HiromotoVoz
Chịu khó la liếm
Kỳ 1: Dòng máu Ngũ Quảng, Cuộc ly khai vĩ đại và Những con số lịch sử biết nói
Anh em có bao giờ tự hỏi, tại sao tính cách người miền Nam lại bộc trực, thẳng thắn, ghét sự rườm rà và cực kỳ dị ứng với thói "quan cách"? Tất cả bắt nguồn từ DNA của những người đi mở cõi và những cơ chế kinh tế sòng phẳng ngay từ ngày đầu lập xứ.
Cuộc Nam Tiến không phải là một chuyến di dân dạo chơi được nhà nước tài trợ. Đó là một cuộc ly khai vĩ đại về mặt tư duy và thể chế.
1. Cuộc đào tẩu khỏi chiếc lồng phong kiến
Mọi thứ bắt đầu bằng một sự kiện mang tính bước ngoặt: Năm 1558, Đoan Quận công Nguyễn Hoàng vượt đèo Ngang (Hoành Sơn) vào trấn thủ Thuận Hóa. Đi theo ông là hàng vạn lưu dân từ dải đất Thanh - Nghệ và đặc biệt là vùng Ngũ Quảng (Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Đức, Quảng Nam, Quảng Ngãi).
Họ là ai? Họ là những người không cam chịu sự kìm kẹp của chế độ Lê - Trịnh đằng Ngoài, những người chán ngán cảnh binh đao nội chiến và chế độ phân phong ruộng đất bất công. Họ vứt bỏ lũy tre làng, tiến vào vùng sình lầy hoang vu với một quy luật sinh tồn tàn khốc: Làm thì sống, lười thì chết.
2. Chính sách "Làm thật, ăn thật" và nền tảng của quyền tư hữu
Điểm khác biệt lớn nhất tạo nên sự trù phú của phương Nam chính là cơ chế bảo vệ quyền sở hữu tài sản. Không có những lý thuyết sáo rỗng, các Chúa Nguyễn áp dụng một chính sách cực kỳ thực dụng mang hơi hướm kinh tế tự do: Chính sách Đồn điền và Khẩn hoang.
• Quy luật sòng phẳng: Theo các mộc bản và ghi chép triều Nguyễn, triều đình khuyến khích dân chúng tự do quy dân lập ấp. Anh có sức phát hoang được bao nhiêu hecta rừng sình lầy, anh được quyền sở hữu bấy nhiêu làm tư điền. Không có cơ chế "xin - cho", không có chuyện quan lại tịch thu mồ hôi nước mắt của dân.
• Thượng tôn pháp luật sơ khai: Những năm 1698, khi Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược phương Nam, lập ra phủ Gia Định, ông đã xác lập ngay hệ thống sổ sách đinh điền. Lần đầu tiên, quyền sở hữu đất đai của những người nông dân, thợ thủ công khai hoang được pháp luật chính thức thừa nhận và bảo vệ. Anh làm ra của cải, anh có quyền để lại cơ ngơi đó cho con cháu đời sau.
3. Sự dung hợp nhân chủng và văn hóa
Chính vì một môi trường trọng hiệu quả sản xuất như vậy, miền Nam trở thành thỏi nam châm thu hút đa sắc tộc.
• Năm 1611 lập phủ Phú Yên, 1653 lập dinh Thái Khang (Khánh Hòa), vùng đất này chứng kiến sự hòa huyết tự nhiên giữa lưu dân Ngũ Quảng và người Chăm Pa.
• Tiến sâu hơn vào vùng đồng bằng sông Cửu Long, sự giao thoa với nền nông nghiệp lúa nước của người Khmer bản địa đã tạo ra một kỹ năng canh tác khổng lồ.
Không có ai thượng đẳng hơn ai. Những người tiên phong ấy đã cùng nhau xẻ kênh, đắp bờ, vận hành những cỗ máy nông nghiệp thô sơ nhất để biến đầm lầy thành vựa lúa. Tính cách hào sảng, không xét nét gốc gác của người miền Nam sinh ra từ chính những tháng ngày đồng cam cộng khổ, chia ngọt sẻ bùi trên cánh đồng đó. Họ đánh giá con người qua năng lực làm việc thực tế, qua cách giữ chữ tín, chứ không qua lý lịch hay những lời nói suông.
Anh em có bao giờ tự hỏi, tại sao tính cách người miền Nam lại bộc trực, thẳng thắn, ghét sự rườm rà và cực kỳ dị ứng với thói "quan cách"? Tất cả bắt nguồn từ DNA của những người đi mở cõi và những cơ chế kinh tế sòng phẳng ngay từ ngày đầu lập xứ.
Cuộc Nam Tiến không phải là một chuyến di dân dạo chơi được nhà nước tài trợ. Đó là một cuộc ly khai vĩ đại về mặt tư duy và thể chế.
1. Cuộc đào tẩu khỏi chiếc lồng phong kiến
Mọi thứ bắt đầu bằng một sự kiện mang tính bước ngoặt: Năm 1558, Đoan Quận công Nguyễn Hoàng vượt đèo Ngang (Hoành Sơn) vào trấn thủ Thuận Hóa. Đi theo ông là hàng vạn lưu dân từ dải đất Thanh - Nghệ và đặc biệt là vùng Ngũ Quảng (Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Đức, Quảng Nam, Quảng Ngãi).
Họ là ai? Họ là những người không cam chịu sự kìm kẹp của chế độ Lê - Trịnh đằng Ngoài, những người chán ngán cảnh binh đao nội chiến và chế độ phân phong ruộng đất bất công. Họ vứt bỏ lũy tre làng, tiến vào vùng sình lầy hoang vu với một quy luật sinh tồn tàn khốc: Làm thì sống, lười thì chết.
2. Chính sách "Làm thật, ăn thật" và nền tảng của quyền tư hữu
Điểm khác biệt lớn nhất tạo nên sự trù phú của phương Nam chính là cơ chế bảo vệ quyền sở hữu tài sản. Không có những lý thuyết sáo rỗng, các Chúa Nguyễn áp dụng một chính sách cực kỳ thực dụng mang hơi hướm kinh tế tự do: Chính sách Đồn điền và Khẩn hoang.
• Quy luật sòng phẳng: Theo các mộc bản và ghi chép triều Nguyễn, triều đình khuyến khích dân chúng tự do quy dân lập ấp. Anh có sức phát hoang được bao nhiêu hecta rừng sình lầy, anh được quyền sở hữu bấy nhiêu làm tư điền. Không có cơ chế "xin - cho", không có chuyện quan lại tịch thu mồ hôi nước mắt của dân.
• Thượng tôn pháp luật sơ khai: Những năm 1698, khi Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược phương Nam, lập ra phủ Gia Định, ông đã xác lập ngay hệ thống sổ sách đinh điền. Lần đầu tiên, quyền sở hữu đất đai của những người nông dân, thợ thủ công khai hoang được pháp luật chính thức thừa nhận và bảo vệ. Anh làm ra của cải, anh có quyền để lại cơ ngơi đó cho con cháu đời sau.
3. Sự dung hợp nhân chủng và văn hóa
Chính vì một môi trường trọng hiệu quả sản xuất như vậy, miền Nam trở thành thỏi nam châm thu hút đa sắc tộc.
• Năm 1611 lập phủ Phú Yên, 1653 lập dinh Thái Khang (Khánh Hòa), vùng đất này chứng kiến sự hòa huyết tự nhiên giữa lưu dân Ngũ Quảng và người Chăm Pa.
• Tiến sâu hơn vào vùng đồng bằng sông Cửu Long, sự giao thoa với nền nông nghiệp lúa nước của người Khmer bản địa đã tạo ra một kỹ năng canh tác khổng lồ.
Không có ai thượng đẳng hơn ai. Những người tiên phong ấy đã cùng nhau xẻ kênh, đắp bờ, vận hành những cỗ máy nông nghiệp thô sơ nhất để biến đầm lầy thành vựa lúa. Tính cách hào sảng, không xét nét gốc gác của người miền Nam sinh ra từ chính những tháng ngày đồng cam cộng khổ, chia ngọt sẻ bùi trên cánh đồng đó. Họ đánh giá con người qua năng lực làm việc thực tế, qua cách giữ chữ tín, chứ không qua lý lịch hay những lời nói suông.
.png "Sex :vozvn (21):"){kind=icon}
