Giáo dục khai phóng theo tư tưởng Hồ Chí Minh là thông qua giáo dục để giải phóng nhân dân về mặt tư tưởng, giúp họ thoát khỏi những tối tăm, mê muội do chính sách ngu dân của thực dân Pháp và những lệch lạc, thiếu toàn diện của nền giáo dục phong kiến, đánh thức và khai thông mọi tiềm năng của con người vào sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc. Trên cơ sở phân tích những nội dung của giáo dục khai phóng trong tư tưởng Hồ Chí Minh, bài viết gợi mở những định hướng trong đổi mới về tư duy, nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học trong bối cảnh hiện nay
1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục khai phóng
Nhằm đáp ứng yêu cầu của công cuộc kháng chiến kiến quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến nhiệm vụ giáo dục. Theo Người, “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa”(1). Vì vậy, ngay trong thời điểm chính quyền non trẻ, nước ta trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, Hồ Chí Minh đã đặt nhiệm vụ diệt giặc dốt ở hàng thứ hai trong khẩu hiệu “diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm”. Xuất phát từ một nước thuộc địa nửa phong kiến chịu ảnh hưởng của nền giáo dục cũ – nền giáo dục của thực dân và phong kiến, nên Người đã sớm nhận thức rõ: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”(2). Vì vậy, Hồ Chí Minh yêu cầu phải có kế hoạch kiến quốc, “kiến thiết giáo dục”, để thực hiện ham muốn tột bậc của Người là “làm cho dân có học hành”(3), “ai cũng được học hành”. Theo đó, giáo dục phải nhằm mục tiêu: tất cả vì con người, cho con người, do con người - là tư tưởng cốt lõi thể hiện triết lý giáo dục khai phóng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục.
Giáo dục khai phóng theo tư tưởng Hồ Chí Minh là thông qua giáo dục để giải phóng nhân dân về mặt tư tưởng, giúp họ thoát khỏi những tối tăm, mê muội do chính sách ngu dân của thực dân Pháp và những lệch lạc, thiếu toàn diện của nền giáo dục phong kiến, đánh thức và khai thông mọi tiềm năng của con người vào sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc. Giáo dục khai phóng theo tư tưởng Hồ Chí Minh đã hiện dẫn hành động cách mạng của toàn dân trong công cuộc xây dựng nền giáo dục mới, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Nền giáo dục khai phóng lấy thực trạng nền giáo dục nước ta làm điểm xuất phát, lấy giải phóng con người về tư tưởng và tiềm năng, qua đó phát triển con người làm mục tiêu, vì vậy có ý nghĩa thức tỉnh to lớn. Nền giáo dục đó mở ra cơ hội cho mọi người được học hành, được phát triển, tự do, toàn diện và đã trở thành phương châm hành động của Hồ Chí Minh, “Tất cả mọi người đều được phát triển hết khả năng của mình”(4). Để làm được điều đó, Người đặc biệt chú trọng phát triển nền giáo dục mới nhằm giải phóng dân ta thoát khỏi u muội của nền giáo dục cũ.
__________________
(1) Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, T12, Nxb Chính trị quốc gia, tr.222.
(2), (3), (4), (5), (11), (13), (14), (15) Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, t.4, Nxb Chính trị quốc gia, t.4, tr.7, 175, 315, 35, 34, 40, 7.
(6) Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, T6, Nxb Chính trị quốc gia, tr 208.
(7) Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, T7, Nxb Chính trị quốc gia, tr.122.
(8) Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, T3, Nxb Chính trị quốc gia, tr.1.
(9), (17) Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, T14, Nxb Chính trị quốc gia, tr.386, 400.
(10), (16) Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, T5, Nxb Chính trị quốc gia, tr.120, 292 - 293.
(12) Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, T10, Nxb Chính trị quốc gia, tr.185.
(18), (19) ĐCSVN (2016), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia, tr.114, 115.
Nguồn: Bài đăng trên Tạp chí Lý luận chính trị điện tử số 3.2021
TS Nguyễn Hồng Điệp
Trường Đại học Chính trị - Bộ Quốc phòng
@namtao6 @Joker_checker @chó đen chó đỏ chó vàng @Anh Tư lành @bodothanthien
.png "Sex :vozvn (21):")
