Đã 50 năm trôi qua kể từ ngày đất nước thống nhất, tựa như đã qua rồi cái thời người ta lấy chuyện lý lịch ra để đánh giá một con người. Ấy vậy mà trên cõi mạng ồn ào hôm nay, mỗi lần người nào đó được tung hô rồi lại bị khui ra là từng phê phán chính quyền hay tệ hơn, chỉ là cháu chắt của một cựu quan chức Việt Nam Cộng hòa, thì họ lập tức bị lên án, tẩy chay, thậm chí bị chửi rủa.
Một ví dụ tiêu biểu là vụ việc của ca sĩ Hani hay @Thỏ Trắng Ác Tâm, ngôi sao K-pop người Úc gốc Việt, thành viên của nhóm nhạc đình đám NewJeans. Khi cộng đồng mạng lan truyền tin đồn rằng cha cô từng là một sĩ quan Việt Nam Cộng hòa, Hani lập tức bị một bộ phận cư dân mạng, phần nhiều là lớp trẻ, công kích cay gắt. Người ta gọi cô là con cháu “Ngụy”, là phản động. Tư duy nhị nguyên yêu – thù ấy hóa ra vẫn đang tồn tại giữa đời sống bình thường, kể cả nơi không có chiến tranh. Và phần nào đó, nó đến từ chính lớp trẻ, những người đang được dạy dỗ, lớn lên và hình thành thế giới quan của mình từ trong ghế nhà trường.
Sẽ là không bất ngờ nếu nhìn vào một tác phẩm mà thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay đang được học: “Làng” của nhà văn Kim Lân. Và cũng sẽ không bất ngờ nếu một bộ phận lớp trẻ ấy tư duy theo cách “làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù”.
Câu văn “Làng thì yêu thật đấy, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù” nguyên bản đến từ miệng ông Hai, nhân vật trong truyện ngắn “Làng” của Kim Lân – một tác phẩm được đưa vào chương trình Ngữ văn cấp hai. Ông Hai đã thốt ra câu trên khi nghe tin làng mình bị quân Pháp chiếm. Ông nghi ngờ rằng dân làng đã theo Tây. Đứng trước lựa chọn giữa làng hoặc cách mạng, ông đã chọn cách mạng.
.....
Ngày đó @Olineasdf được dạy rằng cái “thù” của ông Hai là thứ thù yêu nước, là sự vĩ đại của tinh thần dân tộc. Nhưng @Olineasdf nhìn mãi cũng không thấy nó vĩ đại chỗ nào. Ngày ấy không thấy, hôm nay vẫn vậy. Hồi ấy @Olineasdf ngây thơ nghĩ rằng đó chỉ là vài dòng chữ trong sách, đọc xong thì quên. Nhưng nào ngờ chính những dòng chữ đó lại là con dao mà @Olineasdf và những người khác dùng để hạ bệ lẫn nhau nhân danh lòng yêu nước.
Nếu trong thời chiến, cái tư duy yêu – thù ấy còn có thể gượng gọi là hiểu được, thì khi đất nước đã không còn chiến tranh như hôm nay, nó lại hóa ra thành một thứ bệnh. Thứ bệnh mà người ta mắc nhưng không biết mình mắc, và họ sẵn sàng công kích, chửi rủa bất kỳ ai hay bất kỳ điều gì mà họ cho là phản động, theo Tây.
Đó là một kiểu tư duy nhị nguyên đã ăn sâu vào tiềm thức tập thể: chia thế giới thành hai chiến tuyến rõ ràng – hoặc bạn hoặc thù. Bi kịch của lối tư duy này nằm ở sự đơn giản hóa đến mức tàn nhẫn các mối quan hệ xã hội. Nếu anh không giống tôi, không ủng hộ tôi, không tin vào những điều tôi tin, thì mặc nhiên anh là kẻ chống đối.
Cách nhìn này không chỉ triệt tiêu khả năng chung sống trong khác biệt mà còn phá hủy không gian cộng đồng – nơi lẽ ra người ta có thể lắng nghe những ý kiến mà mình không quen, không thích hoặc không đồng tình. Không gian chung dần biến thành nơi để khẳng định lập trường chứ không phải để đối thoại.
@Olineasdf thường nghĩ về thế hệ mình – một thế hệ lớn lên với những bài học được biên soạn trong thời bình nhưng lại nồng nặc mùi thời chiến, từ sách Ngữ văn đến sách Lịch sử, với vô số câu chuyện phân định rạch ròi giữa hai phe, giữa cách mạng và ngụy, giữa Tây và ta.
Hiện giờ, ở một độ tuổi còn rất trẻ, @Olineasdf là một thầy giáo dạy tiếng Anh đã vài năm.
Mỗi năm trôi qua, @Olineasdf đều có thói quen đá qua môn Văn, đều có sở thích dạy học trò tác phẩm “Làng” của nhà văn Kim Lân vì tác phẩm này nằm trong chương trình thi cuối cấp của các em.
@Olineasdf lớn lên gắn liền với những cuộc thi học sinh giỏi, rồi đến các kỳ thi quan trọng, nên hơn ai hết, @Olineasdf hiểu rằng người đứng lớp nhiều khi không được dạy điều gì khác ngoài barem đáp án nếu thực sự muốn học trò an toàn trong các kỳ thi. Mặc dù đã nhiều lần, trong lòng @Olineasdf tự hỏi mình đang dạy tụi nó cái gì thế này?
Gần đây có một lần @Olineasdf gặp @Lee Kuan Yew - một phản động có tiếng ở cả ngoài đời lẫn diễn đàn xamvn.
@Lee Kuan Yew hỏi: “@Olineasdf có biết tội ác lớn nhất của Đảng Cộng sản là gì không?”
@Olineasdf bình tĩnh trả lời: đó là phá hủy lương tâm và nhân cách của dân tộc Việt.
@Lee Kuan Yew lúc ấy gật đầu, còn @Olineasdf thì bất lực.
@Olineasdf băn khoăn không biết chính mình có đang góp một phần nhỏ vào điều đó hay không…
...
Mãi về sau , @Olineasdf nhận dạy @dungdamchemnhau, một người học có bệnh về thần kinh vì gia đình không tìm được ai khác chịu dạy cho em. @Olineasdf dạy học cho @dungdamchemnhau.
Trong thâm tâm, @Olineasdf chưa từng tồn tại một sự phân biệt nào về sang hèn, bệnh tật hay lành lặn, giỏi dở hay cả bệnh tâm thần đa nhân cách. @Olineasdf đến với @dungdamchemnhau, chỉ đơn giản vì em là một con người cần được học và hơn hết vì em là đồng bào với mình.
@Olineasdf băn khoăn, nếu một ngày nào đó @dungdamchemnhau, hết bệnh và bình thường trở lại, nếu em biết @Olineasdf có quan điểm chính trị khác với đại đa số đồng bào, liệu @dungdamchemnhau, có bao dung với @Olineasdf như cách @Olineasdf đã từng làm với em?
Hay @dungdamchemnhau, sẽ gọi @Olineasdf những tiếng “thế lực thù địch” hay "ba que, phản động" cho chính người đã hằng ngày đi hai mươi cây số, không kể nắng mưa để dạy @dungdamchemnhau học? Câu hỏi đó đi theo @Olineasdf một cách đầy day dứt.
…
@Olineasdf dạy học cho @dungdamchemnhau, trong lòng có một khao khát giản dị rằng một ngày nào đó @dungdamchemnhau sẽ có thể nói chuyện, diễn đạt, trình bày được như bao nhiêu con người khác.
Và rồi @Olineasdf lại chứng kiến một trường hợp khác: một thí sinh Đường lên đỉnh Olympia aka @Chu Vinh bị bóp chết tiếng nói chỉ vì thẳng thắn bộc lộ tâm tư. Tim gan @Olineasdf khi đó vạn lần tan nát.
@Olineasdf băn khoăn rằng, một ngày nào đó nếu @Olineasdf bị thiên hạ đấu tố vì khác quan điểm chính trị, @dungdamchemnhau – người từng được @Olineasdf dạy dỗ – có được phép bộc lộ tình thương thật lòng của mình dành cho @Olineasdf dưới những khoảng lặng ký ức giữa thầy và trò ?
Hay @dungdamchemnhau sẽ phải thốt lên:
“Thầy quay lưng với Đảng thì phải thù”
Nhân danh một tình yêu nước cao cả?
Nếu bi kịch ấy có ngày xảy ra, @Olineasdf khi đó có phải đang chịu hậu quả từ chính cái thứ mà mình đang dạy?
Những điều @Olineasdf dạy liệu có khác gì một con dao tự cầm và tự đâm vào ngực mình?
Nếu một ngày nào đó chính @dungdamchemnhau cầm con dao ấy đâm vào @Olineasdf để đoạn tuyệt tuyệt đối với những sợi dây ân nghĩa đã từng một thời nặng nợ, thì để giữ một lòng chung với Đảng, nhân cách “sáng ngời” ấy quả là hồng phúc cho một người thầy, hồng phúc cho dân tộc.
Viết ngày 03/02/2026
Một ví dụ tiêu biểu là vụ việc của ca sĩ Hani hay @Thỏ Trắng Ác Tâm, ngôi sao K-pop người Úc gốc Việt, thành viên của nhóm nhạc đình đám NewJeans. Khi cộng đồng mạng lan truyền tin đồn rằng cha cô từng là một sĩ quan Việt Nam Cộng hòa, Hani lập tức bị một bộ phận cư dân mạng, phần nhiều là lớp trẻ, công kích cay gắt. Người ta gọi cô là con cháu “Ngụy”, là phản động. Tư duy nhị nguyên yêu – thù ấy hóa ra vẫn đang tồn tại giữa đời sống bình thường, kể cả nơi không có chiến tranh. Và phần nào đó, nó đến từ chính lớp trẻ, những người đang được dạy dỗ, lớn lên và hình thành thế giới quan của mình từ trong ghế nhà trường.
Sẽ là không bất ngờ nếu nhìn vào một tác phẩm mà thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay đang được học: “Làng” của nhà văn Kim Lân. Và cũng sẽ không bất ngờ nếu một bộ phận lớp trẻ ấy tư duy theo cách “làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù”.
Câu văn “Làng thì yêu thật đấy, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù” nguyên bản đến từ miệng ông Hai, nhân vật trong truyện ngắn “Làng” của Kim Lân – một tác phẩm được đưa vào chương trình Ngữ văn cấp hai. Ông Hai đã thốt ra câu trên khi nghe tin làng mình bị quân Pháp chiếm. Ông nghi ngờ rằng dân làng đã theo Tây. Đứng trước lựa chọn giữa làng hoặc cách mạng, ông đã chọn cách mạng.
.....
Ngày đó @Olineasdf được dạy rằng cái “thù” của ông Hai là thứ thù yêu nước, là sự vĩ đại của tinh thần dân tộc. Nhưng @Olineasdf nhìn mãi cũng không thấy nó vĩ đại chỗ nào. Ngày ấy không thấy, hôm nay vẫn vậy. Hồi ấy @Olineasdf ngây thơ nghĩ rằng đó chỉ là vài dòng chữ trong sách, đọc xong thì quên. Nhưng nào ngờ chính những dòng chữ đó lại là con dao mà @Olineasdf và những người khác dùng để hạ bệ lẫn nhau nhân danh lòng yêu nước.
Nếu trong thời chiến, cái tư duy yêu – thù ấy còn có thể gượng gọi là hiểu được, thì khi đất nước đã không còn chiến tranh như hôm nay, nó lại hóa ra thành một thứ bệnh. Thứ bệnh mà người ta mắc nhưng không biết mình mắc, và họ sẵn sàng công kích, chửi rủa bất kỳ ai hay bất kỳ điều gì mà họ cho là phản động, theo Tây.
Đó là một kiểu tư duy nhị nguyên đã ăn sâu vào tiềm thức tập thể: chia thế giới thành hai chiến tuyến rõ ràng – hoặc bạn hoặc thù. Bi kịch của lối tư duy này nằm ở sự đơn giản hóa đến mức tàn nhẫn các mối quan hệ xã hội. Nếu anh không giống tôi, không ủng hộ tôi, không tin vào những điều tôi tin, thì mặc nhiên anh là kẻ chống đối.
Cách nhìn này không chỉ triệt tiêu khả năng chung sống trong khác biệt mà còn phá hủy không gian cộng đồng – nơi lẽ ra người ta có thể lắng nghe những ý kiến mà mình không quen, không thích hoặc không đồng tình. Không gian chung dần biến thành nơi để khẳng định lập trường chứ không phải để đối thoại.
@Olineasdf thường nghĩ về thế hệ mình – một thế hệ lớn lên với những bài học được biên soạn trong thời bình nhưng lại nồng nặc mùi thời chiến, từ sách Ngữ văn đến sách Lịch sử, với vô số câu chuyện phân định rạch ròi giữa hai phe, giữa cách mạng và ngụy, giữa Tây và ta.
Hiện giờ, ở một độ tuổi còn rất trẻ, @Olineasdf là một thầy giáo dạy tiếng Anh đã vài năm.
Mỗi năm trôi qua, @Olineasdf đều có thói quen đá qua môn Văn, đều có sở thích dạy học trò tác phẩm “Làng” của nhà văn Kim Lân vì tác phẩm này nằm trong chương trình thi cuối cấp của các em.
@Olineasdf lớn lên gắn liền với những cuộc thi học sinh giỏi, rồi đến các kỳ thi quan trọng, nên hơn ai hết, @Olineasdf hiểu rằng người đứng lớp nhiều khi không được dạy điều gì khác ngoài barem đáp án nếu thực sự muốn học trò an toàn trong các kỳ thi. Mặc dù đã nhiều lần, trong lòng @Olineasdf tự hỏi mình đang dạy tụi nó cái gì thế này?
Gần đây có một lần @Olineasdf gặp @Lee Kuan Yew - một phản động có tiếng ở cả ngoài đời lẫn diễn đàn xamvn.
@Lee Kuan Yew hỏi: “@Olineasdf có biết tội ác lớn nhất của Đảng Cộng sản là gì không?”
@Olineasdf bình tĩnh trả lời: đó là phá hủy lương tâm và nhân cách của dân tộc Việt.
@Lee Kuan Yew lúc ấy gật đầu, còn @Olineasdf thì bất lực.
@Olineasdf băn khoăn không biết chính mình có đang góp một phần nhỏ vào điều đó hay không…
...
Mãi về sau , @Olineasdf nhận dạy @dungdamchemnhau, một người học có bệnh về thần kinh vì gia đình không tìm được ai khác chịu dạy cho em. @Olineasdf dạy học cho @dungdamchemnhau.
Trong thâm tâm, @Olineasdf chưa từng tồn tại một sự phân biệt nào về sang hèn, bệnh tật hay lành lặn, giỏi dở hay cả bệnh tâm thần đa nhân cách. @Olineasdf đến với @dungdamchemnhau, chỉ đơn giản vì em là một con người cần được học và hơn hết vì em là đồng bào với mình.
@Olineasdf băn khoăn, nếu một ngày nào đó @dungdamchemnhau, hết bệnh và bình thường trở lại, nếu em biết @Olineasdf có quan điểm chính trị khác với đại đa số đồng bào, liệu @dungdamchemnhau, có bao dung với @Olineasdf như cách @Olineasdf đã từng làm với em?
Hay @dungdamchemnhau, sẽ gọi @Olineasdf những tiếng “thế lực thù địch” hay "ba que, phản động" cho chính người đã hằng ngày đi hai mươi cây số, không kể nắng mưa để dạy @dungdamchemnhau học? Câu hỏi đó đi theo @Olineasdf một cách đầy day dứt.
…
@Olineasdf dạy học cho @dungdamchemnhau, trong lòng có một khao khát giản dị rằng một ngày nào đó @dungdamchemnhau sẽ có thể nói chuyện, diễn đạt, trình bày được như bao nhiêu con người khác.
Và rồi @Olineasdf lại chứng kiến một trường hợp khác: một thí sinh Đường lên đỉnh Olympia aka @Chu Vinh bị bóp chết tiếng nói chỉ vì thẳng thắn bộc lộ tâm tư. Tim gan @Olineasdf khi đó vạn lần tan nát.
@Olineasdf băn khoăn rằng, một ngày nào đó nếu @Olineasdf bị thiên hạ đấu tố vì khác quan điểm chính trị, @dungdamchemnhau – người từng được @Olineasdf dạy dỗ – có được phép bộc lộ tình thương thật lòng của mình dành cho @Olineasdf dưới những khoảng lặng ký ức giữa thầy và trò ?
Hay @dungdamchemnhau sẽ phải thốt lên:
“Thầy quay lưng với Đảng thì phải thù”
Nhân danh một tình yêu nước cao cả?
Nếu bi kịch ấy có ngày xảy ra, @Olineasdf khi đó có phải đang chịu hậu quả từ chính cái thứ mà mình đang dạy?
Những điều @Olineasdf dạy liệu có khác gì một con dao tự cầm và tự đâm vào ngực mình?
Nếu một ngày nào đó chính @dungdamchemnhau cầm con dao ấy đâm vào @Olineasdf để đoạn tuyệt tuyệt đối với những sợi dây ân nghĩa đã từng một thời nặng nợ, thì để giữ một lòng chung với Đảng, nhân cách “sáng ngời” ấy quả là hồng phúc cho một người thầy, hồng phúc cho dân tộc.
Viết ngày 03/02/2026
.png "Sex :vozvn (19):"){kind=icon}
.png "Sex :vozvn (10):"){kind=icon}
.png "Sex :vozvn (18):"){kind=icon}
.png "Sex :vozvn (14):"){kind=icon}
