát ra nước ngoài.
Chuyện người dân đổ xô xem thể thao lậu cũng vậy khi bản quyền thể thao ở Việt Nam đúng chất là một mớ hỗn độn. Các đài truyền hình và dịch vụ phát sóng ở Việt Nam từ lâu đã xem nhau như kẻ thù, đài này độc quyền Cúp C1 thì đài kia cũng cố độc quyền Ngoại hạng Anh, đài A độc quyền đua xe F1 thì đài B cũng cố chiếm sóng Tennis. Nếu để xem hết các giải bóng đá hay thể thao ở Việt Nam thì mỗi hộ gia đình có thể trả mức cước phí hơn 5 triệu mỗi tháng cho tất cả các dịch vụ trình chiếu, đó là chưa kể họ phải gánh thêm Netflix, Disney+, Iqiyi v.v... Các hãng sở hữu bản quyền không chịu bắt tay với nhau cho một dịch vụ đồng nhất còn Nhà nước chỉ mặc định thu tiền mà không có hình thức quản lý nào thì tất yếu người ta phải xem lậu. Xin nhắc lại một lần nữa, nhiều người VN vẫn còn nghèo.
Và đại đa số người dân dùng đồ lậu thì nước ngoài đương nhiên phải lên tiếng và có biện pháp xử lý để tránh thất thoát dòng tiền của họ, điều đó phù hợp với luật pháp quốc tế. Đó là lỗi trong cách điều hành của nhà nước VN, không phải của ông Donald Trump. Dân Việt (nhất là các cháu GenZ) đổ thừa cho tư bản, cho Mỹ, cho Nhật chỉ làm tô đậm thêm sự hèn nhát và kém cỏi trong con người họ.
Có thể nhiều người Việt sau đợt này sẽ chấp nhận trả tiền để dùng đồ bản quyền, hoặc có thể họ vẫn tiếp tục tìm cách khác để xài "hàng lậu" - tất nhiên là sẽ khó khăn hơn. Nhiều năm liền xài "đồ lậu", người Việt Nam tha hồ tự hào một cái sự lố bịch rằng "đồ Việt Nam rẻ nhất" hay "sống ở Việt Nam sướng nhất"... Những "cú đấm" liên tiếp vào túi tiền của dân từ Đảng và Nhà nước dường như cũng làm một số người tỉnh ra. Tôi hy vọng khi không còn những nguồn "giải trí miễn phí", họ sẽ bắt đầu quan tâm đến chính trị hơn, để không còn "tự hào sảng" nữa, và đây sẽ là thời điểm thích hợp để giới tri thức tự do, dân chủ làm việc.
Bài lượm từ Reddit
.png "Sex :vozvn (19):"){kind=icon}
