@DerKanzler ý ông thì sao
Đại ý của nó thì đúng nhưng đi vào phân tích thì nó sai.
Mà thực ra không phải là "các quốc gia xứ lạnh" mà phải là "các quốc gia ôn đới"
Các quốc gia nhiệt đới thì có đặc điểm gì ? À, nóng ẩm, do điều kiện khí hậu nóng ẩm quanh năm nên rất thích hợp cho phát triển nông nghiệp, trồng cây, nuôi cá, chăn nuôi gia súc: trâu, bò, heo. Tóm lại là những thứ về nông nghiệp
Các quốc gia ôn đới thì thế nào ? Theo hiểu biết của t, dân ôn đới chỉ có thể làm nông vào 2 vụ: vụ xuân và vụ thu
-> Chính vì trong khoảng thời gian mùa đông và mùa hè ko thuận tiện để trồng cây nên họ phải làm gì ? Họ phải giao thương, họ phải buôn bán, phải trao đổi hàng hóa để lấy nhu yếu phẩm. Hoạt động đó khi được đẩy lên tầm quốc gia thì sẽ thế nào ? Trả lời: trao đổi tài nguyên chiến lược giữa các quốc gia: thằng có thừa bông để dệt vải nhưng thiếu sắt để chế tạo vũ khí và công cụ sẽ đi trao đổi với thằng thừa sắt thiếu bông, r tương tự với các mặt hàng khác. Giao thương, buôn bán, trao đổi tài nguyên tạo ra những nhà buôn, thương lái ( tư sản ) . Những người này giàu lên nhanh chóng và sử dụng của cải của mình để nuôi quân, rèn vũ khí, tạo ra sức mạnh quân đội và vươn lên hàng đế chế. Các đế chế này lại tiếp tục tung ra các đội tàu buôn của mình để tiếp tục làm giàu cho đế chế, sử dụng quân đội để chinh phạt các vùng đất giàu tài nguyên ở nơi khác, mang tài nguyên về cho đế chế. VD: đế chế La Mã, đế chế Hi Lạp, đế chế Ai Cập cổ đại vv. Tất cả các đế chế trên đều có đội tàu buôn rất mạnh và đều có biên giới giáp biển -> thương nghiệp phát triển mạnh và là xương sống cho cả đế chế.
Vì sao các quốc gia nhiệt đới ko chú trọng phát triển thương nghiệp ? Câu trả lời là do thiên nhiên quá ưu đãi để phát triển nông nghiệp và văn hóa nông nghiệp, nhưng lại cực kì khắc nghiệt để phát triển thương nghiệp, đặc biệt là thương nghiệp trên biển. Giải thích cụ thể là do điều kiện địa lý cũng như khí hậu, các vùng biển nhiệt đới rất thường xảy ra bão, lốc xoáy và gió to. Với kĩ thuật thuyền buồm, thuyền gỗ như thời phong kiến thì các đội tàu ko có khả năng nào để chống chọi khi đối diện với những thiên tai như vậy -> Thương nghiệp kém phát triển.
1 ví dụ nữa để cho thấy tầm quan trọng của thương mại đối với xương sống của các đế chế: đế chế Mông Cổ. Đế chế Mông Cổ là đế chế có diện tích lãnh thổ đứng thứ 2 trong lịch sử, tại thời điểm phát triển nhất, nó rộng đến 24tr km2 và chỉ đứng sau đế quốc Anh với 34tr km2. Nhưng so với các đế chế còn lại như La Mã, Anh, Hi Lạp, rõ ràng đế chế Mông Cổ còn kém rất xa. Mông Cổ là quốc gia nằm giữa 2 xứ: ôn đới + hàn đới, vậy tại sao bọn nó lại ko phát triển như các đế chế ôn đới khác ? Trả lời, bởi vì người Mông Cổ ko phải là sắc dân ở đồng bằng mà là sắc dân du mục, dân du mục ko thích ở yên 1 địa phương cố định mà thích nay đây mai đó -> ko có sự phát triển cả về nông, lâm, ngư nghiệp mà chỉ có chăn thả gia súc thôi. Dân du mục vì sức chiến đấu + sự lão luyện với tác chiến cung kị nên đã đánh bại hoàn toàn các sắc dân đồng bằng ở cả Âu lẫn Á, tạo nên đế chế Mông Cổ, nhưng lại ko biết cách trị dân và do đặc điểm du mục nên là sau khi quân Mông Cổ đi, các sắc dân bản địa lại nổi dậy -> Đế chế Mông Cổ tuy rộng, nhưng ko ổn định, và cuối cùng đi đến nhiều mâu thuẫn giữa nội bộ các đại hãn với nhau r tan rã.
Quay lại thời điểm hiện tại, bây giờ đòn đánh nào là chí mạng nhất với 1 quốc gia ? Bị thảo phạt ? Bị chiến tranh ? Không, là bị CẤM VẬN THƯƠNG MẠI. Cấm vận thương mại ko trực tiếp làm sụp đổ 1 quốc gia, nhưng nó có thể làm 1 quốc gia suy yếu dẫn đến giai đoạn "tự sụp đổ" của chính nó ( do các cuộc nổi loạn cũng như bạo loạn bên trong nước nó ). Đòn đánh này gây sát thương lớn hơn nhiều vì nó đánh trực tiếp vào nền kinh tế của 1 quốc gia, nó hiệu quả hơn nhiều so với sự trừng phạt = chính trị hay quân đội. Mỹ và đồng minh hiện nay đang sử dụng rất hiệu quả chiêu này để lũng đoạn, làm suy yếu các quốc gia từng là đế chế, có nền văn hóa, khoa học phát triển rực rỡ, ví dụ: đế chế Ba Tư hồi trước hay còn gọi là Iran hiện nay, đế quốc Nga -Liên bang Soviet- CHLB Nga bây giờ.
) mày vào xàm nói xàm nhưng vẫn phải nói có lý chứ 
