xamvuivee
Chúa tể đa cấp
NHÀ NƯỚC CẢNH SÁT LÀ GÌ?
Nhà nước cảnh sát (Polizeistaat) là một nhà nước mà các thể chế chính phủ thực hiện mức độ kiểm soát cực đoan đối với xã hội dân sự và các quyền tự do. Thông thường, hầu như không có sự phân biệt giữa luật pháp và việc thực thi quyền lực chính trị của cơ quan hành pháp. Việc triển khai lực lượng an ninh nội bộ và cảnh sát đóng vai trò rất quan trọng trong quản trị. Cư dân của một quốc gia cảnh sát có thể bị hạn chế về khả năng di chuyển, hoặc quyền tự do bày tỏ hoặc truyền đạt quan điểm chính trị hoặc các quan điểm khác vốn phải chịu sự giám sát của cảnh sát. Việc kiểm soát chính trị có thể được thực hiện bằng một lực lượng cảnh sát mật hoạt động bên ngoài ranh giới của hiến pháp. Những đặc điểm của Nhà nước cảnh sát bao gồm:Giám sát quá mức: Bộ máy nhà nước tiến hành giám sát dân chúng chặt chẽ và gần như liên tục để theo dõi và kiểm soát các hoạt động hàng ngày của công dân.
Tự do chính trị bị hạn chế: Một nhà nước cảnh sát trị có thể sẽ áp đặt những hạn chế quá mức đối với sự tham gia chính trị, bao gồm cả kiểm duyệt và các cuộc bầu cử tự do.
Giải thích hoặc thi hành luật một cách tùy tiện: Luật thường được áp dụng một cách tùy tiện, với việc cảnh sát và các cơ quan an ninh có quyền hạn rộng rãi để giam giữ, bắt giữ và bỏ tù các cá nhân mà không có quy trình pháp lý hoặc sự giám sát đầy đủ.
Kiểm soát thông tin: kiểm soát chặt chẽ việc phổ biến thông tin, bao gồm kiểm duyệt báo chí, hạn chế truy cập internet và việc lan truyền rộng rãi các câu chuyện được nhà nước phê duyệt.
Cảnh sát vũ trang: Lực lượng cảnh sát và an ninh nội bộ thường được quân sự hóa cao độ, trang bị vũ khí và chiến thuật thường được sử dụng trong chiến tranh, cho thấy ranh giới giữa an ninh nội bộ và lực lượng quân sự ngày càng mờ nhạt.
"Polizeistaat" là sản phẩm của nước Phổ thế kỷ 18 (Prussia). Sự tàn phá của cuộc Chiến tranh 30 năm đã khiến các nhà lãnh đạo Phổ đi đến kết luận rằng chỉ một nhà nước dựa trên kỷ luật nội bộ được kiểm soát chặt chẽ và tự túc về kinh tế mới có thể tạo nền tảng vững chắc cho sự tồn tại. Điều này bao gồm việc phá vỡ quyền lực phong kiến của tầng lớp quý tộc, thay thế chúng bằng một bộ máy hành chính hoàn toàn phục tùng và đáp ứng mệnh lệnh của người cai trị nhà nước, và tạo ra một đội quân hùng mạnh có khả năng bảo vệ vùng trung tâm của nước Phổ bằng các cuộc chiến tranh bành trướng nếu cần thiết. Khả năng chiến tranh thường trực trở thành nền tảng của một chính phủ ổn định, và một chính phủ ổn định, ngay cả khi phải trả giá bằng chiến tranh, là phước lành lớn nhất mà một quốc gia có thể ban tặng cho công dân của mình. [Đây là suy nghĩ của lãnh đạo nước Phổ]
Cách mà thuật ngữ "nhà nước cảnh sát" (police state) du nhập vào tiếng Anh khá thú vị. Nó đơn giản chỉ là phiên âm của thuật ngữ tiếng Đức “Polizeistaat". Trong luật hiến pháp và hành chính Đức, "Polizeistaat" là một trong ba loại hình được sử dụng để mô tả đặc điểm của các quốc gia cụ thể. Hai loại hình còn lại là "Rechtsstaat" (nhà nước pháp quyền) và "Justizstaat" (nhà nước công lý).
Từ điển tiếng Anh Oxford truy nguồn gốc cụm từ "nhà nước cảnh sát" từ năm 1851, khi nó được sử dụng để chỉ việc sử dụng lực lượng cảnh sát quốc gia để duy trì trật tự trong Đế chế Áo. Thuật ngữ tiếng Đức Polizeistaat được sử dụng trong tiếng Anh vào những năm 1930 để chỉ các chính phủ toàn trị bắt đầu xuất hiện ở châu Âu.
Vì có những quan điểm chính trị khác nhau về sự cân bằng thích hợp giữa tự do cá nhân và an ninh quốc gia, nên không có tiêu chuẩn khách quan nào định nghĩa một nhà nước cảnh sát. Khái niệm này có thể được xem như một thang đo. Trên bậc thang này, bất kỳ luật nào có tác dụng tước đoạt tự do đều được coi là đang tiến tới một nhà nước cảnh sát, trong khi bất kỳ luật nào hạn chế sự giám sát của chính phủ đối với người dân đều được coi là đang tiến tới một nhà nước tự do.
Các hình thức ban đầu của nhà nước cảnh sát có thể được tìm thấy ở Trung Quốc cổ đại. Triều đại của vua Lý nhà Chu vào thế kỷ thứ 9 trước Công nguyên có đặc điểm là kiểm duyệt nghiêm ngặt, giám sát rộng rãi của nhà nước và thường xuyên hành quyết những người bị coi là chống lại chế độ. Trong thời kỳ khủng bố này, người dân thường không dám nói chuyện với nhau trên đường phố và chỉ giao tiếp bằng mắt với bạn bè để chào hỏi.
Vào thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên, nước Tần đã giới thiệu một hệ thống đăng ký dân số, ban đầu thu thập tên của các cá nhân, và sau đó bắt đầu theo dõi toàn bộ hộ gia đình. Áp dụng một khái niệm ban đầu được sử dụng trong quân đội cho toàn xã hội, các hộ gia đình Tần được tổ chức thành 'nhóm năm người’, trong đó người đứng đầu mỗi hộ gia đình cùng chịu trách nhiệm báo cáo bất kỳ hành vi sai trái nào do các thành viên khác trong nhóm gây ra.
Đức Quốc xã xuất phát từ một chính phủ dân chủ ban đầu , nhưng dần dần áp đặt ngày càng nhiều biện pháp kiểm soát hà khắc hơn đối với người dân. Ngoài SS và Gestapo, nhà nước cảnh sát Đức Quốc xã đã sử dụng hệ thống tư pháp để khẳng định quyền kiểm soát đối với dân chúng từ những năm 1930 cho đến khi chiến tranh kết thúc vào năm 1945.
Trong thời kỳ phân biệt chủng tộc, Nam Phi duy trì các đặc điểm của nhà nước cảnh sát như cấm người và tổ chức, bắt giữ tù nhân chính trị, duy trì các cộng đồng sống riêng biệt và hạn chế di chuyển và tiếp cận.
Chile dưới thời Augusto Pinochet hoạt động như một nhà nước cảnh sát, thể hiện "sự đàn áp các quyền tự do công cộng, loại bỏ trao đổi chính trị, hạn chế tự do ngôn luận, bãi bỏ quyền đình công, đóng băng tiền lương".
Dưới thời Taliban, Afghanistan đã trở thành một quốc gia cảnh sát trị và một quốc gia giám sát toàn diện. Kể từ khi Taliban trở lại nắm quyền sau khi Kabul thất thủ vào tháng 8 năm 2021, tổ chức cảnh sát mật của Taliban, được gọi là GDI, là một phần trong nỗ lực của chế độ nhằm thực thi cách giải thích độc đoán về luật Sharia và loại bỏ sự bất đồng chính kiến của chính phủ mới thuộc "Tiểu vương quốc Hồi giáo" mới thành lập.
Liên Xô là một nhà nước cảnh sát. Các lực lượng cảnh sát mật đáng chú ý ở Liên Xô cũ là Cheka, NKVD và KGB. Các công cụ kiểm soát nhà nước được Liên Xô sử dụng bao gồm kiểm duyệt , lao động cưỡng bức theo hệ thống trại lao động Gulag, và trục xuất và diệt chủng các dân tộc thiểu số như trong nạn đói Holodomor, lệnh số 00485 của NKVD chống lại người Ba Lan và việc giải tán lực lượng Cossack.
Hoa Kỳ đã được mô tả là một quốc gia cảnh sát kể từ khi Tổng thống Donald Trump tái đắc cử vào năm 2024, đặc biệt là do việc bắt giữ hàng loạt các nhà hoạt động bao gồm cả những người có thẻ xanh như Mahmoud Khalil và những người nhập cư mà không có thủ tục đúng đắn hoặc minh bạch, cùng với các vụ bắt giữ không xác định của lực lượng ICE.
