Từng lớn lên trong nghèo khó, chỉ có một bữa ăn mỗi ngày, ở tuổi 50, ông Lý Phong Sơn nay lái chiếc Maserati và sở hữu doanh nghiệp gan ngỗng có sản lượng dự kiến 500 tấn mỗi năm.
Năm 15 tuổi, Lý Phong Sơn đã thấm thía cái đói khi cả gia đình chỉ có đủ gạo cho một bữa ăn duy nhất mỗi ngày.Ba thập kỷ sau, ông lái chiếc Maserati ngang qua những cánh đồng mênh mông ở miền Đông Trung Quốc. Ở đó, 400.000 con ngỗng đang được chăm sóc để tạo ra thứ gan béo ngậy từng là đặc sản độc quyền của người Pháp.
Đến nay, ông Lý đã xây dựng một cơ ngơi khổng lồ từ nghề nuôi ngỗng lấy gan, đặc sản vốn là thế mạnh của người Pháp. Năm 2025, công ty Trường Hào của ông sản xuất 300 tấn gan ngỗng. Năm nay, con số này dự kiến cán mốc 500 tấn. Trong khi đó, một trang trại điển hình tại Pháp chỉ đạt trung bình 10 tấn/năm.
Câu chuyện của ông không chỉ là hành trình vượt lên số phận, mà còn phản ánh cách Trung Quốc từng bước soán ngôi số 1 toàn cầu của Pháp trong ngành công nghiệp gan ngỗng.
Gan ngỗng Trung Quốc, từ món xa xỉ thành sản phẩm phổ thông đang tiến rất gần vị trí số một của Pháp, với sản lượng khoảng 14.000 tấn/năm. Ảnh: Baidu
Bí quyết tạo nên lợi thế của ngành gan ngỗng Trung Quốc
Trong 10 năm qua, gan ngỗng tại Trung Quốc đã chuyển mình từ một món ăn xa xỉ dành cho giới thượng lưu thành sản phẩm phổ biến với giá phải chăng.
Sản lượng nước này được ước tính đạt khoảng 14.000 tấn vào năm ngoái, tăng gấp 7 lần so với mức 2.000 tấn một thập kỷ trước. Trong khi đó, Pháp - nhà sản xuất hàng đầu thế giới, lại ghi nhận sản lượng giảm nhẹ xuống còn khoảng 15.044 tấn. Hai quốc gia hiện chiếm hơn 80% sản lượng toàn cầu.
Chủ tịch Hiệp hội Gan ngỗng Pháp (CIFOG), ông Fabien Chevalier thừa nhận: "Họ phát triển nhanh đến mức đáng lo ngại. Chúng tôi không ngờ tốc độ tiến tới của họ lại nhanh như vậy".
Sự bùng nổ sản lượng của Trung Quốc đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố. Đầu tiên là sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ: các khoản trợ cấp chiếm hơn 50% chi phí cơ sở hạ tầng và vắc-xin cho trang trại của ông Lý.
Thứ hai là quy trình sản xuất công nghiệp hóa với cường độ làm việc cao. Mỗi nhân viên tại trang trại của ông Lý phụ trách hơn 400 con ngỗng.
Trong 10 ngày cuối của chu kỳ nuôi kéo dài 100 ngày, họ làm việc gần như không ngừng nghỉ để vỗ béo mỗi con tới 6 bữa/ngày. Ông Lý giải thích: "Người châu Âu hiện không còn duy trì được các trang trại ngỗng quy mô lớn, vì đó là công việc vất vả".
Nhờ quy trình này, gan của mỗi con ngỗng tại trang trại của ông nặng ít nhất 1kg và có thể lên tới 2,9kg. Trong khi đó, tại Pháp, gan vịt điển hình chỉ nặng 500-550 gram, còn gan ngỗng thường dưới 750 gram.
Chưa dừng ở quy trình hiện tại, ông Lý còn đang hợp tác với các công ty robot để tự động hóa quá trình nuôi và ép ăn, nhằm giảm bớt lao động thủ công.
Câu chuyện từ ‘thủ phủ’ gan ngỗng
Tại huyện Lâm Cù, tỉnh Sơn Đông, nơi sản xuất 70% thị trường nội địa và 20% sản lượng gan ngỗng toàn cầu, quy mô ngành tại đây còn gây ấn tượng mạnh hơn.
Tự động hóa được xem là "vũ khí" giúp ngành gan ngỗng Trung Quốc tăng năng suất vượt trội, thu hẹp khoảng cách với Pháp. Ảnh: Baidu
Lâm Cù bắt đầu nuôi ngỗng từ năm 1988, khi doanh nghiệp nhà nước tiên phong nhập khẩu hàng nghìn con ngỗng Lang Đức từ Pháp.
Để giúp giống ngỗng này thích nghi, vào những năm 1990, doanh nghiệp Trung Quốc đã mời chuyên gia người Pháp sang đào tạo suốt 3 năm với mức lương lên tới 150.000 NDT/tháng (khoảng 580 triệu đồng), chưa kể chi phí xe, phiên dịch và khách sạn.
Công ty Tôn Thuận tại đây đã phát triển máy cho ăn bán tự động thế hệ thứ 5 với cảm biến thông minh, giúp tăng hiệu quả sản xuất lên gấp 5 lần.
Nhờ công nghệ, họ biến gan ngỗng thành hàng loạt sản phẩm mới: gan ngỗng rượu vang đỏ, gan ngỗng kem, với hương vị anh đào, việt quất, rượu trắng...
Tổng giám đốc Xuân Quán (Chunguan Food), bà Mã Lập Quân, cho biết công ty đã phát triển hơn 60 sản phẩm từ gan ngỗng, như gan tươi, gan sốt rượu vang đến các loại ăn liền. Nhờ đổi mới sản phẩm, doanh thu công ty tăng vọt từ 3 tỷ NDT (khoảng 11.600 tỷ đồng) lên 4 tỷ NDT (khoảng 15.400 tỷ đồng) chỉ trong vòng một năm.
Một lát gan ngỗng tại nhà hàng Trung Quốc có giá từ 30-70 NDT (khoảng 116.000-270.000 đồng), rẻ hơn nhiều so với mức 15-40 euro (450.000-1,2 triệu đồng) tại Pháp. Giá thấp giúp nhu cầu nội địa tăng mạnh, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh khi thâm nhập các thị trường mới.
Mặc dù hiện chưa tới 5% sản lượng được xuất khẩu do các quy định kiểm dịch nghiêm ngặt của Trung Quốc (yêu cầu kiểm tra 300 loại hóa chất) nhưng các doanh nghiệp nước này đang từng bước mở rộng thị trường.
Ngành gan ngỗng toàn cầu đang chứng kiến một cuộc chuyển giao quyền lực thầm lặng. Chỉ trong khoảng một thập kỷ, gan ngỗng tại Trung Quốc đã từ món ăn xa xỉ trở thành thực phẩm phổ biến với mức giá dễ tiếp cận hơn.
Theo Baidu
