hihihehe
Bát sứ hư hỏng
Cảnh sát Mỹ Và Đức — Khi Bằng Cấp Quyết Định Cách Xử Người
Mình từng nghe một câu chuyện từ một cảnh sát Đức ở Lichtenrade. Anh ta nói: "Ở Đức, khi tôi ra đường, tôi không nghĩ đến súng đầu tiên . Mà tôi chỉ nghĩ đến cách nói chuyện với người đó, tìm hiểu họ muốn gì, rồi giải quyết vấn đề."
Một vài năm sau, mình tình cờ được xem một đoạn video cảnh sát Memphis (Mỹ), đã đánh chết một tài xế trẻ da đen vì... một lỗi giao thông. Vụ George Floyd – 2020, cảnh sát Derek Chauvin đè gối lên cổ Floyd gần 10 phút, Floyd kêu "I can't breathe" (Tôi không thể thở), Chauvin cứ đè, Floyd chết. Rồi Black Lives Matter biểu tình rầm rầm đến nỗi vệ binh quốc gia phải can thiệp.
Cuối cùng, Chauvin bị kết tội và đi tù, đó là hậu quả của 633 giờ đào tạo, chứ không phải là lỗi riêng của cảnh sát. Mà đó là lỗi của một hệ thống dạy "kiểm soát" mà không dạy về "tâm lý "
Ở Mỹ, chỉ có 633 giờ để trở thành cảnh sát.
Theo mình biết, có 55% các tiểu bang chỉ yêu cầu một bằng cấp phổ thông (high school diploma) hoặc bằng GED để trở thành cảnh sát. Không cần bằng đại học, không cần kinh nghiệm gì cả. Sau đó, ứng viên phải vượt qua một bài kiểm tra tâm lý, khi vượt qua, họ có thể ung dung vào học viện cảnh sát.
Học viện này kéo dài bao lâu? Trung bình là 633 giờ — tức là khoảng 18–21 tuần, hay tóm lại, vài tháng. Ở Louisiana, con số thậm chí chỉ là 360 giờ, và bạn có thể trở thành cảnh sát mà chỉ có 9 tuần. North Carolina, tiểu bang có chương trình đào tạo dài nhất, vẫn chỉ 903 giờ (22 tuần).
Trong thời gian ngắn này, cảnh sát học gì? Theo báo cáo của Diễn đàn Nghiên cứu Cảnh Sát Điều hành (PERF), phần lớn chỉ là cách sử dụng súng, kỹ năng phòng vệ, và những quy tắc ghi nhớ.
Còn tâm lý học? Giao tiếp? Giải quyết xung đột? Không có. Một khảo sát năm 2015 cho thấy rằng những người học viên cảnh sát Mỹ chỉ dành 8 giờ cho toàn bộ đào tạo về de-escalation, can thiệp khủng hoảng, và sử dụng vũ lực. Chỉ có 8 giờ để xử lý một người đang có khủng hoảng về tâm thần hay đơn giản chỉ là vài kẻ quậy phá.
Kiểu đào tạo này, nó giống như một "military boot camp" — giáo viên đứng , mắt mở trừng trừng, miệng hét thật to, yêu cầu kỉ luật quân sự, và luôn nhấn mạnh "mệnh lệnh và kiểm soát." Không phải lắng nghe, không phải tư duy phê bình, không phải hỏi những câu hỏi thông minh. Và sau 633 giờ, họ ra đường với một khẩu súng.
Còn ở Đức: 4.000 Giờ Để Trở Thành Cảnh Sát .
Đức có quá trình đào tạo hoàn toàn khác ở Mỹ. Trước hết, để trở thành cảnh sát ở Đức, bạn có hai con đường:
Con đường 1: Mittlerer Dienst (Cảnh sát cấp trung - con đường phổ biến nhất)
- Yêu cầu: Mittlere Reife (Realschulabschluss - tương đương hết lớp 10)
- Hoặc: Hauptschulabschluss (lớp 9) + ít nhất 2 năm hoàn thành Berufsausbildung (đào tạo nghề)
Con đường 2: Gehobener Dienst (Cảnh sát cấp cao - bậc đại học, cho những vị trí quản lý/điều tra)
- Yêu cầu: Abitur hoặc Fachhochschulreife (tương đương lớp 12-13)
Tiếp theo, bạn phải vượt qua các bài kiểm tra về viết, kiểm tra tâm lý sâu (không phải chỉ "bạn có ổn không?" mà là toàn bộ đánh giá), kiểm tra thể lực, và kiểm tra lý lịch kỹ lưỡng.
Sau đó, bạn sẽ tham gia một chương trình đào tạo 2.5 đến 3 năm — khoảng 4.000 giờ hoàn chỉnh (mittlerer Dienst) hoặc duales Studium 3 năm (gehobener Dienst). Đó không phải là "boot camp" quân sự, mà là một chương trình đại học trong đó bạn sẽ được học:
- Pháp luật và luật hình sự (không phải chỉ "những quy tắc bạn cần nhớ," mà là tại sao những quy tắc đó tồn tại)
- Khoa học xã hội (tâm lý, xã hội học, nhân chủng học)
- Giao tiếp hiệu quả (làm thế nào để nói chuyện với người, đặc biệt là những người đang nóng giận hoặc sợ hãi)
- De-escalation (cách nói chuyện để hạ nhiệt tình huống mà không cần đến vũ lực)
Toàn bộ ba năm, de-escalation không phải là một module 8 giờ. Nó được dạy xuyên suốt, như một lối sống. Một cảnh sát Đức khác nói với mình.. "Khi tôi mới bắt đầu, tôi được học những kỹ năng để khống chế ai đó. Nhưng bây giờ, những cảnh sát trẻ được dạy đầu tiên là cách nói chuyện. Còn biện pháp mạnh chỉ là giải pháp cuối cùng."
Cuối cùng, bạn nhận được một bằng cấp "Cảnh Sát" (Polizeivollzugsdienst) — đó là một bằng cấp đại học được công nhận, để bạn có thể vào lực lượng cảnh sát.
Sự Khác Biệt Trong Tư Duy:
Cái khác biệt sâu nhất không phải là số giờ (633h và 4.000h ), mà là triết lý đằng sau đào tạo.
Mỹ dạy: "Bạn có thẩm quyền. Khi bạn ra đường, bạn phải kiểm soát tình huống. Nếu ai đó không tuân theo, bạn có biện pháp mạnh để bắt họ "
Đức dạy: "Bạn là một công dân đặc biệt. Công việc của bạn không phải kiểm soát mọi người, mà là bảo vệ xã hội. Trước tiên, bạn nói chuyện. Nếu bạn thật sự cần can thiệp mạnh, đó là vì các cách khác đã thất bại."
Một cảnh sát Đức nói về một lần anh ta đã sẵn sàng khóa tay một người, nhưng một đồng nghiệp trẻ hơn nói: "Chờ đã, hãy nói chuyện với anh ta trước." Và nó có hiệu quả . Người đó đã dừng lại và nghe theo.
Trong khi cùng một tình huống như thế, cảnh sát Mỹ sẽ cư xử một cách cứng rắn hơn. Vì thuyết phục hay nói chuyện với đối tượng, sẽ bị cho là " yếu đuối " và làm cho "tình huống trở nên tồi tệ hơn."
Kết quả thực tế, những số liệu nói lên điều gì?
Ở Đức, tính trên toàn nước, cảnh sát bắn người là điều cực kỳ hiếm. Năm 2024, số lượng người chết do cảnh sát ở Đức được ước tính ở mức "một chữ số" trên một dân số 84 triệu.
Ở Mỹ? Năm 2020, có 946 người chết do cảnh sát bắn. Với dân số gần 330 triệu, tỷ lệ đó vẫn cao gấp 10 lần so với Đức (khi chuẩn hóa theo dân số).
Tại sao vậy?
Có khá nhiều lý do để biết nguyên nhân tại sao Mỹ đào tạo cảnh sát như mì ăn liền.
Lý do thứ nhất:
Vì họ được đào tạo để hành động trước, sử dụng vũ lực nhanh chóng thay vì lắng nghe trước và hành động sau.
Lý do thứ hai:
Do đa số người Mỹ đều có vũ khí. Văn hóa súng, và sự bất bình đẳng đã tạo ra nền tảng cho bạo lực. Và đó chính là một phần của vấn đề.
Lý do thứ ba :
Nếu đào tạo cảnh sát Mỹ mà kéo dài 3 năm như ở Đức, thì với số tiền hỗ trợ trong suốt thời gian đào tạo. Mỹ sẽ phải trả tiền thuê các giáo viên, thuê các tòa nhà, cấp vật liệu, và chi trả lương cho những người đang học. Chi phí ước tính là khoảng 60.000–80.000 euro cho mỗi cảnh sát. Quá tốn kém.
Cho nên, Mỹ đã chọn cắt giảm xuống chỉ còn 7.000–12.000 đô-la mỗi cảnh sát. Để không phải trả lương trong quá trình đào tạo, nên chương trình luôn "nhanh gọn," ít giáo viên, ít cơ sở vật chất, ít tư tưởng.
Kết quả: Bạn có thể tuyển dụng 10 cảnh sát Mỹ với cùng chi phí của 1 cảnh sát Đức .
Lý do thứ tư:
Ở Mỹ, cảnh sát không chỉ bắt những người phạm tội, mà họ được sử dụng để kiểm soát xã hội, đặc biệt là các cộng đồng da màu.
Lý do thứ năm:
Ở Mỹ, những hãng tư nhân điều hành 8% nhà tù công cộng. Những hãng này kiếm tiền bằng cách: bỏ người vào tù, bao nhiêu người trong tù, thì được bấy nhiêu tiền. Những hãng này đã lobby cho Three Strikes Law và những luật "mandatory minimum sentencing" khác — các luật này buộc phải đưa mọi người vào tù chứ không có khả năng tùy chỉnh hình phạt.
Và ai sẽ bắt người để đưa vào tù? Đương nhiên sẽ là... Cảnh Sát.
Nếu cảnh sát được đào tạo tốt, họ sẽ xử lý các tình huống bằng cách nói chuyện, de-escalation, hay thậm chí là cảnh báo. Vậy có nghĩa là sẽ ít người bị bắt, đồng nghĩa ít tiền cho nhà tù tư nhân. Như vậy nguy cơ hãng sẽ phá sản vì nhà tù ...." vắng khách ". Thoạt nghe , nó chẳng khác gì một mô hình kinh doanh được công khai hoạt động.
Lý do thứ sáu: Thiếu Trách Nhiệm
Khi một cảnh sát Mỹ bắn người, câu hỏi thường là: "Người đó có nguy hiểm không ? Có đe dọa cảnh sát không? " Nếu cảnh sát cảm thấy họ bị đe dọa và cảm thấy sợ hãi, thì anh ta có thể bắn. Một hệ thống mà sợ hãi thì đó không phải là một hệ thống — đó là một trò chơi may rủi.
Ở Đức, tiêu chuẩn cao hơn nhiều. Cảnh sát phải chứng minh rằng anh ta cần sử dụng biện pháp mạnh . Chứ nói .."Tôi cảm thấy sợ hãi" thì không đủ. Đó là lý do tại sao số lượng người chết do cảnh sát ở Đức luôn thấp hơn ở Mỹ.
Cho nên ví cách đào tạo cảnh sát ngắn hạn ở Mỹ như mì ăn liền thì không sai chút nào ....Vì mì ăn liền nó rẻ và nhanh, và đương nhiên nó chẳng ngon lành gì và không có dinh dưỡng gì cả. Bạn ăn nó vì bạn thiếu thời gian hoặc tiền, chứ không phải vì nó tốt. Một cảnh sát được đào tạo 633 giờ là cách Mỹ nói "Chúng tôi không có thời gian hoặc tiền cho một hệ thống tốt" — nhưng đó là một lời nói dối. Mỹ có tiền. Mỹ chỉ chọn không sử dụng nó.
Một quốc gia đào tạo cảnh sát để biết khi nào phải nổ súng. Một quốc gia khác đào tạo cảnh sát để biết khi nào không cần nổ súng. Khoảng cách giữa hai triết lý ấy đôi khi chỉ được nhận ra sau một tiếng súng.