đéo có hình chó nó tin
Địt Bùng Đạo Tổ
Theo chuyên gia, mô hình một người mua duy nhất của EVN đã tồn tại nhiều năm, nhưng đến nay đã không còn phù hợp.
Bộ Công Thương cho rằng cần xoá bỏ mô hình một người mua duy nhất thông qua các chính sách về chuyển tiếp các hợp đồng mua bán điện do EVN ký. Ảnh: EVN
Tại Dự thảo dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực đang được Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Công Thương cho rằng cần xoá bỏ mô hình một người mua duy nhất thông qua các chính sách về chuyển tiếp các hợp đồng mua bán điện do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ký.
Trao đổi với Báo Lao Động, TS Nguyễn Xuân Quang - Viện Công nghệ Năng Lượng (Đại học Bách khoa Hà Nội) đánh giá đây là một đề xuất tích cực. EVN là người mua điện duy nhất đã tồn tại nhiều năm, nhưng mô hình này không còn phù hợp, nhất là trong bối cảnh cách tính giá điện cộng với chi phí truyền tải hiện nay còn nhiều bất cập.
“Khi chỉ có một người mua duy nhất và áp dụng một mức giá điện gần như đồng nhất trên cả nước thì rõ ràng chưa hợp lý. Muốn khắc phục điều này, cần tách bạch rõ các cấu phần của giá điện – giá phát điện, giá truyền tải, giá điều độ hệ thống và sau này là giá lưu trữ năng lượng thay vì gộp chung thành một mức giá bình quân như hiện nay.
Nếu các đơn vị mua bán điện ở từng khu vực được mua điện từ các nguồn khác nhau, đồng thời hạch toán và công bố riêng chi phí truyền tải theo từng vùng, thì sẽ mang lại hai lợi ích. Thứ nhất là tạo ra sự cạnh tranh trong mua bán điện. Thứ hai là người tiêu dùng nhìn thấy rõ đâu là giá điện, đâu là chi phí truyền tải, thay vì một con số duy nhất không rõ cấu thành như hiện nay”, TS Nguyễn Xuân Quang cho biết.
Phân tích thêm, TS Nguyễn Xuân Quang cho biết, thị trường điện vốn được thiết kế theo chuỗi các đơn vị phát điện bán điện cho đơn vị mua buôn, sau đó đơn vị mua buôn bán lại cho các đơn vị bán lẻ và người sử dụng. Tuy nhiên, hiện nay EVN gần như là đơn vị mua buôn duy nhất, đồng thời thực hiện bán lẻ. Vì vậy, giá điện ở các địa phương đều gần như giống nhau, dẫn đến cơ chế bù chéo rất phức tạp.
TS Nguyễn Xuân Quang lấy ví dụ, giá điện ở Phú Quốc gần như tương tự nhiều địa phương trên đất liền, trong khi EVN phải đầu tư một hệ thống cáp ngầm với chi phí rất lớn để đưa điện ra đảo.
Trên thực tế, phần chi phí đầu tư và truyền tải đó chủ yếu được phân bổ bình quân cho tất cả các khu vực trong cả nước thông qua cơ chế bù chéo, chứ không được tính riêng vào giá điện tại Phú Quốc. Điều này khiến cơ chế phân bổ chi phí giữa các vùng miền chưa thực sự hợp lý và thiếu minh bạch.
Nếu hình thành các trung tâm mua bán điện theo từng khu vực, mỗi đơn vị sẽ tối ưu việc mua điện từ nhà máy nào, khu vực nào, đồng thời các chi phí đặc thù như trường hợp Phú Quốc sẽ được nhìn thấy rõ ràng hơn, qua đó nâng cao hiệu quả và bảo đảm công bằng hơn.
“Việc EVN là đơn vị 'độc quyền' mua điện chưa chắc đã mang lại lợi ích cho chính EVN. Ngược lại, EVN phải giải một bài toán rất phức tạp về bù chéo”, TS Nguyễn Xuân Quang nhấn mạnh.
Theo vị chuyên gia này, khi tách thành nhiều đơn vị mua buôn thì bài toán này sẽ được giải quyết phần nào, nhưng sẽ phát sinh một hệ lụy khác. Đó là giá điện ở các vùng sâu, vùng xa - nơi chi phí cung cấp điện rất cao, có thể sẽ tăng đáng kể. Khi đó, nếu muốn tiếp tục hỗ trợ các khu vực này thì Nhà nước cần có cơ chế trợ giá riêng thay vì bù chéo như hiện nay. Cách làm này sẽ minh bạch hơn rất nhiều so với việc tiếp tục duy trì cơ chế bù chéo giữa các vùng.
Bộ Công Thương cho rằng cần xoá bỏ mô hình một người mua duy nhất thông qua các chính sách về chuyển tiếp các hợp đồng mua bán điện do EVN ký. Ảnh: EVN
Tại Dự thảo dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực đang được Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Công Thương cho rằng cần xoá bỏ mô hình một người mua duy nhất thông qua các chính sách về chuyển tiếp các hợp đồng mua bán điện do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ký.
Trao đổi với Báo Lao Động, TS Nguyễn Xuân Quang - Viện Công nghệ Năng Lượng (Đại học Bách khoa Hà Nội) đánh giá đây là một đề xuất tích cực. EVN là người mua điện duy nhất đã tồn tại nhiều năm, nhưng mô hình này không còn phù hợp, nhất là trong bối cảnh cách tính giá điện cộng với chi phí truyền tải hiện nay còn nhiều bất cập.
“Khi chỉ có một người mua duy nhất và áp dụng một mức giá điện gần như đồng nhất trên cả nước thì rõ ràng chưa hợp lý. Muốn khắc phục điều này, cần tách bạch rõ các cấu phần của giá điện – giá phát điện, giá truyền tải, giá điều độ hệ thống và sau này là giá lưu trữ năng lượng thay vì gộp chung thành một mức giá bình quân như hiện nay.
Nếu các đơn vị mua bán điện ở từng khu vực được mua điện từ các nguồn khác nhau, đồng thời hạch toán và công bố riêng chi phí truyền tải theo từng vùng, thì sẽ mang lại hai lợi ích. Thứ nhất là tạo ra sự cạnh tranh trong mua bán điện. Thứ hai là người tiêu dùng nhìn thấy rõ đâu là giá điện, đâu là chi phí truyền tải, thay vì một con số duy nhất không rõ cấu thành như hiện nay”, TS Nguyễn Xuân Quang cho biết.
Phân tích thêm, TS Nguyễn Xuân Quang cho biết, thị trường điện vốn được thiết kế theo chuỗi các đơn vị phát điện bán điện cho đơn vị mua buôn, sau đó đơn vị mua buôn bán lại cho các đơn vị bán lẻ và người sử dụng. Tuy nhiên, hiện nay EVN gần như là đơn vị mua buôn duy nhất, đồng thời thực hiện bán lẻ. Vì vậy, giá điện ở các địa phương đều gần như giống nhau, dẫn đến cơ chế bù chéo rất phức tạp.
TS Nguyễn Xuân Quang lấy ví dụ, giá điện ở Phú Quốc gần như tương tự nhiều địa phương trên đất liền, trong khi EVN phải đầu tư một hệ thống cáp ngầm với chi phí rất lớn để đưa điện ra đảo.
Trên thực tế, phần chi phí đầu tư và truyền tải đó chủ yếu được phân bổ bình quân cho tất cả các khu vực trong cả nước thông qua cơ chế bù chéo, chứ không được tính riêng vào giá điện tại Phú Quốc. Điều này khiến cơ chế phân bổ chi phí giữa các vùng miền chưa thực sự hợp lý và thiếu minh bạch.
Nếu hình thành các trung tâm mua bán điện theo từng khu vực, mỗi đơn vị sẽ tối ưu việc mua điện từ nhà máy nào, khu vực nào, đồng thời các chi phí đặc thù như trường hợp Phú Quốc sẽ được nhìn thấy rõ ràng hơn, qua đó nâng cao hiệu quả và bảo đảm công bằng hơn.
“Việc EVN là đơn vị 'độc quyền' mua điện chưa chắc đã mang lại lợi ích cho chính EVN. Ngược lại, EVN phải giải một bài toán rất phức tạp về bù chéo”, TS Nguyễn Xuân Quang nhấn mạnh.
Theo vị chuyên gia này, khi tách thành nhiều đơn vị mua buôn thì bài toán này sẽ được giải quyết phần nào, nhưng sẽ phát sinh một hệ lụy khác. Đó là giá điện ở các vùng sâu, vùng xa - nơi chi phí cung cấp điện rất cao, có thể sẽ tăng đáng kể. Khi đó, nếu muốn tiếp tục hỗ trợ các khu vực này thì Nhà nước cần có cơ chế trợ giá riêng thay vì bù chéo như hiện nay. Cách làm này sẽ minh bạch hơn rất nhiều so với việc tiếp tục duy trì cơ chế bù chéo giữa các vùng.
