CẦU MONG ANH CHIẾN SIÊU THOÁT
Có tin anh Nguyễn Đình Chiến đã ra đi khi đang chịu án chung thân. Cầu mong anh siêu thoát cõi vĩnh hằng. Một trong những DN để lại cho tôi dấu ấn sâu đậm trong quãng đời viết báo.
Anh Chiến là chủ 2 doanh nghiệp ở Hải Phòng, bị 10 năm oan sai ở Cần Thơ với vụ án mua 10.000 tấn đường của Công ty XNK Cần Thơ. Hồi đó, nước ta thiếu đường nên phải nhập và Công ty XNK Cần Thơ được phép nhập, nhưng rồi nhiều doanh nghiệp cũng xin được nhập, nên giữa năm 1995 lại thừa đường. Công ty XNK Cần Thơ nhờ doanh nghiệp anh Chiến tiêu thụ. Anh Chiến mua và bán lại một ít cho doanh nghiệp ở Sóc Trăng, có ngân hàng bảo lãnh cam kết nếu doanh nghiệp Sóc Trăng không trả tiền thì ngân hàng sẽ trả. Nhưng doanh nghiệp Sóc Trăng làm ăn thua lỗ, giám đốc bỏ trốn, ngân hàng “xù cam kết”. Anh Chiến bị bắt, xử 18 năm tù.
Lúc đó, tôi quen thân lãnh đạo Công ty XNK Cần Thơ. Một lần nhậu thịt chó vỉa hè, họ than thở khó khăn vì hơn 40 tỷ đồng bị “xù” ở Sóc Trăng là rất lớn, anh Chiến cam kết trả thì đã ở tù. Tôi ôm tài liệu đọc, thấy có lẽ oan sai. Bởi nhiều kết luật điều tra, cáo trạng, bản án với tội danh thay đổi, nhất là hành trình nợ nần 10.000 tấn đường từ Cần Thơ về Sóc Trăng bị cắt ra 2 vụ án, ở Cần Thơ anh Chiến là tội phạm, xuống Sóc Trăng lại là bị hại.
Anh Chiến còn bị tạm giam nên một lần LS Nguyễn Trường Thành vào gặp anh, tôi đi theo. Cán bộ trại giam thân với tôi và có lẽ cũng thấy dấu hiệu oan sai nên cho tôi đi với LS Thành, yêu cầu tôi vào không được nói gì và về không được viết lên báo cuộc gặp. Tôi hứa. Anh Chiến to cao, áo quần nền nếp, ôm theo cặp giấy tờ, nói đâu giở giấy tờ đó chính xác và đặc biệt, giọng nói nhẹ nhàng, trong trẻo, bình tĩnh.
Tôi vẫn nghĩ, đàn bà giọng khàn và đàn ông giọng trong trẻo thường làm kinh tế giỏi. Ca sỹ hát rõ lời là hát hay, doanh nhân nói mạch lạc là kinh doanh giỏi, trong trại giam mà vẫn từ tốn nhẹ nhàng thì không phải chụp giật.
Lắng nghe nhiều người nữa, tôi viết loạt bài: “Vụ án tranh cãi xuyên thế kỷ: Một doanh nhân bị truy bức đến cùng?”. Ngày 3/3/2006, TA Cần Thơ xử lại sơ thẩm, tuyên anh Chiến vô tội. Nhiều người ôm anh khóc. Tôi viết tin ngắn, mượn câu thơ của ông Hải Như đặt tựa “Nước mắt vui rửa hờn tủi sạch làu”. Lúc đó, tôi nhớ anh Chiến rời trại tạm giam sau 28 tháng đã làm bài thơ có câu “Thương trường bao nỗi hy sinh/Trong cay đắng nhận nghĩa tình mà vui”. Chủ tọa phiên tòa nhỏ nhắn cũng chỗ quen, mấy ngày sau, tôi mua hoa đến tặng chị.
Từ đó, tôi thân với anh Chiến. Khi VKS Cần Thơ ra quê anh tổ chức xin lỗi hoặc VTV mời anh làm “Người đương thời” tôi đều dự. Anh nổi tiếng thì có một tổ chức ở nước ngoài mời anh hợp tác để đưa vốn đầu tư vào Việt Nam vì theo họ, hàng tỷ đô la Mỹ đang cần người đảm bảo an toàn. Lập tức, trong nước có nhiều người cần vốn làm ăn tìm đến anh. Lúc đó tôi thấy, người phía Bắc mê kinh doanh không thua phía Nam, chỉ cần có vốn và cơ chế. Giữa đông người rộn ràng, anh Chiến nói năng vẫn nhẹ nhàng, từ tốn chớ không chém gió ồn ào. Không biết nguồn vốn thế nào nhưng cũng hy vọng, khai thác được năng lực của anh góp phần phát triển quê hương. Cần nói thêm, hai doanh nghiệp trước đây của anh Chiến ở Hải Phòng khá phát triển, có nhiều dự án, tận Quảng Ninh, nhưng 10 năm oan sai đã bị thiệt hại lớn. Sau khi được giải oan, anh Chiến đòi bồi thường hơn 500 tỷ đồng.
Những mong ước trên chỉ trong lòng, chứ tôi hầu như không còn gặp anh. Bởi anh có nhiều việc phải lo và nhiều tờ báo đã tìm đến, mà tôi con nông dân nghèo từ nhỏ, khổ từ khi rời quê đi lính, không quen chen nơi rộn ràng. Một lần anh cho biết đang hợp tác đầu tư trên một khu “đất vàng” ở trung tâm Hà Nội để phát triển thì tôi hỏi “hy vọng không?”. Anh vẫn nhẹ nhàng: Có người nhắn tin gửi số tiền lớn nếu từ bỏ dự án nhưng chúng tôi quyết làm.
Thế rồi, hình như từ đó mà anh lại vướng hình sự, bị án chung thân? Xa xôi, không gặp, tôi không hiểu thế nào. Phong thanh là anh vẫn nói bị oan và muốn kêu nhưng chưa có điều kiện.
Nay anh Chiến đã rời còi tạm ở tuổi 77. Thật sự tiếc một DN như trời đất sinh ra mà không được đóng góp nhiều cho quê hương. Cầu mong anh siêu thoát cõi vĩnh hằng.
Ảnh 1: Tại hội trường xin lỗi công khai anh Chiến, có giám đốc Công ty XNK Cần Thơ và cán bộ trại tạm giam
Ảnh 2: Vợ chồng anh Chiến tại nhà sau buổi xin lỗi
