An Dương Vương Thục Phán – Mất nước vì tin con rể
Câu chuyện của An Dương Vương không chỉ là truyền thuyết mà còn là một bài học lịch sử sâu sắc của người Việt về sự cả tin trong các mối quan hệ ngoại giao và gia đình.
- Người hãm hại: Trọng Thủy (con rể).
- Bối cảnh: Sau nhiều lần đánh bại quân của Triệu Đà nhờ vũ khí quân sự vượt trội (tượng trưng bằng "nỏ thần"), An Dương Vương đã chấp nhận lời cầu hòa của Triệu Đà và gả con gái là Mỵ Châu cho con trai Đà là Trọng Thủy.
- Sự cả tin: An Dương Vương quá tin tưởng vào mối quan hệ thông gia và tình cảm vợ chồng của con gái. Ông cho phép Trọng Thủy ở rể ngay trong thành Cổ Loa, tạo điều kiện cho Trọng Thủy tự do đi lại, dò xét quân tình và cuối cùng là đánh tráo nỏ thần (phá hoại bí mật quân sự).
- Hậu quả: Khi Triệu Đà bất ngờ cất quân đánh úp, An Dương Vương ỷ lại vào vũ khí nên không phòng bị. Đến khi phát hiện vũ khí đã hỏng, ông chỉ còn cách bỏ chạy và cơ đồ Âu Lạc hoàn toàn rơi vào tay nhà Triệu.
Trung Quốc: Hàn Tín – Chết bởi người bạn tri kỷ
Hàn Tín là một trong "Hán sơ tam kiệt", vị tướng quân vĩ đại nhất đã giúp Lưu Bang lập nên nhà Tây Hán. Tuy nhiên, cái chết của ông lại gắn liền với câu thành ngữ nổi tiếng:
"Thành dã Tiêu Hà, bại dã Tiêu Hà" (Thành công nhờ Tiêu Hà, thất bại cũng do Tiêu Hà).
- Người hãm hại: Tiêu Hà (bạn lâu năm, ân nhân) và Lã Hậu.
- Bối cảnh: Tiêu Hà là người đã phát hiện ra tài năng của Hàn Tín, nhiều lần tiến cử và thậm chí "dưới trăng đuổi theo Hàn Tín" để giữ ông lại cho Lưu Bang. Vì vậy, Hàn Tín coi Tiêu Hà là tri kỷ tuyệt đối và không bao giờ đề phòng.
- Sự cả tin: Khi giang sơn đã định, Lã Hậu (vợ Lưu Bang) muốn trừ khử Hàn Tín vì e ngại tài năng của ông. Lã Hậu biết Hàn Tín đang cáo ốm không vào triều và rất cảnh giác với người khác, nên đã nhờ Tiêu Hà ra mặt. Tiêu Hà đến tận nhà thuyết phục, lừa Hàn Tín rằng có tin thắng trận nên bắt buộc phải vào cung chúc mừng. Vì quá tin tưởng người bạn và cũng là ân nhân lớn nhất đời mình, Hàn Tín không mang theo vệ sĩ đi cùng.
- Hậu quả: Vừa bước vào cung Trường Lạc, Hàn Tín bị võ sĩ của Lã Hậu mai phục bắt trói và chém đầu. Cả gia tộc của ông cũng bị tru di.
Bán đảo Triều Tiên: Trương Bảo Cao (Jang Bogo) – Rơi đầu trên bàn tiệc
Trương Bảo Cao là một nhân vật lịch sử kiệt xuất của vương quốc Tân La (Silla) thống nhất vào thế kỷ thứ 9. Ông được mệnh danh là "Hải vương", người đã dẹp yên hải tặc, kiểm soát toàn bộ con đường giao thương trên biển giữa nhà Đường (Trung Quốc), Silla (Triều Tiên) và Nhật Bản.
- Người hãm hại: Diêm Trường (Yeom Jang) – bạn cũ, từng là thuộc hạ.
- Bối cảnh: Trương Bảo Cao nắm trong tay quyền lực quân sự và kinh tế khổng lồ, khiến triều đình Tân La lo sợ. Triều đình đã bí mật phái Diêm Trường, một người từng có thời gian dài quen biết và làm việc cùng Trương Bảo Cao, đi ám sát ông.
- Sự cả tin: Diêm Trường chạy đến tổng hành dinh của Trương Bảo Cao ở Cheong해jin (Thanh Hải trấn), giả vờ rằng mình vừa phản bội triều đình và xin được nương tựa. Dù các mưu sĩ đã hết lời can ngăn, Trương Bảo Cao vì nể tình nghĩa bằng hữu năm xưa nên không mảy may nghi ngờ, lập tức dang tay đón nhận và còn mở tiệc rượu thiết đãi.
- Hậu quả: Trong lúc tiệc rượu đang vui, Trương Bảo Cao uống say và mất cảnh giác. Diêm Trường đã rút gươm giấu sẵn đâm chết ông ngay trên bàn tiệc. Sự cả tin này không chỉ tước đi mạng sống của Trương Bảo Cao mà còn làm sụp đổ toàn bộ đế chế thương mại hàng hải mà ông cất công xây dựng.
Nhật Bản: Oda Nobunaga – Phản bội tại chùa Honno
Oda Nobunaga là một trong ba "người khổng lồ" có công thống nhất Nhật Bản thời Chiến Quốc (Sengoku). Ông là một nhà lãnh đạo tàn nhẫn, đa nghi với kẻ thù nhưng lại phạm sai lầm chí mạng trong việc tin tưởng thuộc hạ.
- Người hãm hại: Akechi Mitsuhide (một trong những tướng lĩnh thân tín nhất).
- Bối cảnh: Năm 1582, Nobunaga đã nắm trong tay hơn một nửa Nhật Bản và việc thống nhất đất nước chỉ còn là vấn đề thời gian. Mitsuhide là một trong những vị tướng được Nobunaga trọng dụng và tin tưởng nhất, được giao nắm giữ những đạo quân tinh nhuệ.
- Sự cả tin: Khi đang trên đường ra mặt trận để chi viện cho một vị tướng khác, Nobunaga quyết định dừng chân nghỉ ngơi tại chùa Honno (Bản Năng tự) ở Kyoto. Vì quá tin tưởng vào uy quyền của mình và sự trung thành của các tướng lĩnh, ông chỉ mang theo khoảng 30 vệ sĩ bám sát. Trong khi đó, ông giao cho Mitsuhide dẫn một vạn quân đi trước. Tuy nhiên, Mitsuhide đã bất ngờ ra lệnh cho quân quay đầu lại, hô vang câu nói lịch sử: "Kẻ thù ở chùa Honno!"
- Hậu quả: Bị bao vây bởi một vạn quân của chính thuộc hạ mình trong khi không có quân đội phòng thủ, Nobunaga không thể trốn thoát. Dù đã tự tay cầm giáo chiến đấu bẻ gãy, cuối cùng ông phải lui vào hậu viện và thực hiện nghi thức mổ bụng tự sát (Seppuku), đồng thời phóng hỏa đốt chùa để không ai lấy được thủ cấp của mình.
