Thợ Săn🏹
Gió lạnh đầu buồi
"Đi chợ nhắm mắt cũng không đụng ai": Tiểu thương TPHCM đóng sạp hàng loạt
Quốc Thái
.Thứ năm, 17/09/2026 - 03:37
Loạt khu chợ truyền thống ở TPHCM ghi nhận tiểu thương lần lượt đóng sạp, nghỉ kinh doanh khi khách hàng đổi thói quen tiêu dùng.
Gần 11h ngày 16/9, nhiều quầy hàng bên trong chợ Bàu Cát (phường Tân Bình, TPHCM) đóng cửa im lìm. Trên những cánh cửa kéo, không ít tấm biển sang nhượng, cho thuê xuất hiện xen giữa các sạp còn hoạt động.
Những sạp chợ đóng cửa giữa giờ buôn bán...
Một tiểu thương kinh doanh quần áo người lớn, trẻ em vừa sắp xếp lại hàng hóa vừa nhìn ra khoảng trống trước sạp. Chị nói vui mà nghe chua chát: “Đi chợ giờ này mà không thấy bóng người, đi nhắm mắt cũng không đụng ai… thì biết là bán đắt hay ế!”.
Gần trưa nhưng nhiều quầy sạp chợ Bàu Cát vắng lặng, nhiều sạp hàng đóng cửa (Ảnh: Quốc Thái)
Theo chị này, tình trạng này không phải mới xuất hiện. Từ vài năm nay, mỗi năm lại có thêm những sạp nghỉ bán. Một số chủ sạp treo biển cho thuê nhưng việc tìm người thuê cũng không dễ. Có điều, tới nay bức tranh ngày càng kém sáng.
“Nói thuê cho sang chứ bây giờ có cho không, chưa chắc người ta tới mở sạp bán hàng. Vì có khách mua đâu mà cho thuê. Có người thuê đóng tiền phí quản lý để duy trì là may”, chị than.
Những sạp đóng cửa lâu ngày không hoạt động bị dán thông báo thu nợ sử dụng diện tích bán hàng tại chợ (Ảnh: Quốc Thái).
Phía sau những sạp hàng đóng cửa là câu chuyện của những người đã dành hàng chục năm để mưu sinh trong chợ.
Trong một sạp may, sửa quần áo rộng khoảng 1-1,2m, bà Nguyễn Thị Cẩm Vân cặm cụi chỉnh từng đường may trên chiếc áo bà ba của khách. Bà đã làm nghề may vá quần áo tại chợ Bàu Cát đã hơn 20 năm nay.
Có thời điểm, bà nhận may cho khách quen, có mối còn đưa hàng ra nước ngoài. Nhưng những năm gần đây, việc buôn bán ngày càng ế ẩm, đặc biệt sau dịch Covid-19.
Bà Vân thừa nhận ngay cả người bán hàng lâu năm như bà cũng khó phủ nhận sự tiện lợi của thương mại điện tử. Người mua chỉ cần ngồi ở nhà đã có thể tìm mẫu, so sánh giá, đặt hàng, nhận hàng, thậm chí đổi trả nếu không phù hợp.
Bà kể, chồng mình trước đây thường mặc quần jean của một thương hiệu Việt với giá khoảng 700.000-800.000 đồng. Gần đây, ông tự tìm trên sàn thương mại điện tử, mua được 2 chiếc quần chất lượng tốt, vải co giãn 4 chiều với mức giá tương đương, lại có thể đổi size, đổi mẫu và nhận hàng tại nhà rồi mới thanh toán.
“Mua hàng trên mạng rẻ hơn nhiều so với đồ ngoại chợ cũng là nguyên nhân khiến khách không vào chợ truyền thống nữa”, bà nói.
Tiểu thương ở chợ truyền thống khó chuyển sang bán online
Tại chợ Bà Chiểu (phường Gia Định), phóng viên Dân trí ghi nhận hơn 1/4 số sạp ngừng kinh doanh. Nhiều dãy hàng thuộc khu vải, thời trang, phụ liệu may mặc, vàng bạc... không còn cảnh mua bán tấp nập như trước.
Có tiểu thương cho biết họ mở cửa từ sáng đến chiều gần như không có khách. Trong khi đó, chuyển sang livestream hay bán hàng trực tuyến cũng không phải lựa chọn dễ dàng với những người lớn tuổi, vốn đã quen với việc bán hàng trực tiếp qua nhiều năm.
Ở chợ An Đông, nơi từng được biết đến như một “thủ phủ” thời trang của TPHCM, tình trạng vắng khách cũng xuất hiện tại nhiều khu vực kinh doanh thời trang, giày dép.
Khoảng 9-10h sáng ngày 15/9 khu vực tầng 2 chợ An Đông hai dãy sạp kinh doanh quần, áo đóng cửa im lìm (Ảnh: Quốc Thái).
“Mở thì ế, đóng thì cũng không xong”, chị Thu Thùy, chủ 4 sạp tại chợ An Đông, than thở, đồng thời tiết lộ nhiều tháng qua chị gần như không trực tiếp ra chợ mà thuê nhân viên trông coi. "Kinh doanh không hiệu quả nhưng vẫn phải duy trì điểm bán bởi nếu đóng sạp, các khoản phí quản lý vẫn phải thanh toán, trong khi hàng tồn để lâu có nguy cơ cũ, lỗi mốt", chị kể.
Tại chợ Bàu Cát, con số từ ban quản lý cho thấy sự thay đổi rõ rệt hơn.
Trước dịch, chợ có 515 sạp. Hiện chỉ còn khoảng 280 sạp hoạt động, chủ yếu tập trung ở khu thực phẩm với hơn 100 hộ. Ngành vải vóc chỉ còn một sạp, mỹ phẩm còn vài sạp.
Tại những khu ngành hàng trước đây được bố trí cố định 32 sạp, nay chỉ còn khoảng 7-8 sạp hoạt động. Toàn bộ khu nhà lồng chính cũng chỉ còn vài chục sạp.
Ông Nguyễn Kim Long, đại diện Ban quản lý chợ Bàu Cát, cho biết sau dịch, hoạt động buôn bán tại chợ chậm hẳn. Giai đoạn 2023-2024, ban quản lý từng vận động tiểu thương bán hàng online để thích nghi, nhưng hiệu quả ban đầu không cao khi thương mại điện tử phát triển quá nhanh.
TPHCM đang tìm cách giữ chợ
Khảo sát của Sở Công Thương TPHCM cho thấy tỷ lệ lấp đầy quầy, sạp bình quân toàn hệ thống chợ chỉ đạt 65,1%. Đáng chú ý, 44,4% số chợ ghi nhận tình trạng quầy, sạp ngừng kinh doanh.
Nhiều sạp kinh doanh vàng trong chợ Bà Chiểu (phường Gia Định) đóng cửa (Ảnh chụp sáng 14/9, ảnh: Quốc Thái).
Sở Công Thương xác định nguyên nhân đến từ cả yếu tố chủ quan lẫn khách quan. Tiểu thương ngày càng lớn tuổi, thiếu thế hệ kế thừa; 71,1% số chợ chịu tác động từ cạnh tranh của các kênh phân phối hiện đại, trong khi 71,6% chịu ảnh hưởng từ hoạt động kinh doanh tự phát xung quanh.
Ngoài ra, 60,8% số chợ gặp khó khăn nội tại liên quan chi phí mặt bằng, vốn và sức mua giảm. Hạ tầng xuống cấp, với tỷ lệ được ghi nhận từ 35% đến 42,3%, cũng góp phần làm giảm sức hút.
Từ thực tế này, Sở Công Thương đang xây dựng kế hoạch phát triển chợ giai đoạn 2026-2030.
Trước mắt, TPHCM yêu cầu các địa phương triển khai những giải pháp như tổ chức khuyến mãi, quảng bá thương hiệu chợ, ứng dụng thanh toán không tiền mặt, giao hàng qua đối tác vận chuyển và phát triển kênh bán hàng trực tuyến.
Cùng với đó là yêu cầu kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm, xử lý hoặc đình chỉ những trường hợp vi phạm nhiều lần.
Về dài hạn, thành phố tính đến phương án di dời, giải tỏa hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng đất đối với những chợ hoạt động không hiệu quả; phát triển các mô hình gắn với đặc thù như chợ an toàn thực phẩm, chợ văn hóa - du lịch, chợ đêm; cải tạo những chợ xuống cấp, hỗ trợ vốn vay, xúc tiến thương mại và đào tạo kỹ năng bán hàng, văn minh thương mại cho tiểu thương.
Lấy dẫn chứng tại chợ Bàu Cát, theo ông Nguyễn Kim Long, trong ngắn hạn, ban quản lý vận động tiểu thương hai chợ này livestream, đưa hàng lên các kênh trực tuyến, bán qua mối quen; dịp cuối năm khuyến khích giảm giá, xả hàng tồn để nhập nguồn hàng mới.
Với những hộ gặp khó khăn, ban quản lý hỗ trợ làm hồ sơ xin giảm thuế khi có căn cứ, đồng thời áp dụng một số hình thức giảm phí mặt bằng trực tiếp, chẳng hạn thuê 4 sạp nhưng chỉ tính phí 3 sạp.
Nhưng theo ông Long, đưa tiểu thương lên mạng chỉ là một phần của câu chuyện.
Đề án đang được xây dựng dự kiến định vị lại chợ Bàu Cát theo nhu cầu của khu dân cư. Chợ sẽ tập trung vào nhóm thực phẩm tiêu dùng ngay, hàng tươi sống, thực phẩm chế biến sẵn như bún, giò chả, heo quay, đậu hũ chiên; cùng các dịch vụ sửa đồ, may đồ, làm đẹp, làm móng và hàng ăn uống.
Cách tiếp cận này cho thấy bài toán của chợ không đơn thuần là làm sao để từng sạp mở cửa trở lại, mà là tìm một lý do đủ rõ để người dân tiếp tục bước vào chợ.
Dài hạn chợ Bàu Cát sẽ quy hoạch bán chủ yếu sẽ bán hàng thực phẩm chế biến, khu sửa quần áo và làm đẹp (Ảnh: Quốc Thái).
“Chợ truyền thống phải tiến hóa”
TS Đinh Thế Hiển, chuyên gia kinh tế, cho rằng sự suy giảm của chợ truyền thống thực tế đã được dự báo từ hơn 15 năm trước, khi nhìn vào quá trình chuyển dịch tại Thái Lan, Malaysia.
Theo ông, đây là quy luật đi cùng công nghiệp hóa, đô thị hóa và được đẩy nhanh hơn tại Việt Nam bởi Covid-19 cùng sự phát triển của thương mại điện tử. Điều đáng chú ý, theo chuyên gia này, không hẳn là sức mua của người dân biến mất. Vấn đề nằm ở chỗ dòng tiền đang dịch chuyển sang những kênh mua sắm khác.
“Cái gì thích ứng được sẽ tiếp tục tồn tại; cái gì cố giữ nguyên trạng, không chịu thay đổi, sẽ dần suy tàn”, ông Hiển nói.
Theo ông, quá trình thích ứng của chợ truyền thống cần sự tham gia của 3 nhóm: chính quyền, các hội nhóm tiểu thương và từng hộ kinh doanh. Chính quyền có vai trò với hạ tầng cứng như đường sá, cơ sở vật chất và hạ tầng mềm gồm vệ sinh, trật tự, môi trường văn minh quanh chợ.
Ở cấp ngành hàng, các nhóm tiểu thương cần thống nhất về chất lượng, giá cả để tạo thương hiệu chung và giữ chân khách. Còn ở cấp cá nhân, mỗi tiểu thương lại chính là một phần tạo nên bản sắc của chợ.
“Linh hồn của chợ truyền thống chính là từng tiểu thương - mỗi sạp có một cách bán hàng, một câu chuyện riêng mà không mô hình chuẩn hóa nào của siêu thị có thể sao chép”, ông Hiển nói.
Cặc các bố cuối năm cứ con số tăng trưởng là được. Còn thực tế kệ mẹ tụi bay
.png "Sex :vozvn (20):"){kind=icon}
