Thợ Săn🏹
Gió lạnh đầu buồi
Khuyến khích nam nữ kết hôn trước 30 tuổi, vợ chồng sinh đủ hai con
Việt Nam khuyến khích nam nữ kết hôn trước 30 tuổi, vợ chồng sinh đủ hai con ở những địa phương có mức sinh thấp, nhằm nâng mức sinh và cải thiện chất lượng dân số.
Các nội dung này được quy định trong Thông tư hướng dẫn Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030, vừa được Bộ Y tế ban hành.
Hiện mức sinh của Việt Nam 1,93 con/phụ nữ, thuộc nhóm thấp ở Đông Nam Á, trong khi giới trẻ kết hôn ngày càng muộn. Theo Bộ Y tế, tuổi kết hôn trung bình lần đầu của người Việt tăng từ 25,2 tuổi năm 2019 lên 27,3 tuổi năm 2024. Mức tăng trong 5 năm gần gấp đôi mức tăng của 20 năm trước đó. TP HCM có tuổi kết hôn lần đầu trung bình cao nhất cả nước - 30,4 tuổi. Tại Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng nam giới trì hoãn lập gia đình đến sau 30 tuổi phổ biến hơn các vùng khác.
Các chuyên gia nhận định áp lực tài chính, nhu cầu tập trung phát triển sự nghiệp hoặc khó khăn trong việc tìm kiếm bạn đời lý tưởng là những nguyên nhân chính khiến giới trẻ lười yêu, ngại cưới, sợ sinh con. Hệ lụy từ mức sinh thấp kéo dài gây thiếu hụt lao động trầm trọng và đẩy nhanh tốc độ già hóa dân số. Dự báo trong 50 năm tới, cấu trúc xã hội sẽ đảo lộn bởi cứ hai trẻ em phải gánh vác trách nhiệm chăm sóc cho bốn người cao tuổi. Vì vậy, Bộ Y tế tìm các giải pháp để nâng mức sinh và cải thiện chất lượng dân số.
Khuyến khích kết hôn trước 30 tuổi, học kỹ năng trước hôn nhân
Quảng cáo
Thông tư hướng dẫn một trong những nhiệm vụ được triển khai nhằm nâng mức sinh là truyền thông, tư vấn và vận động nam nữ kết hôn trước 30 tuổi, sinh đủ hai con ở những địa phương có mức sinh thấp. Bên cạnh đó, các địa phương tổ chức hoạt động cung cấp kiến thức, kỹ năng chuẩn bị cho cuộc sống hôn nhân và gia đình dành cho thanh niên trước khi kết hôn. Nội dung khóa học gồm kiến thức về hôn nhân, gia đình, sức khỏe sinh sản và tình dục, mang thai, sinh con, chăm sóc và nuôi dạy trẻ, cùng kỹ năng quản lý tài chính gia đình.
Bộ Y tế xây dựng, chuẩn hóa bộ tài liệu thống nhất để sử dụng trên toàn quốc, đồng thời tập huấn đội ngũ giảng viên và cán bộ y tế - dân số trước khi triển khai tại địa phương. Hàng năm, khoảng 20% số xã, phường, đặc khu dự kiến tổ chức ít nhất một lớp học hoặc chuyên đề dành cho thanh niên chuẩn bị lập gia đình.
Việc chuẩn bị kiến thức trước hôn nhân được đặt trong tổng thể chính sách dân số mới. Mục tiêu giúp người trẻ có sự chuẩn bị tốt hơn về sức khỏe sinh sản, đời sống vợ chồng, tài chính và kỹ năng nuôi dạy con, bên cạnh việc vận động kết hôn ở độ tuổi phù hợp.
Sinh đủ hai con tại 10 địa phương mức sinh thấp
Bộ Y tế xác định 10 địa phương có mức sinh thấp hơn mức trung bình cả nước để triển khai các hoạt động truyền thông, tư vấn và hỗ trợ nhằm khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con. Danh sách gồm Hà Nội, TP HCM, Cần Thơ, Khánh Hòa, Đồng Nai, Tây Ninh, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cà Mau.
Tại các địa phương này, ngành y tế đẩy mạnh truyền thông về lợi ích của việc sinh đủ hai con, tư vấn sức khỏe sinh sản và triển khai các giải pháp hỗ trợ phù hợp, góp phần ứng phó với xu hướng mức sinh giảm kéo dài. Bộ Y tế đồng thời tăng cường truyền thông về chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em, nâng cao chất lượng dân số và tạo điều kiện để các cặp vợ chồng thực hiện mong muốn sinh và nuôi dạy con.
Trước đó, trong các chính sách đang được nghiên cứu, Bộ Y tế đưa ra phương án để địa phương quyết định mức hỗ trợ tài chính hàng tháng cho trẻ từ khi sinh đến đủ 36 tháng tuổi; hỗ trợ chi phí ăn trưa cho trẻ mầm non hoặc khen thưởng phụ nữ hoàn thành mục tiêu sinh con trước 35 tuổi. Đây là các chính sách riêng đang được nghiên cứu, không phải nội dung quy định trong Thông tư vừa ban hành.
Xem toàn màn hình
Đám cưới tập thể ở Hà Nội. Ảnh: Phạm Chiểu
Thí điểm tầm soát nguy cơ vô sinh tại khu công nghiệp
Thông tư hướng đến dự phòng và phát hiện sớm nguy cơ vô sinh. Bộ Y tế yêu cầu tăng cường truyền thông, tư vấn và sàng lọc cho thanh niên, cặp đôi chuẩn bị kết hôn và vợ chồng trong độ tuổi sinh sản. Đáng chú ý, ngành y tế thí điểm tầm soát nguy cơ vô sinh tại các xã có khu công nghiệp thuộc 10 tỉnh, thành có mức sinh thấp. Đối tượng ưu tiên là vợ chồng kết hôn trên 12 tháng chưa có con, nhất là trường hợp có vợ hoặc chồng làm việc trong khu công nghiệp.
Việc đưa tầm soát nguy cơ vô sinh vào chương trình dân số cho thấy chính sách không chỉ tập trung vào vận động sinh con mà còn chú trọng khả năng sinh sản của người dân. Phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ giúp cặp đôi được tư vấn và can thiệp kịp thời, thay vì đến cơ sở y tế sau thời gian dài không có con.
Ngoài ra, Bộ Y tế cũng tổ chức các cuộc khảo sát chuyên đề vào năm 2027, 2029 và 2030 để tìm hiểu điều gì chi phối quyết định sinh con và số con mong muốn của các gia đình lẫn người trẻ. Các cuộc khảo sát cũng xem xét mối quan hệ giữa quy mô dân số, mức sinh và phát triển kinh tế xã hội, phục vụ việc hoạch định chính sách. Kết quả cung cấp dữ liệu cập nhật về xu hướng sinh sản và nguyên nhân khiến mức sinh giảm, từ đó xây dựng chính sách dân số phù hợp khi nhiều địa phương đối mặt với mức sinh thấp, già hóa dân số và mất cân đối nhân khẩu học.
Bộ Y tế đánh giá với các nhóm giải pháp, từ khuyến khích kết hôn trước 30 tuổi, vận động sinh đủ hai con đến chuẩn bị kiến thức tiền hôn nhân và bảo vệ sức khỏe sinh sản, chương trình dân số giai đoạn 2026-2030 tạo điều kiện để người trẻ lập gia đình, sinh con và nuôi dạy con trong điều kiện thuận lợi hơn.
Lê Nga
