1. Khi ngôn từ "chợ đen", "bụi đời" hạ thấp vị Lãnh tụ kính yêu
Văn hóa Việt Nam ngàn đời nay luôn coi trọng đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân luôn dành sự tôn kính thiêng liêng nhất. Vậy mà, dưới danh nghĩa "làm mới lịch sử", tác giả Nguyễn Thành Nam đã đưa vào tác phẩm thứ ngôn từ vỉa hè để miêu tả về thời niên thiếu và hành trình bôn ba của Người.
Ngay từ những trang đầu, tác giả viết về việc cậu thiếu niên Nguyễn Tất Thành theo cha và các bậc tiền bối đi nghe hát đò đưa, hát phường vải xứ Nghệ bằng cụm từ: “điếu đóm các bậc đại ca như các cụ họ Phan”. Nghĩa tình thầy trò, cha con và đạo nghĩa hậu thế đối với các bậc đại khoa yêu nước như cụ Phan Bội Châu, cụ Phan Châu Trinh từ bao giờ lại bị đánh đồng với mối quan hệ “điếu đóm”, “đại ca” của giới giang hồ, bụi đời? Ông nghĩ gì khi những câu chữ đậm mùi "chợ đen" này lại được in trang trọng dưới logo của Nhà xuất bản Hội Nhà văn?
Chưa dừng lại ở đó, trang sách tiếp theo mô tả hành trình bôn ba tìm đường cứu nước đầy hiểm nguy, đánh đổi bằng mồ hôi và xương máu của Bác là… đi "phượt", là "đi học". Việc đánh đồng một quyết định lịch sử mang tính sống còn của cả một dân tộc với thú vui giải trí cá nhân của giới trẻ (đi phượt) là một sự tầm thường hóa lịch sử đến mức vô cảm.
2. Sự bóp méo lịch sử và phủ nhận sạch trơn nghị lực vĩ nhân
Xúc phạm đời tư chưa đủ, cuốn sách còn tấn công trực diện vào sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hãy đọc đoạn văn tác giả miêu tả Bác ở tuổi 30: “...Nguyễn Tất Thành, thanh niên 30 tuổi lang thang không nghề nghiệp, không có chỗ ở cố định...” và khẳng định “thành tích chính trị duy nhất là phiên dịch cho một cuộc biểu tình chống thuế ở Huế năm 1908”.
Việc Bác phải làm đủ nghề cực nhọc từ phụ bếp, cào tuyết, đốt lò đến vẽ thuê tại Anh và Pháp là để mưu sinh tự túc và ngụy trang bí mật, trốn tránh sự bủa vây của mật thám thực dân Pháp. Biến sự hy sinh gian khổ của một vĩ nhân thành cái mác “lang thang không nghề nghiệp”, “vô gia cư” là hành vi bôi nhọ nhân phẩm, xuyên tạc bản chất lịch sử một cách tàn nhẫn.
Hơn thế nữa, trước tuổi 30 (năm 1920), Nguyễn Ái Quốc đã đi qua hàng chục quốc gia, tham gia Đảng Xã hội Pháp, thành lập Hội những người Việt Nam yêu nước tại Pháp, và gửi Bản Yêu sách của nhân dân An Nam đến Hội nghị Versailles năm 1919. Vậy mà tác giả dám hạ nhục tầm vóc chính trị của Người bằng câu viết: “thành tích chính trị duy nhất là phiên dịch”. Đây không còn là lỗi dùng từ vụng về, đây là sự phủ nhận sạch trơn công lao, bóp méo hoàn toàn lịch sử cách mạng Việt Nam!
Tác giả còn dùng cụm từ "nằm im" để nói về những năm tháng hoạt động bền bỉ của Người. Suốt 30 năm (1911-1941), chưa một phút giây nào Bác "nằm im". Người lao động, tự học, chủ động tìm con đường cứu nước, sáng lập Đảng ******** Việt Nam để rồi trở về Pác Bó khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Nhà thơ Chế Lan Viên đã viết những vần thơ đẹp, xúc động đến rơi nước mắt về con tàu đưa tiễn Bác tại Bến cảng Nhà Rồng, tại sao ông lại có thể tán dương một cuốn sách hạ thấp lý tưởng vĩ đại ấy thành chuyện "lang thang" của một kẻ không nghề nghiệp?
3. Sự nguy hại khôn lường và trách nhiệm của người đứng đầu
Ông Nguyễn Quang Thiều ca ngợi cuốn sách mang đến “một cách tiếp cận lịch sử khác”. Phải chăng cái “khác” mà ông nói là sự dung tục hóa lãnh tụ, là gieo rắc vào đầu thế hệ trẻ một góc nhìn suồng sã, lệch lạc và thiếu tôn kính đối với cha ông? Học sinh hiện nay có thể chán những bài học sử khô khan, nhưng các em cần những phương pháp đổi mới bằng hình ảnh, bằng sự sinh động, chứ tuyệt đối không cần thứ ngôn từ lai căng, vỉa hè để bôi bẩn lịch sử.
Sự nguy hại của cuốn sách này là vô cùng khôn lường:
Đối với thế hệ trẻ: Nó xói mòn lòng biết ơn, biến những sự kiện lịch sử thiêng liêng thành chuyện tầm thường, thực dụng.
Đối với an ninh tư tưởng: Nó gián tiếp phủ nhận quá trình hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh, biến một hệ thống tư tưởng khoa học vĩ đại thành sản phẩm của sự may rủi, cơ hội.
Đối với các thế lực thù địch: Những trang sách được cấp phép chính thống này sẽ trở thành vũ khí sắc bén để các thế lực phản động cắt ghép, bôi nhọ lãnh tụ và chế độ.
Lịch sử không phải là mảnh đất để thử nghiệm những thứ ngôn từ chợ búa vô lễ. Niềm tự hào dân tộc và hình tượng Bác Hồ là ranh giới đỏ bất khả xâm phạm.
Nguyễn Việt Phương
