Sự kiện Liên xô sụp đổ là sự kiện địa chính trị chấn động mức độ toàn cầu, diễn ra năm 1990-1991
I/ Diễn biến Liên xô sụp đổ
1/ Liên Xô – sai lầm từ bản chất
Như bạn đọc đã biết, một siêu cường như Liên Xô ngay từ ban đầu đã mắc rất nhiều sai lầm trong tiến trình phát triển và hoạt động của nó, sai lầm lớn nhất chính là sai lầm về học thuyết đầu hói-dâu dài làm cho nhân dân mất sạch hết cả các quyền tự do cơ bản, trong đó có cả quyền tự do kinh tế (tự do sở hữu tài sản, tự do làm ăn buôn bán…).
Từ một xương sống về học thuyết như vậy đã xây dựng nên một Liên Xô thiếu sức sống kinh tế, thiếu động lực lao động nên tạo ra một xã hội trì trệ, nghèo nàn.
Một nguyên nhân quan trọng khác là sự độc tài của đảng cộng-sản Liên Xô trong suốt hàng chục năm cai trị đã tạo ra một ban lãnh đạo trì trệ, cầm quyền hàng chục năm không ai chịu xuống. 4 lãnh tụ đầu tiên (Lenin “đầu hói”, Stalin “mắt hiền hậu”, Khrushchev, Brezhnev) cầm quyền từ 10 năm đến hơn 30 năm, 3 trong số họ nắm giữ chức vụ cho đến lúc chết. Thời kỳ Brezhnev kéo dài từ 1964 đến 1982 còn được gọi là thời kỳ trì trệ, hệ quả của nó là khi Brezhnev chết đi thì các vị kế nhiệm cũng gần xuống lỗ đến nơi.
Andropov lên nắm quyền năm 1982 thì đến tháng 2 năm 1983 ông bị hỏng thận hoàn toàn, tháng 8 năm 1983, ông vào nằm thường trực trong Bệnh viện Trung ương và làm việc ở đây cho đến khi chết (1984)
Chernenko lên cầm quyền kế nhiệm Andropov năm 1984, được mô tả như sau, trích wiki:
Mùa thu năm 1984, Chernenko phải vào bệnh viện trong hơn một tháng, nhưng vẫn làm việc như gửi thư tới Bộ Chính trị. Vào mùa hè cùng năm, Chernenko đã đi đến con suối Kislovodsk để dưỡng bệnh, nhưng sức khoẻ của ông vẫn chưa có dấu hiệu cải thiện. Ông đã bị viêm phổi sau chuyến đi này. Chernenko mãi tới cuối mùa thu năm 1984 mới được quay trở về Moskva. Ông trao huân chương cho các nhà du hành vũ trụ và các tác gia trong văn phòng của mình, nhưng không thể đi qua các hành lăng văn phòng và phải ngồi trên chiếc xe lăn.
Tới cuối năm 1984, Chernenko không thể rời Bệnh viện Trung tâm, một cơ sở được canh gác cẩn mật ở tây Moskva, và Bộ Chính trị gắn một chữ ký của fax của ông vào mọi bức thư, như Chernenko đã làm với Andropov khi ông ta đang hấp hối. Trong cái được đa số mọi người coi là, thậm chí cả các đối thủ của ông, một hành động độc ác chống lại Chernenko, thành viên Bộ chính trị Viktor Grishin đã lôi Chernenko đang ốm nặng từ giường bệnh tới một phòng bỏ phiếu trong một cuộc bầu cử đầu năm 1985.
Đến nỗi, tổng thống Mỹ đã phải thốt lên: Làm sao mà tôi có thể tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp với người Nga khi bọn họ cứ liên tục chết đi như vậy
Một quốc gia vận hành trên một học thuyết sai trái, ban lãnh đạo trì trệ thiếu sức sống, điều hành quốc gia trong bệnh viện, bảo sao càng ngày nó càng lụi bại, cho đến khi Gorbachev lên cầm quyền thì Liên Xô đã trở thành một bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, cái chết đến với nó không có gì lạ, nếu có sống thì nó cũng chỉ có thể vật vờ như zombie bắc triều tiên, cuba.
Gorbachev lên cầm quyền năm 1985, ông này đã cố gắng đưa ra các chính sách cải cách Glasnost và Perestroika, các chính sách này quá muộn cho một cơ thể rệu rã ở cuối con đường, chỉ có chờ rút ống thở.
2/Đảng cộng-sản Liên Xô phạm tội
Đây chính là nội dung mà ban tuyên giáo của đảng dấu nhẹm đi, hành vi phạm tội của đảng cộng-sản Liên Xô là một nguyên nhân rất quan trọng, là giọt nước tràn ly, một cú đẩy Liên Xô đến tình trạng giải thể. Nếu như các chương trình cải cách của Gorbachev chỉ như những liều thuốc vượt quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể thì hành vi phạm tội của đảng cộng-sản Liên Xô là một nhát dao đâm thẳng vào tim chế độ, khiến nó chết “ngay lập tức”.
Ngày 19/08/1991, một nhóm trong ban lãnh đạo cấp cao đảng cộng-sản Liên Xô chống lại các cải cách của Gorbachev đã tiến hành đảo chính, cô lập tổng bí thư - Tổng thống Liên Xô Gorbachev tại đảo Krym, thông báo tổng thống bị bệnh và không còn nắm giữ chức vụ, tuyên bố thành lập ủy ban khẩn cấp nhà nước.
Cùng với đó, nhóm này cho xe tăng tiến vào thủ đô moscow để kiểm soát tình hình.
Nhưng khổ nỗi ban lãnh đạo đảng - phe đảo chính tuyền một lũ nát rượu, ngày thường thì bệ vệ là thế, quát dân như con, đến khi đụng chuyện thì như gà mắc tóc. Yanayev, quyền tổng thống tự xưng, xuất hiện trên truyền hình với giọng nói thiếu tự tin, tay run run, trả lời vòng vo thiếu thuyết phục, không thể hiện được hình ảnh một nhà lãnh đạo đang nắm quyền lực.

Trái lại với hình ảnh đó là hình ảnh mạnh mẽ của tổng thống Nga Yeltsin, dẫn đầu nhân dân chống lại lực lượng đảo chính. Yeltsin cùng với hàng nghìn người dân moscow bảo vệ tòa nhà quốc hội Nga, ông mặc vest màu sẫm, không quân phục hay áo giáp, leo lên thân một chiếc xe tăng đang đỗ và đọc diễn văn lên án cuộc đảo chính.

Những người lính được lệnh tiến vào thủ đô để khống chế nhận ra thôi chết mẹ rồi, hóa ra mình là công cụ của đảng để tiến hành cướp chính quyền chống lại nhà nước Liên Xô, chống lại nhân dân Liên Xô. Họ đã từ chối mệnh lệnh đàn áp nhân dân của phe đảo chính, cuộc đảo chính thất bại không kèn không trống sau vài ngày.
I/ Diễn biến Liên xô sụp đổ
1/ Liên Xô – sai lầm từ bản chất
Như bạn đọc đã biết, một siêu cường như Liên Xô ngay từ ban đầu đã mắc rất nhiều sai lầm trong tiến trình phát triển và hoạt động của nó, sai lầm lớn nhất chính là sai lầm về học thuyết đầu hói-dâu dài làm cho nhân dân mất sạch hết cả các quyền tự do cơ bản, trong đó có cả quyền tự do kinh tế (tự do sở hữu tài sản, tự do làm ăn buôn bán…).
Từ một xương sống về học thuyết như vậy đã xây dựng nên một Liên Xô thiếu sức sống kinh tế, thiếu động lực lao động nên tạo ra một xã hội trì trệ, nghèo nàn.
Một nguyên nhân quan trọng khác là sự độc tài của đảng cộng-sản Liên Xô trong suốt hàng chục năm cai trị đã tạo ra một ban lãnh đạo trì trệ, cầm quyền hàng chục năm không ai chịu xuống. 4 lãnh tụ đầu tiên (Lenin “đầu hói”, Stalin “mắt hiền hậu”, Khrushchev, Brezhnev) cầm quyền từ 10 năm đến hơn 30 năm, 3 trong số họ nắm giữ chức vụ cho đến lúc chết. Thời kỳ Brezhnev kéo dài từ 1964 đến 1982 còn được gọi là thời kỳ trì trệ, hệ quả của nó là khi Brezhnev chết đi thì các vị kế nhiệm cũng gần xuống lỗ đến nơi.
Andropov lên nắm quyền năm 1982 thì đến tháng 2 năm 1983 ông bị hỏng thận hoàn toàn, tháng 8 năm 1983, ông vào nằm thường trực trong Bệnh viện Trung ương và làm việc ở đây cho đến khi chết (1984)
Chernenko lên cầm quyền kế nhiệm Andropov năm 1984, được mô tả như sau, trích wiki:
Mùa thu năm 1984, Chernenko phải vào bệnh viện trong hơn một tháng, nhưng vẫn làm việc như gửi thư tới Bộ Chính trị. Vào mùa hè cùng năm, Chernenko đã đi đến con suối Kislovodsk để dưỡng bệnh, nhưng sức khoẻ của ông vẫn chưa có dấu hiệu cải thiện. Ông đã bị viêm phổi sau chuyến đi này. Chernenko mãi tới cuối mùa thu năm 1984 mới được quay trở về Moskva. Ông trao huân chương cho các nhà du hành vũ trụ và các tác gia trong văn phòng của mình, nhưng không thể đi qua các hành lăng văn phòng và phải ngồi trên chiếc xe lăn.
Tới cuối năm 1984, Chernenko không thể rời Bệnh viện Trung tâm, một cơ sở được canh gác cẩn mật ở tây Moskva, và Bộ Chính trị gắn một chữ ký của fax của ông vào mọi bức thư, như Chernenko đã làm với Andropov khi ông ta đang hấp hối. Trong cái được đa số mọi người coi là, thậm chí cả các đối thủ của ông, một hành động độc ác chống lại Chernenko, thành viên Bộ chính trị Viktor Grishin đã lôi Chernenko đang ốm nặng từ giường bệnh tới một phòng bỏ phiếu trong một cuộc bầu cử đầu năm 1985.
Đến nỗi, tổng thống Mỹ đã phải thốt lên: Làm sao mà tôi có thể tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp với người Nga khi bọn họ cứ liên tục chết đi như vậy
Một quốc gia vận hành trên một học thuyết sai trái, ban lãnh đạo trì trệ thiếu sức sống, điều hành quốc gia trong bệnh viện, bảo sao càng ngày nó càng lụi bại, cho đến khi Gorbachev lên cầm quyền thì Liên Xô đã trở thành một bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, cái chết đến với nó không có gì lạ, nếu có sống thì nó cũng chỉ có thể vật vờ như zombie bắc triều tiên, cuba.
Gorbachev lên cầm quyền năm 1985, ông này đã cố gắng đưa ra các chính sách cải cách Glasnost và Perestroika, các chính sách này quá muộn cho một cơ thể rệu rã ở cuối con đường, chỉ có chờ rút ống thở.
2/Đảng cộng-sản Liên Xô phạm tội
Đây chính là nội dung mà ban tuyên giáo của đảng dấu nhẹm đi, hành vi phạm tội của đảng cộng-sản Liên Xô là một nguyên nhân rất quan trọng, là giọt nước tràn ly, một cú đẩy Liên Xô đến tình trạng giải thể. Nếu như các chương trình cải cách của Gorbachev chỉ như những liều thuốc vượt quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể thì hành vi phạm tội của đảng cộng-sản Liên Xô là một nhát dao đâm thẳng vào tim chế độ, khiến nó chết “ngay lập tức”.
Ngày 19/08/1991, một nhóm trong ban lãnh đạo cấp cao đảng cộng-sản Liên Xô chống lại các cải cách của Gorbachev đã tiến hành đảo chính, cô lập tổng bí thư - Tổng thống Liên Xô Gorbachev tại đảo Krym, thông báo tổng thống bị bệnh và không còn nắm giữ chức vụ, tuyên bố thành lập ủy ban khẩn cấp nhà nước.
Cùng với đó, nhóm này cho xe tăng tiến vào thủ đô moscow để kiểm soát tình hình.
Nhưng khổ nỗi ban lãnh đạo đảng - phe đảo chính tuyền một lũ nát rượu, ngày thường thì bệ vệ là thế, quát dân như con, đến khi đụng chuyện thì như gà mắc tóc. Yanayev, quyền tổng thống tự xưng, xuất hiện trên truyền hình với giọng nói thiếu tự tin, tay run run, trả lời vòng vo thiếu thuyết phục, không thể hiện được hình ảnh một nhà lãnh đạo đang nắm quyền lực.

Trái lại với hình ảnh đó là hình ảnh mạnh mẽ của tổng thống Nga Yeltsin, dẫn đầu nhân dân chống lại lực lượng đảo chính. Yeltsin cùng với hàng nghìn người dân moscow bảo vệ tòa nhà quốc hội Nga, ông mặc vest màu sẫm, không quân phục hay áo giáp, leo lên thân một chiếc xe tăng đang đỗ và đọc diễn văn lên án cuộc đảo chính.

Những người lính được lệnh tiến vào thủ đô để khống chế nhận ra thôi chết mẹ rồi, hóa ra mình là công cụ của đảng để tiến hành cướp chính quyền chống lại nhà nước Liên Xô, chống lại nhân dân Liên Xô. Họ đã từ chối mệnh lệnh đàn áp nhân dân của phe đảo chính, cuộc đảo chính thất bại không kèn không trống sau vài ngày.




