Nhiều bạn trẻ hiện nay sở hữu mức thu nhập trung bình khoảng 15 triệu đồng/tháng đang đứng trước một lựa chọn áp lực, sinh con hay không sinh để bảo đảm chất lượng sống cho bản thân?
Nhiều người trẻ ngại sinh con vì áp lực tiền bạc - Ảnh: DUYÊN PHAN
"Trẻ em cần môi trường phát triển tốt nhất. Nếu chưa thể cho con điều kiện căn bản, sinh con ra chỉ vì trách nhiệm với dòng họ hay xã hội mới là hành động thiếu trách nhiệm", Nguyễn Thùy Dương (29 tuổi, quê Đồng Nai) chia sẻ.
"Lùi lại" chuyện con cái
Dương tốt nghiệp đại học và đi làm được 7 năm tại TP.HCM, hiện có mức thu nhập 15 triệu đồng/tháng. Sau khi trừ tiền thuê nhà, chi phí ăn uống, xăng xe và một khoản nhỏ gửi về phụ giúp gia đình, Dương còn dư khoảng 3 triệu đồng mỗi tháng.
Cưới nhau được hơn một năm, cô và chồng (thu nhập 16 triệu đồng/tháng) quyết định không sinh con.
"Tổng thu nhập của hai vợ chồng là 31 triệu đồng. Ở đất Sài Gòn này, con số đó chỉ đủ để hai đứa sống tương đối thoải mái, thi thoảng đi du lịch. Nếu có một đứa trẻ xuất hiện, mọi thứ sẽ đảo lộn", Thùy Dương chia sẻ.
Dương tính, tiền bỉm sữa, tiêm chủng, gửi trẻ, rồi sau này là học phí, tiền học thêm..., ít nhất cũng ngốn mất 10 - 12 triệu đồng/tháng cho một đứa trẻ ở mức sống cơ bản tại thành phố.
"Nếu sinh con, chúng tôi phải bóp nghẹt mọi nhu cầu cá nhân, thậm chí rơi vào cảnh ăn đong từng bữa nếu lỡ một trong hai mất việc. Như thế là vô trách nhiệm với chính mình và với cả đứa trẻ", cô thẳng thắn.
Nhiều người trẻ đồng tình rằng mức lương 15 triệu đồng chỉ đủ để "tự nuôi thân một cách tử tế", việc đèo bồng thêm một sinh mệnh là sự mạo hiểm lớn.
Cưới nhau được hơn một năm, cô và chồng (thu nhập 16 triệu đồng/tháng) quyết định không sinh con.
"Tổng thu nhập của hai vợ chồng là 31 triệu đồng. Ở đất Sài Gòn này, con số đó chỉ đủ để hai đứa sống tương đối thoải mái, thi thoảng đi du lịch. Nếu có một đứa trẻ xuất hiện, mọi thứ sẽ đảo lộn", Thùy Dương chia sẻ.
Dương tính, tiền bỉm sữa, tiêm chủng, gửi trẻ, rồi sau này là học phí, tiền học thêm..., ít nhất cũng ngốn mất 10 - 12 triệu đồng/tháng cho một đứa trẻ ở mức sống cơ bản tại thành phố.
"Nếu sinh con, chúng tôi phải bóp nghẹt mọi nhu cầu cá nhân, thậm chí rơi vào cảnh ăn đong từng bữa nếu lỡ một trong hai mất việc. Như thế là vô trách nhiệm với chính mình và với cả đứa trẻ", cô thẳng thắn.
Nhiều người trẻ đồng tình rằng mức lương 15 triệu đồng chỉ đủ để "tự nuôi thân một cách tử tế", việc đèo bồng thêm một sinh mệnh là sự mạo hiểm lớn.
Trẻ cậy cha, già cậy ai?
Góc nhìn của thế hệ trước thường xem việc kết hôn và sinh con là nghĩa vụ tự nhiên. Khi đối diện với quyết định không sinh con của giới trẻ, không ít phụ huynh đánh giá họ ích kỷ, chỉ biết sống cho bản thân.
Quyết định không sinh con giống như một "gáo nước lạnh" giội vào tư duy truyền thống của các bậc phụ huynh.
Bà Hoàng Thị Mai (56 tuổi, quận Bình Thạnh, TP.HCM) thở dài khi nghe cô con gái út tuyên bố muốn sống độc thân, hoặc nếu lấy chồng cũng sẽ không sinh con.
Quyết định không sinh con giống như một "gáo nước lạnh" giội vào tư duy truyền thống của các bậc phụ huynh.
Bà Hoàng Thị Mai (56 tuổi, quận Bình Thạnh, TP.HCM) thở dài khi nghe cô con gái út tuyên bố muốn sống độc thân, hoặc nếu lấy chồng cũng sẽ không sinh con.
Sinh con không còn là lựa chọn dễ dàng của người trẻ - Ảnh: DUYÊN PHAN
Bà Mai bày tỏ: "Thế hệ chúng tôi ngày xưa lương ba cọc ba đồng, ăn bo bo, khoai sắn vẫn nuôi dạy 3-4 đứa con nên người. Người trẻ bây giờ thực dụng quá, chỉ biết nghĩ cho bản thân.
Con cái là sợi dây kết nối gia đình và cũng là chỗ dựa khi về già. Không sinh con lúc trẻ khỏe mạnh, sau này ngoài 50 tuổi, nằm một chỗ trên giường bệnh mới thấy cái giá của sự cô độc. Viện cớ thu nhập thấp để không sinh con là biểu hiện của sự né tránh trách nhiệm và thiếu ý chí phấn đấu".
Con cái là sợi dây kết nối gia đình và cũng là chỗ dựa khi về già. Không sinh con lúc trẻ khỏe mạnh, sau này ngoài 50 tuổi, nằm một chỗ trên giường bệnh mới thấy cái giá của sự cô độc. Viện cớ thu nhập thấp để không sinh con là biểu hiện của sự né tránh trách nhiệm và thiếu ý chí phấn đấu".
Ích kỷ hay sự tự giác đầy trách nhiệm?
Nhận định về vấn đề này, ông Phạm Chánh Trung - Chi cục trưởng Chi cục Dân số TP.HCM - cho rằng đây không phải ích kỷ hay không ích kỷ, mà có thể hiểu quyết định không sinh con của những người trẻ là phụ thuộc theo hoàn cảnh của nhiều gia đình trẻ trong bối cảnh hiện nay.
Ông nói: "Nếu chỉ quy kết giới trẻ lười sinh con thì sẽ bỏ qua những nguyên nhân cốt lõi của vấn đề. Thay vì trách người trẻ, điều quan trọng hơn là xây dựng một môi trường mà ở đó họ cảm thấy đủ điều kiện để kết hôn, đủ tự tin để sinh con và đủ khả năng nuôi dạy con tốt.
Đây cũng là định hướng của thành phố trong việc triển khai các chính sách hỗ trợ mức sinh, bởi mục tiêu cuối cùng không chỉ là tăng số trẻ được sinh ra, mà còn là bảo đảm chất lượng dân số và phát triển bền vững".
Ông Trung phân tích, với mức thu nhập khoảng 15 triệu đồng/tháng, nếu sống một mình thì có thể đáp ứng được nhu cầu cơ bản.
Nhưng khi lập gia đình và nuôi dạy con, các khoản chi cho nhà ở, giáo dục, chăm sóc sức khỏe... và mong muốn dành cho con điều kiện phát triển tốt nhất khiến nhiều cặp vợ chồng phải cân nhắc rất kỹ.
Điều đó phản ánh trách nhiệm của người làm cha, làm mẹ nhiều hơn là sự ích kỷ.
Tuy nhiên dưới góc độ dân số, nếu xu hướng trì hoãn hoặc không sinh con kéo dài sẽ tác động trực tiếp đến quy mô dân số, nguồn nhân lực trong tương lai và làm gia tăng tốc độ già hóa dân số.
Ông nói: "Nếu chỉ quy kết giới trẻ lười sinh con thì sẽ bỏ qua những nguyên nhân cốt lõi của vấn đề. Thay vì trách người trẻ, điều quan trọng hơn là xây dựng một môi trường mà ở đó họ cảm thấy đủ điều kiện để kết hôn, đủ tự tin để sinh con và đủ khả năng nuôi dạy con tốt.
Đây cũng là định hướng của thành phố trong việc triển khai các chính sách hỗ trợ mức sinh, bởi mục tiêu cuối cùng không chỉ là tăng số trẻ được sinh ra, mà còn là bảo đảm chất lượng dân số và phát triển bền vững".
Ông Trung phân tích, với mức thu nhập khoảng 15 triệu đồng/tháng, nếu sống một mình thì có thể đáp ứng được nhu cầu cơ bản.
Nhưng khi lập gia đình và nuôi dạy con, các khoản chi cho nhà ở, giáo dục, chăm sóc sức khỏe... và mong muốn dành cho con điều kiện phát triển tốt nhất khiến nhiều cặp vợ chồng phải cân nhắc rất kỹ.
Điều đó phản ánh trách nhiệm của người làm cha, làm mẹ nhiều hơn là sự ích kỷ.
Tuy nhiên dưới góc độ dân số, nếu xu hướng trì hoãn hoặc không sinh con kéo dài sẽ tác động trực tiếp đến quy mô dân số, nguồn nhân lực trong tương lai và làm gia tăng tốc độ già hóa dân số.
