Ả Rập Xê Út sa lầy tại Yemen

newboi

Đàn iem Duy Mạnh
Karim al-Yemani - ngày 11 tháng 3 năm 2026
Ả Rập Xê Út sa lầy ở Yemen đã bước vào một giai đoạn mới và đầy bất ổn. Sau nhiều năm dung túng cho sự củng cố quyền lực của phe ly khai miền Nam dưới sự bảo trợ của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Riyadh đã quyết liệt tái khẳng định quyền kiểm soát khu vực này. Trong quá trình đó, Ả Rập Xê Út đối mặt với một tình thế khó xử do chính mình tạo ra: họ (Ả Rập Xê Út) làm suy yếu sức mạnh quân sự của phe ly khai trong khi lại làm gia tăng sự bất mãn về chính trị.

đầu năm 2026 miền nam Yemen đã chứng kiến những thay đổi chính trị và quân sự nhanh chóng. Lực lượng được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn đã đẩy lùi Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam (STC) ly khai, trong khi căng thẳng giữa Riyadh (thủ đô Ả Rập Xê Út) và Abu Dhabi (thủ đô Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất) về tương lai của Yemen ngày càng gia tăng, định hình lại cán cân quyền lực ở Miền Nam.

ngày nay, Ả Rập Xê Út thống trị phần lớn bối cảnh chính trị và quân sự ở miền nam Yemen. Mặc dù đã sử dụng vũ lực để kiềm chế những thắng lợi của phe ly khai, nhưng kể từ đó, họ (Ả Rập Xê Út) thể hiện sự linh hoạt bất thường đối với các yêu cầu về một nhà nước độc lập ở miền Nam, đưa ra một loạt các ưu đãi nhằm xoa dịu các phe phái ly khai. Tuy nhiên, những nỗ lực đó đã không làm giảm bớt tình cảm chống-Ả-Rập-Xê-Út trong số nhiều người ly khai cứng rắn, đặt Riyadh trước một thách thức mới.
"Riyadh có thể kiểm soát được tình trạng chia cắt ở Yemen, nhưng họ sẽ tiếp tục khăng khăng muốn định hình các điều khoản của mình với mục tiêu thống nhất quốc gia đã được tuyên bố rõ ràng." - Karim Al-Yemani
tháng 2 năm 2026 Ả Rập Xê Út mời hàng chục nhân vật quan trọng ở miền Nam tham dự một cuộc họp rộng rãi để thảo luận về tương lai của miền Nam.

ngày 18 tháng 1 năm 2026 cuộc họp khai mạc với lá cờ của nhà nước miền Nam cũ - Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Yemen (PDRY) - được treo cạnh lá cờ của Ả Rập Xê Út. Động thái đó đã gây chấn động khắp Yemen.

các nhà quan sát chính trị Yemen tin rằng cử chỉ này cho thấy Vương quốc (Ả Rập Xê Út) có thể không hoàn toàn phản đối sự chia cắt Yemen. Fahd Sultan, một nhà bình luận chính trị Yemen, cho biết Ả Rập Xê Út dường như không quan tâm đến việc bảo tồn sự thống nhất của Yemen: "họ (Ả Rập Xê Út) chỉ quan tâm đến việc quản lý sự tan rã của Yemen theo cách riêng của mình." Thật vậy, người Saudi có thể phản đối việc bị gạt ra ngoài lề, đặc biệt là ở các tỉnh giáp biên giới với nước họ (Ả Rập Xê Út)

Riyadh có thể dung thứ cho các phe phái cạnh tranh và sự phân mảnh lãnh thổ ở Yemen, miễn là bất kỳ chính quyền mới nổi nào hoạt động trong ranh giới mà họ (Ả Rập Xê Út) đặt ra và không đe dọa ảnh hưởng hoặc lợi ích an ninh của Ả Rập Xê Út. Trong bối cảnh này, UAE đã vượt qua lằn ranh đỏ của Ả Rập Xê Út. Trong suốt cuộc chiến, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã cung cấp tiền tài trợ và quân sự đáng kể cho STC với sự hiểu biết của giới lãnh đạo Ả Rập Xê Út. Trong nhiều năm, Riyadh dường như sẵn sàng dung thứ cho sự bành trướng quyền lực của nhóm ly khai trên phần lớn khu vực phía nam.

sự dung thứ đó đã chấm dứt khi ảnh hưởng của phe ly khai bắt đầu lan rộng một cách quyết liệt hơn vào Hadramout và al-Mahrah, các tỉnh giáp biên giới Ả Rập Xê Út. Riyadh đã can thiệp thông qua các lực lượng Yemen đồng minh để điều chỉnh lại cán cân quyền lực địa phương. Bằng cách đó, họ (Ả Rập Xê Út) phát tín hiệu rằng mặc dù có thể nhượng bộ một số nguyện vọng của Miền Nam về mặt lý thuyết, nhưng họ (Ả Rập Xê Út) không cho phép các thỏa thuận chính trị hoặc quân sự đe dọa an ninh biên giới hoặc lợi ích của họ (Ả Rập Xê Út) ở những khu vực mà họ (Ả Rập Xê Út) coi là chiều sâu chiến lược.

Ả Rập Xê Út coi các tỉnh này là vùng đệm quan trọng cho biên giới phía nam và các hành lang hàng hải liền kề. "miền Nam trở thành gánh nặng đối với Ả Rập Xê Út - không phải vì Riyadh phản đối nguyện vọng của miền nam, mà vì họ không thể kiểm soát được phương tiện mang những nguyện vọng đó," nhà phân tích Fatima Abo Alasrar tại Trung tâm Nghiên cứu Yemen ở Washington, lập luận trong phân tích gần đây của bà về tình hình.
Fatima Abo Alasrar (@YemeniFatima), Senior Analyst, @ArabiaFdn: Women hear  to much about women being around the table. But are they #participating  meaningfully?


sự việc này nhấn mạnh lằn ranh đỏ thực sự: Riyadh có thể kiểm soát sự chia cắt ở Yemen, nhưng họ sẽ (Ả Rập Xê Út) tiếp tục khăng khăng định hình các điều khoản của mình với mục tiêu thống nhất quốc gia đã được tuyên bố. Mặc dù hợp lý, nỗ lực đó đặt ra những thách thức thực sự đối với Vương quốc (Ả Rập Xê Út)

từ tháng 1 năm 2026 hàng nghìn người đã tập trung rải rác một số thành phố phía nam để ủng hộ Hội đồng Chuyển tiếp Miền Nam (STC), bao gồm Aden, Seyoun và Ataq, phản đối chính phủ Yemen do Saudi Arabia hậu thuẫn và yêu cầu độc lập cho miền nam. Các cuộc biểu tình này ngày càng trở nên bạo lực, với những người biểu tình cáo buộc chính phủ có hành động đàn áp và chính phủ cáo buộc người biểu tình tấn công họ.

đáp trả, Riyadh đã chuyển sang chiến lược mềm mỏng hơn, tập trung vào việc cung cấp dịch vụ và ổn định kinh tế, bao gồm các hành động như chi trả lương cho công chức và binh lính. Họ (Ả Rập Xê Út) công bố hàng chục dự án phát triển ở các tỉnh phía nam, dự kiến sẽ được thực hiện trong những tháng tới. Thủ tướng Shaya Al-Zindani cho biết các dịch vụ đã được cải thiện ở Aden, nhờ các cải cách và sự hỗ trợ của Saudi Arabia.
Yemen có nội các mới

việc cung cấp dịch vụ vẫn chưa chuyển thành tính hợp pháp về chính trị.
"Ả Rập Xê Út hiện đang đối mặt với một thử thách mang tính quyết định ở miền nam Yemen: Họ đã tái lập quyền kiểm soát nhưng chưa nhận được sự đồng thuận." - Karim Al-Yemani
ngày 2 tháng 2 năm 2026 hàng nghìn người đã tuần hành ở Seyoun, tỉnh Hadramout, hô vang khẩu hiệu đòi độc lập. Người biểu tình trèo lên các tòa nhà, hạ cờ quốc gia Yemen và giương cao cờ của chính quyền miền Nam cũ. Họ cũng xé bỏ bức chân dung lớn của Quốc vương Ả Rập Xê Út Salman (ảnh dưới: giữa) và Thái tử Mohammed bin Salman (ảnh dưới: phải) được trưng bày trên một con phố chính - một dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự phẫn nộ đối với Riyadh vẫn còn tồn tại. Trong một sự việc tương tự ngày 20 tháng 2 năm 2026 một đám đông ủng hộ STC được cho là đã cố gắng xông vào Cung điện Tổng thống al-Maashiq ở Aden, khiến ít nhất một người thiệt mạng và 11 người khác bị thương.
Khashoggi Affair: Saudi looking for bin Salman replacement – Cameroon  Intelligence Report


Abdulrahman Mohammed ở Seyoun cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng nhiều người ly khai cứng rắn vẫn không lay chuyển trước những cải thiện về dịch vụ hoặc tiền lương. Vẫn chưa chắc chắn liệu những động lực như vậy cuối cùng có thể thuyết phục họ từ bỏ mục tiêu thành lập một nhà nước độc lập hay không. "Tôi đã thấy những người biểu tình ở Seyoun tức giận như thế nào. Rõ ràng là họ sẽ không chấp nhận bất kỳ lời đề nghị nào từ phía Ả Rập Xê Út," Mohammed nói. "Thái độ như vậy có nguy cơ kéo dài tình trạng bất ổn ở miền Nam."

Abdulrahman Mohammed nói thêm: "Đây là giai đoạn khó khăn đối với miền Nam và là thách thức mới đối với giới lãnh đạo Saudi Arabia. Riyadh đối mặt với hai lựa chọn: Hoặc sử dụng vũ lực để đàn áp phe ly khai, hoặc rút quân khỏi miền Nam, và cả hai lựa chọn đều tiềm ẩn những rủi ro đáng kể."

trong 1 thập kỷ, phe ly khai miền Nam đã nắm giữ quyền lực đáng kể ở nhiều tỉnh. Chỉ trong vòng 1 tuần, ảnh hưởng đó đã tan biến. Giờ đây, tương lai của vai trò mới của Saudi Arabia ở miền Nam vẫn còn chưa chắc chắn.

nếu phe ly khai tiếp tục leo thang hành động, thì việc đối đầu với lực lượng chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn là điều không thể tránh khỏi. Các sự kiện ở Shabwah vào ngày 11 tháng 2 minh hoạ cho rủi ro này: Một cuộc biểu tình chống Saudi Arabia ở Ataq đã leo thang sau khi một số người biểu tình, được cho là có vũ khí, đã cố gắng xông vào tòa nhà hành chính địa phương. Một cuộc đụng độ vũ trang đã xảy ra, dẫn đến thương vong cho cả binh lính và người biểu tình.

nhiều người dân miền Nam vẫn xem việc đối đầu trực tiếp với Saudi Arabia là rủi ro và phản tác dụng.

nhà bình luận chính trị Salah Alsaqladi ở miền Nam lập luận rằng miền Nam ngày nay đang ở một bước ngoặt quan trọng, đối mặt với một tình huống đặc biệt nguy hiểm. “Điều này đòi hỏi phải vận dụng lý trí và sự hướng dẫn của trí tuệ, thay vì dùng đến các phương pháp trả thù, oán hận và ngoan cố.”

Salah Alsaqladi nói thêm: “Chúng ta đang đối mặt với một liên minh Ả Rập do cường quốc kinh tế khu vực lớn nhất và biểu tượng tôn giáo quan trọng, Vương quốc Ả Rập Xê Út, dẫn đầu. Chúng ta phải đối phó với nó bằng sự thực dụng không khoan nhượng, dù muốn hay không, để giành chiến thắng cho chính nghĩa của mình và cải thiện mối quan hệ với họ.”

nhà hoạt động truyền thông Saleh Obaidi ở miền Nam cho rằng không nên từ chối hợp tác với Ả Rập Xê Út, lập luận rằng Vương quốc (Ả Rập Xê Út) có thể được trao cơ hội để chứng minh họ (Ả Rập Xê Út) có thể giúp đỡ miền nam như thế nào.

“Vương quốc này đã trả lương cho các công chức và binh lính ở miền nam. Điều này được thực hiện để thiết lập sự ổn định,” Saleh Obaidi giải thích. “hãy thử Riyadh trong 6 tháng và xem điều gì sẽ xảy ra.”

hiện Ả Rập Xê Út đối mặt với một thử thách mang tính quyết định ở miền nam Yemen: họ (Ả Rập Xê Út) tái khẳng định quyền kiểm soát nhưng chưa nhận được sự đồng thuận. Đòn bẩy quân sự và các biện pháp khuyến khích kinh tế có thể kiềm chế bất ổn hiện tại, nhưng chúng không thể thay thế cho tính hợp pháp chính trị hoặc giải quyết vấn đề tương lai của miền nam. Nếu Riyadh chủ yếu cai trị thông qua các thỏa thuận an ninh, họ (Ả Rập Xê Út) có nguy cơ bị sa lầy vô thời hạn vào việc quản lý sự chia rẽ. Nếu leo thang hoặc rút lui, họ (Ả Rập Xê Út) có nguy cơ tái diễn tình trạng bất ổn.

việc Ả Rập Xê Út có thể chuyển hóa sự thống trị thành quyền lực bền vững — thay vì một chu kỳ bất ổn khác — sẽ định hình cả quỹ đạo của miền nam Yemen và vị thế khu vực của Ả Rập Xê Út.
 
Sửa lần cuối:
Top