Tiếp đến Albania:
Ba người đàn ông ngồi chung trong trại cải tạo ở Spaç. Họ hỏi lý do nhau vào tù:
Người thứ nhất: "Tôi đi làm trễ 5 phút, họ khép tội phá hoại sản xuất."
Người thứ hai: "Tôi đi làm sớm 5 phút, họ khép tội gián điệp tư bản đến do thám xưởng."
Người thứ ba: "Tôi đi làm đúng giờ từng giây, họ bảo tôi dùng đồng hồ Thụy Sĩ, đồ phản động thân phương Tây."
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Enver Hoxha dẫn một quan chức nước ngoài đi xem hệ thống phòng thủ. Cứ vài mét lại thấy một chiếc boong-ke bê tông hình vòm kiên cố mọc lên khắp sườn đồi, bờ biển và ruộng ngô.
Vị khách ngạc nhiên hỏi: "Các đồng chí xây hàng trăm nghìn boong-ke kiên cố thế này để làm gì?"
Hoxha kiêu hãnh: "Để bảo vệ từng tấc đất Albania khỏi bọn đế quốc xâm lược!"
Vị khách nhìn quanh rồi thắc mắc: "Thế sao không thấy nhà ở cho người dân?"
Hoxha đáp: "Nếu quân đế quốc vào, dân chui hết vào boong-ke. Còn nếu quân đế quốc không vào... thì người dân cũng chẳng cần ra ngoài làm gì cho mệt óc."
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Khrushchev nói với Hoxha trong một chuyến thăm:
"Đồng chí Enver, hãy nhìn bờ biển đầy nắng của Albania xem! Các đồng chí chỉ cần trồng cam, chanh và ngô cho chúng tôi, Liên Xô sẽ cung cấp toàn bộ lúa mì các đồng chí cần. Ngô là tương lai của nông nghiệp!"
Hoxha lườm Khrushchev và nói thầm với cấp phó Mehmet Shehu:
"Thấy chưa? Tên xét lại đó muốn biến người Albania chúng ta thành những con khỉ ăn hoa quả, trong khi hắn nắm giữ toàn bộ kho bột mì của thế giới!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Sau khi Liên Xô cắt viện trợ lúa mì, người dân Albania xếp hàng dài dằng dặc trước cửa hàng bánh mì ở Tirana. Một cụ già mệt mỏi hỏi:
"Bao giờ thì chúng ta mới thoát khỏi cảnh khan hiếm bột mì này?"
Người đứng đầu hàng quay lại giải thích:
"Cứ kiên nhẫn! Chúng ta đang trong giai đoạn chuyển tiếp: hôm qua ta nhịn ăn để trừng phạt bọn xét lại Khrushchev, hôm nay ta nhịn ăn để chứng minh sự tự lực cánh sinh, còn ngày mai... đồng chí Mao Trạch Đông sẽ gửi gạo đến!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Ngày sau cái chết của Mehmet Shehu vào tháng 12/1981, đài phát thanh Tirana phát thông cáo: "Đồng chí Thủ tướng Mehmet Shehu đã tự sát trong một cơn khủng hoảng thần kinh."
Vài tuần sau, Enver Hoxha ra nghị quyết mới tuyên bố: "Shehu là kẻ phản bội, gián điệp cộm cán của CIA, KGB, UDB (Nam Tư) và MI6."
Dân chúng Tirana bèn thì thầm nhau:
"Tội nghiệp Mehmet, một mình làm gián điệp cho tận bốn cơ quan tình báo lớn nhất thế giới cùng lúc! Chắc chắn ông ta tự sát là vì không xếp nổi lịch họp báo cáo tiến độ cho các sếp!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Một điều tra viên của mật vụ Sigurimi hỏi một nghi phạm bị bắt vì tội thân cận với cựu Thủ tướng:
"Tại sao anh không phát hiện ra Mehmet Shehu là kẻ phản quốc nguy hiểm sớm hơn?"
Người này mếu máo đáp:
"Thưa đồng chí cán bộ, tôi làm sao biết được! Suốt 30 năm qua, cứ mỗi lần mở miệng định nghi ngờ Mehmet Shehu, chính đồng chí Enver Hoxha lại đứng ra bảo đảm rằng Shehu là người con trung kiên nhất của Đảng!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Enver Hoxha và Mehmet Shehu cùng đi thị sát vùng nông thôn hẻo lánh. Một người nông dân nghèo rụt rè bước tới xin gặp lãnh đạo để xin tăng định mức bột ngô.
Mehmet Shehu lập tức rút súng lục ra quát: "Tên xét lại này, định phá hoại kế hoạch kinh tế của Đảng à?"
Enver Hoxha vội vàng xua tay ngăn lại, nở nụ cười hòa nhã: "Khoan đã đồng chí Mehmet, chớ nóng nảy thế! Hãy để đồng chí ấy nói hết câu... rồi hẵng bắn."
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Một giáo viên đứng trên bục giảng say sưa phân tích trước các sinh viên đại học:
"Các em phải luôn ghi nhớ lời thề thiêng liêng của Đồng chí Enver: 'Dù có phải ăn cỏ, chúng ta vẫn kiên quyết giữ vững độc lập tư tưởng!' Các em có hiểu điều đó thể hiện tinh thần gì không?"
Một sinh viên xanh xao ở cuối giảng đường giơ tay:
"Thưa thầy, điều đó thể hiện rõ hai việc ạ. Thứ nhất là đồng chí Enver sở hữu một ý chí kiên định phi thường; thứ hai là đồng chí ấy rất tự tin rằng mùa mưa năm nay thảm cỏ sau lưng ký túc xá sẽ mọc đủ nhanh cho cả khoa ăn hết kỳ một!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Một người đàn ông bước vào tiệm bách hóa quốc doanh ở Shkodër hỏi người mậu dịch viên:
"Hôm nay có thịt bò không đồng chí?"
"Không có thịt bò."
"Thế có thịt lợn không?"
"Không có cả thịt lợn lẫn thịt gà."
Người đàn ông nhăn nhó: "Thế rốt cuộc cửa hàng này còn cái gì để bỏ vào mồm được không?"
Người bán hàng thản nhiên chỉ tay lên tường:
"Còn một tấm áp-phích in chân dung Lãnh tụ khổ lớn ghi: 'Chủ nghĩa xã hội là sự no ấm vĩnh hằng'. Anh có muốn gói mang về không, giấy bìa cứng loại này nhai hơi dai nhưng đảm bảo chuẩn tính giai cấp!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Sau khi các kỹ sư Liên Xô rút về nước và mang theo toàn bộ bản vẽ thiết kế, một chiếc máy cày của hợp tác xã nông nghiệp bị nổ bu-gi. Cán bộ kỹ thuật loay hoay mãi không sửa được bèn triệu tập nông dân lại họp khẩn cấp.
Chủ nhiệm hợp tác xã quát: "Tại sao chiếc máy cày dừng hoạt động? Chẳng lẽ không có kỹ sư Moskva thì giai cấp vô sản chúng ta chịu đầu hàng cỗ máy sắt tây này à?"
Bác thợ máy già gãi đầu đáp:
"Báo cáo đồng chí, động cơ của nó sản xuất tại Stalingrad nên nó chỉ hiểu tiếng Nga. Từ lúc ta cắt đứt quan hệ ngoại giao, tôi đổ dầu diesel nội địa vào nó không chịu chạy, cứ đứng rung lên bần bật như thể đang chờ công văn phản đối từ Bộ Ngoại giao!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Hai người công nhân đứng xếp hàng từ bốn giờ sáng trong cái rét căm căm trước một cửa hàng phân phối thực phẩm tại Tirana.
Người thứ nhất thở ra khói: "Cậu thấy việc ta đuổi cổ lũ xét lại Moskva đi có làm đất nước ta tiến bộ hơn chút nào không?"
Người thứ hai nhìn dòng người dài dằng dặc dậm chân tại chỗ rồi thì thầm:
"Tiến bộ vượt bậc chứ! Thời còn nhận lúa mì của Liên Xô, chúng ta xếp hàng để chờ mua bánh mì trắng. Còn bây giờ, dưới ánh sáng tự chủ của Đảng, chúng ta được rèn luyện sức bền bằng cách xếp hàng chỉ để ngắm cái cân rỉ sét của đồng chí mậu dịch viên!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Sau khi Nixon tiếp cận Mao Trạch Đông vào 1972, Enver Hoxha giận dữ triệu tập toàn bộ Bộ Chính trị Đảng Lao động Albania đến phòng họp mật, đập bàn quát tháo ầm ĩ:
"Thật là một sự phản bội trơ trẽn! Bắc Kinh tuyên bố họ nối lại hòa hoãn với Washington chỉ thông qua vài quả bóng bàn cao su! Các đồng chí giải thích thế nào về thứ chủ nghĩa cơ hội rẻ tiền này?"
Mehmet Shehu đứng nghiêm, gãi cằm suy nghĩ hồi lâu rồi hiến kế:
"Báo cáo Đồng chí Thứ nhất, hay là chúng ta cũng học tập họ? Chúng ta lập tức gửi một đội tuyển bóng bàn Albania sang khiêu chiến với Nhà Trắng?"
Hoxha trừng mắt nhìn Shehu như nhìn một tên ngoài hành tinh:
"Đồng chí mất trí rồi à? Thứ nhất, chúng ta đào đâu ra bóng bàn khi toàn bộ viện trợ cao su của Trung Quốc đang bị đình trệ? Và thứ hai, nếu lỡ đội tuyển của chúng ta thắng Mỹ, ai sẽ chịu trách nhiệm viện trợ lúa mì cho chúng ta? Bọn đế quốc hay là cái bàn bóng rách?!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Một người quản kho tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Tirana nhận lệnh dọn dẹp tầng hầm. Sau một ngày làm việc cật lực, ông ta lên phòng Giám đốc báo cáo:
"Thưa đồng chí Giám đốc, tôi đã hoàn thành nhiệm vụ phân loại chân dung lãnh tụ quốc tế theo từng thời kỳ lịch sử."
Giám đốc gật gù:
"Đồng chí đã sắp xếp thế nào?"
Người quản kho chậm rãi liệt kê:
"Góc tối bên trái ẩm thấp nhất, tôi xếp tranh của Tito vì tội phản bội từ năm 1948. Góc tối bên phải đầy mạng nhện, tôi tống tranh của Khrushchev vì tội xét lại năm 1961. Còn cái chân dung khổ lớn vẽ Mao Trạch Đông vừa hạ xuống sáng nay..."
Giám đốc sốt ruột: "Đồng chí vứt nó đi đâu rồi?"
Người quản kho cười mếu:
"Tôi chẳng dám vứt đi đâu cả, tôi gắn nó lên một cái trục quay có gắn mô-tơ điện! Cứ hễ Trung Quốc gửi tàu chở phụ tùng sang thì tôi xoay mặt Mao ra ngoài cửa sổ, còn hễ đài phát thanh đưa tin có quan chức Mỹ ghé thăm Bắc Kinh thì tôi bấm nút xoay mặt ông ấy úp vào tường! Làm việc ở cái kho này mà không có tư duy cơ động học thì bị bắt đi cải tạo lúc nào không biết đấy đồng chí ạ!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Lại có chuyện một người nông dân xã viên bị mật vụ Sigurimi (cơ quan cảnh sát mật Albania) bắt giam vì một lý do vô cùng hy hữu:
Tại buổi thẩm vấn, điều tra viên đập bàn:
"Anh có biết tội của mình không? Con gà mái nhà anh sáng nay đã bay qua hàng rào biên giới sang đẻ một quả trứng trên đất Nam Tư!"
Người nông dân mếu máo:
"Thưa cán bộ, con gà nó đâu biết chữ mà đọc cột mốc biên giới!"
Viên điều tra viên nghiêm giọng:
"Đừng có bao biện! Thứ nhất, nó đã mang tài sản dinh dưỡng của chế độ ta sang nuôi béo bọn xét lại! Và thứ hai, nghiêm trọng hơn: khi nó bay sang bên đó, tại sao nó lại kêu 'cục ta cục tác' như thể đang hoan nghênh mức sống bên kia hàng rào?!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Hai người lính biên phòng Albania ngồi gác trong một chiếc boong-ke bê tông lạnh lẽo suốt cả tuần lễ, mắt không rời khỏi ống nhòm quan sát trạm gác Nam Tư phía đối diện.
Một anh lính trẻ mệt mỏi hỏi người đồng đội thâm niên:
"Này trung sĩ, bọn lính Nam Tư bên kia cứ đứng hút thuốc lá thơm, nhịp chân nghe nhạc, chẳng thấy chúng dàn quân hay chuẩn bị xe tăng gì cả. Sao cấp trên cứ bảo chúng sắp tấn công xâm lược ta đến nơi rồi?"
Người trung sĩ kỳ cựu gõ báng súng vào mũ cối của cấp dưới, thì thầm đầy kinh nghiệm:
"Cậu ngây thơ quá! Đó chính là âm mưu xảo quyệt nhất của chủ nghĩa Tito đấy! Chúng cố tình giả vờ sống sung sướng, nhởn nhơ và không thèm tấn công... nhằm mục đích làm cho quân đội vô sản kiên cường của chúng ta chết dần chết mòn vì buồn chán và viêm khớp trong cái boong-ke ẩm mốc này đấy!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Trưởng công trình sư thiết kế hệ thống boong-ke quân sự hồ hởi lên báo cáo với Enver Hoxha tại Tirana:
"Báo cáo Đồng chí Thứ nhất, mẫu boong-ke cá nhân vòm tròn thế hệ mới đã hoàn thành! Bê tông cốt thép cực dày, bất khả xâm phạm!"
Hoxha lườm qua gọng kính, giọng khàn đặc đầy nghi ngờ:
"Làm sao ta biết đồng chí không nhận tiền của mật vụ Tito hay CIA để bớt xén xi măng?"
Viên kỹ sư thề thốt:
"Tôi lấy danh dự người ******** ra cam đoan, boong-ke này chịu được cả đạn pháo xe tăng!"
Hoxha gật đầu, nở một nụ cười đôn hậu:
"Tốt lắm! Vậy đồng chí hãy bước vào trong boong-ke đó, đóng chặt cửa nắp lại. Quân đội đâu, cho một khẩu pháo 105 ly bắn trực tiếp vào đỉnh vòm ba phát để nghiệm thu công trình!"
May mắn thay, chiếc vòm chịu lực cực tốt, phát pháo chỉ làm lớp sơn bong ra. Viên kỹ sư run rẩy lồm cồm bò ra ngoài, mặt cắt không còn giọt máu, áo quần ướt sũng mồ hôi.
Hoxha bước tới vỗ vai ông ta khen ngợi:
"Tuyệt vời! Thiết kế rất kiên cố! Đồng chí xứng đáng nhận Huân chương Lao động hạng Nhất!"
Viên kỹ sư quỳ sụp xuống:
"Cảm tạ Đồng chí Thứ nhất! Nhưng xin Người... lần sau nếu có thử nghiệm mẫu boong-ke đôi dành cho hai người, xin hãy cho tôi được dẫn theo vợ của tôi vào trong cùng!"
Hoxha nhíu mày: "Để làm gì?"
Viên kỹ sư mếu máo: "Dạ... để nếu có nổ tung thì vợ chồng tôi được chết cùng ngày cùng tháng, chứ ở ngoài này nghe tiếng đồng chí ra lệnh bắn thử nghiệm thì tim tôi cũng vỡ ra mà chết trước thôi ạ!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Những năm đầu thập niên 1980, Enver Hoxha thường xuyên giật mình thức giấc giữa đêm vì ác mộng bị ám sát. Ông ta lập tức bấm chuông gọi chỉ huy lực lượng bảo vệ phủ Tổng Bí thư lên quát:
"Các đồng chí canh gác kiểu gì thế? Ta vừa nằm mơ thấy có hai tên lính dù Mỹ và ba tên biệt kích Nam Tư lẻn vào tận chân giường ngủ của ta!"
Viên chỉ huy hoảng hốt, dập gót chân thề thốt:
"Báo cáo Lãnh tụ, chuyện đó là tuyệt đối bất khả thi! Phòng ngủ của đồng chí nằm sâu 30 mét dưới lòng đất, xung quanh bọc ba lớp thép tôi, bên ngoài có bốn vòng boong-ke canh gác, không một con muỗi nào lọt qua được!"
Hoxha đập bàn hét lớn:
"Đấy chính là điều đáng sợ nhất! Lũ đế quốc và xét lại xảo quyệt đến mức chúng không cần chui qua cửa hầm, chúng xâm nhập thẳng vào giấc mơ của ta để phá hoại giấc ngủ vô sản! Mau, ban hành sắc lệnh khẩn: từ đêm nay, toàn bộ lính gác phải xây thêm boong-ke ngay bên trong tiềm thức của ta!"
_______________________________________________________________________________________________________________________________________
Một phái đoàn thanh tra nông nghiệp về thăm một hợp tác xã ở vùng núi xa xôi để kiểm tra xem xã viên có thực hiện đúng chỉ thị "biến đồi trọc thành vựa lúa mì tự túc" hay không.
Cán bộ hỏi chủ nhiệm: "Vụ mùa năm nay các đồng chí tự túc được bao nhiêu phần trăm lương thực cho xã viên?"
Chủ nhiệm dõng dạc báo cáo:
"Báo cáo đồng chí, chúng tôi đã đạt mức tự cung tự cấp 150%! Bữa sáng chúng tôi ăn bánh mì làm từ ngô hạt tự trồng. Bữa trưa chúng tôi ăn bánh mì làm từ thân cây ngô tự xay. Còn bữa tối..."
Cán bộ gật gù: "Bữa tối ăn gì?"
Chủ nhiệm: "Bữa tối chúng tôi ngồi quây quần trong boong-ke để nghe đồng chí Bí thư đọc lại bài diễn văn của Lãnh tụ về 'Sự ngọt ngào của độc lập kinh tế'! Đảm bảo vừa no bụng vừa không sợ bị phụ thuộc vào phân bón nhập khẩu!"