EM VÀ TRỊNH
Là một cái phim mà vừa dài, vừa dai, vừa nhạt, vừa vô duyên.
Cái vô duyên nó bắt đầu với việc Michiko sang Việt Nam viết luận án về Trịnh, dùng tất cả kĩ năng JAV để khều ông chú mà chủ yếu là hát hò ngây ngô như một bé gái bước ra từ High School musical. Cái kiểu lý lắc của Michiko nó hoàn toàn là bước ra từ PGNL’s Universe chứ một cô gái Nhật viết luận án về ảnh hưởng âm nhạc phản chiến của Trịnh Công Sơn nghĩ thế nào cũng không thể có cái tướng su gờ bấy bì đậm đặc như thế được. Ngồi đâu cũng cứ khều khều bác Lực nhìn chối mắt kinh khủng. Thôi thì bỏ qua. Biết thừa phim nó trẻ nghé từ trailer rồi thì ba cái ấy không tránh khỏi. Nhưng mà lịt pẹ cặp này cứ thi thoảng lại nhảy bụp vào mạch phim chính rồi hót líu lo như chích choè thì nó lại mệt quá thân tôi này lắm luôn
Hai tuyến truyện đan xen giữa Trịnh trẻ và Trịnh già do Avin Lu và Trần Lực quá chênh nhau về năng lực diễn. Lu huynh làm tui mệt mỏi vì cặp mắt simp gái, giọng nói thẽ thọt giả Huế khiến bao nhiêu đoạn thoại hay trích từ thư gửi Dao Ánh trở nên không thẩm nổi. Ắn ơ và xa cặt, kiểu kiểu thế. Trần Lực thì có sự tiết chế và bùng nổ cảm xúc đều nhịp, nhưng một lần nữa, quả giọng Huế giả đã hại ổng. Coi mấy khúc ông ngồi nói chuyện với mạ mà mình có cảm giác sao không thuê một người giọng Huế lồng tiếng quách đi. Bên mình coi toàn người Quảng Trị, nghe giọng Huế trong phim cứ cười rần rần vì đó đâu phải giọng Huế.
Về kể chuyện, cái này thất bại toàn phần. Một câu chuyện không có chiều sâu, cái gì cũng đem vào nhưng rồi chẳng có cái gì trọng tâm. Tất cả cứ trôi qua đều đều, ải ải, hết thời lượng thì kết phim. Mà nó còn gây cho ta cảm giác Trịnh sống chỉ để đuổi theo gái.
Nồ!
Âm nhạc của Trịnh là một sự kết hợp toàn bích giữa tính cá nhân và tính nhân loại, ở đó người ta thấy được một chiều sâu trải nghiệm hiếm thấy về mặt tâm trí. Trịnh đọc nhiều, đi nhiều, xem âm nhạc là lẽ sống, là máu thịt. Ổng không muốn lấy vợ, chỉ muốn yêu đương tinh thần là bởi kết hôn dễ giết chết khả năng sáng tạo của ổng. Tâm tư ổng dành cho gái không bằng một góc những điều xa xôi, huyền bí và thiêng liêng hơn những gì ông dành cho con người. Ai nghe trọn Hát cho quê hương Việt Nam hay phụ khúc Da Vàng sẽ hiểu tầm sáng tác của Trịnh kì vĩ thế nào.
Quay lại vấn đề chính. Em và Trịnh chọn khai thác những mối tình đi qua đời ông, tung ảnh nịnh mắt và dàn trai xinh gái đẹp ra PR kiểu hường hường, ai nhạy bén nhìn là biết chất lượng tầm dưới trung bình. Không sai. Cả phim là một cái MV ca nhạc chắp vá, xen thêm vài câu nói, rồi nhạc, nhạc, và nhạc. Thoại của diễn viên đã đủ khả năng dẫn dắt câu chuyện rồi nhưng phim cứ phải thồn nhạc vào để tự sự thay phần thoại, theo kiểu đây là phim về Trịnh, nghe nhạc đi mấy condi. Nói gì cho lắm.
Nhân vật dẫn dắt câu chuyện thì còn chối tỉ hơn. Avin Lu vai Trịnh trẻ xuất hiện một cách không thể buyến thái hơn với cặp mắt nhìn gái hau háu, dáng đi lù khù thiếu đứng đắn chả có cái vẻ gì là học trường Tây. Tính ông nội này gái nó thấy còn ghê chứ đừng nói hẹn hò đàng hoàng. Mới lò mò đi theo Diễm như mấy thằng stalk trong phim kinh dị, xong thấy Dao Ánh phát là quên luôn con chị vừa tồn tại trên đời. Lên Đà Lạt nhớ nhung thư từ cho Ánh được chút thì quặp Khánh Ly tới bến, còn viết cả vào thư khoe Ánh là anh mới chăn... nhầm, mới quen con nhỏ này bén lắm. Trịnh Văn Lu! Lúc về già cặp Michiko thì cũng hôn hít tưng bừng xong nghe tin Ánh về thăm là sáng lác mắt, báo hại cô dâu bỏ của chạy lấy người trong ngày cưới (thực ra chuyện hai người chia tay đến giờ vẫn bí ẩn. Có người nói là do mâu thuẫn phong tục, Trịnh không muốn lạy tạ cha mẹ Michiko theo kiểu Nhật. Có người nói Trịnh không muốn ràng buộc hôn nhân đúng với tính cách của ổng. Dù thế nào thì hai người cũng chia tay trong êm đẹp, không phải kiểu bẽ bàng mà Trịnh cầm hoa đi thất thểu như trong phim). Tóm lại, Trịnh trong phim hiện lên sống sượng, rúm ró, không ra chất đàn ông lãng tử và dáng vẻ triết gia. Kể cả giai đoạn ông cùng Khánh Ly đi hát phản chiến cũng là phần chán nhất khi mà nhạc thì thồn cho cố, mà phim thì chèn tư liệu vào y chóc phim truyền hình Việt Nam thiếu tiền hồi xưa. Nó không bật nổi cái hay và ám ảnh của nhạc da vàng, càng không diễn tả được sự thay đổi tư duy sáng tác của Trịnh khi mà ngoài mấy khúc tư liệu lịch sử ra, Huế vẫn đẹp lung linh, mấy thằng quân cảnh đi đứng lèo tèo ngoài đường trông chả có cái gì nguy hiểm kiểu thiết quân luật cả. Muốn trốn bọn nó chỉ cần nhảy cửa sổ là xong. Đời thực: nó điện cho cảnh sát công lộ chốt chặn đường sá, tóm sống cả đôi trong một nốt nhạc. Đấm cho ra nốt nhạc vì cái tội kêu trình diện mà bỏ trốn. Rơi vào tay nó thì còn nói được là may chứ đừng mơ tay chân lành lặn. Việc Ngô Kha bị sát hại cũng chẳng làm mạch phim có gì biến chuyển vì Trịnh còn chả biết ổng bị làm sao. Còn đang bận thư từ với Ánh. Lộn cái bàn!
Chê nốt nữa là phim xây dựng tuyến phụ rất hời hợt. Ngoài nhóm bạn nghệ sĩ trông... dở hơi của Trịnh, xuất hiện và rời đi như đi chợ thì những nhân vật đáng được khai thác sâu như mẹ Trịnh hay bà Vĩnh Trinh không có đất diễn. Nếu ai đã từng đọc tuỳ bút Trịnh viết về mẹ lẫn ngày mẹ mất, hay tình cảm ông dành cho em gái thì sẽ thấy phim hoàn toàn bỏ qua hai trường đoạn cảm xúc rất lấy nước mắt này. Lược bỏ nhân vật mẹ cũng chả sao nếu ngay từ đầu đừng cho bả xuất hiện kiểu đủ mặt. Xem tới khúc Trịnh nghe tin mẹ mất, nói vài câu đau buồn mà thực sự muốn về luôn. Tương tác cảm xúc của nhân vật chính với các nhân vật khác nó hời hợt vãi chưởng, kéo dài cả thời lượng phim, hậu quả là khúc drama Dao Ánh biết sự thật về lá thư cuối cùng nó trôi đi như dòng nước thải của bạn xuống bồn cầu vì uống quá nhiều pepsi. Phim cứ thế kết thúc với một bài hát cũng đá văng mood của người xem sang bản phim ngắn Trịnh Công Sơn mà xem xong chắc chửi đạo diễn bào tiền thấy mẹ. “Cho đời chút ơn”? Lấy bài nào liên quan tí được không? “Như một lời chia tay” không phải là lựa chọn hoàn hảo nhất để khép cái phim tình đến tình đi như một condi này à? Hoặc là “Tạ ơn” hay “Đoá hoa vô thường”, thiếu gì bài?
Nói chung, đây là một trải nghiệm phí tiền, xem xong thì nhận ra trình làm phim của Phan Gia Nhật Linh cũng chỉ đến thế.
KHÔNG CHỈ PHÁ NÁT HÌNH TƯỢNG TRỊNH CÔNG SƠN, EM VÀ TRỊNH CÒN LÀ MỘT BỘ PHIM DỞ TỆ
Dùng từ dở cho phim này là còn quá nhẹ nhàng. Phan Gia Nhật Linh chính là cái tên bảo chứng cho việc phá hoại hình tượng nhân vật trên màn ảnh rộng như Trạng Tí và giờ là Trịnh Công Sơn. Sự nghiệp của anh chỉ có remake và chuyển thể nhưng làm cũng chẳng ra hồn. Tóm tắt thì Em Và Trịnh kể song song hai mốc thời gian giữa Trịnh Công Sơn lúc già của Trần Lực và phiên bản trẻ do Avin Lu thủ vai. Khi già, ông quen biết với Michiko và được cô nhờ giúp làm luận văn thạc sĩ về nhạc Trịnh. Thông qua những cuộc nói chuyện, Trịnh Công Sơn dần hồi tưởng về quá khứ với các mối tình với Bích Diễm, Dao Ánh và Khánh Ly.
Trịnh Công Sơn là người lãng mạn và đa tình? Đúng. Nhưng Em Và Trịnh thể hiện nó lạ lắm. Phim biến ông thành một f**k boi đời đầu xứ Huế mà nếu xài tinder thì sẽ bị bóc phốt 7749 lần trong các group. Phiên bản trẻ thì nhìn thấy Diễm đã stalk đến tận nhà, sau đó sang tán chị thì nhìn em Dao Ánh như muốn ăn thịt. Tới lúc Dao Ánh báo rằng Bích Diễm đi du học, Trịnh Công Sơn kiểu: "Anh buồn lắm, én nì way, tối mai em đi cà phê với anh nhé!" ??
?? Tới lúc già thì Trịnh Công Sơn chẳng khác gì "dê cụ" khi cứ thấy Michiko là mắt sáng cả lên.
Phan Gia Nhật Linh từng thẳng miệng nói thay đổi hình tượng Trạng Tí là để "phù hợp sự phát triển tính cách nhân vật trong phim điện ảnh". Nhưng trong Em Và Trịnh thì chả có sự tiếp nối nào từ Trịnh Công Sơn trẻ đến Trịnh Công Sơn già. Trong khi lúc trẻ thì điềm tĩnh, sâu lắng thì về già lại "hồi teen" rồi chơi trò bùm chíu vào tìm em với Michiko. Không những vậy, bộ phim chỉ như mấy gạch đầu dòng về cuộc đời của Trịnh, nhảy cóc từ mốc thời gian này qua mốc thời gian khác mà chẳng hề đi sâu phân tích cái gì.
Cả tuyến bạn bè Trịnh, gia đình Trịnh cũng chả thấy xuất hiện gì sất. Định Công, Bửu Ý, Ngô Kha này nọ xuất hiện cho có rồi thôi. Cách chuyển cảnh thì cẩu thả, nham nhở như bài tập công nghệ của mấy em mẫu giáo. Những cái cần sâu thì không sâu, phim lại đầy các tình tiết thừa thải như kiểu bạn ăn cơm tấm gọi thêm chén nước tương hay bún đậu mắm tôm xin thêm chén tương ớt vậy. Nó không chỉ lạc quẻ, sượng mà còn đáng bị chôn gấp để không thể đẻ trứng.
Cuối cùng phim như kiểu tuyển tập truyện ngắn về Trịnh Công Sơn ghép nối với nhau và chả nói lên được cái gì về con người của vị nhạc sĩ này. Các mối tình thì yêu như cứ như kiểu nhìn trân trối rồi yêu vậy. Như cả Michiko tưởng đồng điệu với Trịnh ra sao hóa ra chỉ là đặt mấy câu hỏi mà đứa sinh viên năm nhất khoa báo chí nào nộp lên cũng đều bị chấm rớt môn hết.
Trịnh Công Sơn sáng tác nhạc cứ như freelancer hay agency chạy deadline vậy. Khán giả chả thấy được quá trình sáng tác, lý do đằng sau các ca khúc của ông (duy nhất được mỗi bài Diễm Xưa). Còn lại thì cứ vài phút là ông "đẻ" ra được một bài. Nhạc xuất hiện dường như cho đủ chỉ tiêu vì mỗi bài được vài chục giây, bài này chưa kịp thấm bài khác đã tới, ráo riết hung tợn hơn. Phan Gia Nhật Linh nổi tiếng thích "tri ân" (nói văn vẻ của đạo nhái) mấy cảnh phim nước ngoài. Coi các phim trước của lão thì thấy biến tấu, chế nát cả ra. Phim này thì có cảnh nhảy múa của Trịnh già với Michiko cóp nhặt từ La La Land mà ra.
Đặc biệt, tệ nhất chính là yếu tố phản chiến, nhét vào đúng nghĩa là cho có và chả liên quan gì tới mạch chuyện. Phim còn có mấy cảnh đúng nghĩa gượng gạo chỉ để nhét cho được chữ "phản chiến" vào mồm Michiko. Trịnh Công Sơn là một nhạc sĩ phản chiến. Phim còn có chi tiết ông bị bắt đi quân dịch. Nhưng cách giải quyết cũng nhạt nhẽo như mọi tình tiết khác của phim. Đó là Trịnh Công Sơn bị quân cảnh bắt rồi hỏi sao sáng tác nhạc hòa bình vào lúc này. Trốn nghĩa vụ thời xưa hóa ra chỉ cần đốt giấy gọi nhập ngũ và quân cảnh sẽ quên cmnl chuyện bạn phải lên quân.
Những yếu tố như màu phim đẹp, cảnh nên thơ, bối cảnh lãng mạn, hoài cổ chỉ giúp ích cho việc cắt nhỏ phim ra rồi up lên TikTok. Các TikToker chắc cũng chẳng cần chất xám nhiều vì phim nát sẵn rồi nên lấy đại đoạn nào mà chẳng được rồi chèn tí hiệu ứng nhạc Trịnh vào là nghệ và sâu deep đến nỗi thấy Adele đang rolling luôn. Cái plot cuối thì đúng kiểu tệ hại như ngòi bút của Bình Bồng Bột. Nó nhảm và thô đến mức biến Trịnh Công Sơn thành kẻ tệ bạc khi vừa cầu hôn xong thì bỏ cmn vợ sắp cưới đứng nhìn để đi ôm tình cũ. Điểm đáng khen duy nhất là diễn xuất và giọng hát của Bùi Lan Hương. Avin Lu thì... hợp để đóng trap boi với ánh mắt như muốn ăn toàn bộ các nhân vật không phải nam giới trong phim.
Chấm điểm: Phan Gia Nhật Linh/Victor Vũ.
Cre: Duke Vicky/ Group Sinh Viên Rì Viu