Captain Rogers
Tâm hồn dẩm chúa
Ngày nay, bất kể đội tuyển Argentina thi đấu rực rỡ đến đâu tại World Cup, trong môi trường truyền thông của Đảng CS Trung Quốc (ĐCSTQ), Lionel Messi - vị vua bóng đá đương đại này đã từ vị trí một “vị thần” được tôn sùng trở thành một “người vô hình” trên sân cỏ, sở hữu trình độ siêu việt nhưng không được phép được chú ý.
World Cup đang diễn ra vô cùng sôi động. Việc phát sóng của Trung Quốc được diễn viên Lý Lập Quần ca ngợi là số một thế giới. Nhưng nếu thực sự theo dõi chương trình truyền hình World Cup của Trung Quốc, rất có thể bạn sẽ phát hiện ra một “kỳ tích thể thao” vô cùng phi lý.
Trên màn hình truyền hình, đội tuyển Argentina đang thi đấu áp đảo, huyền thoại số 10 ở tuổi 38 một lần nữa lập hat-trick (ghi được 3 bàn thắng trong một trận đấu).
Tuy nhiên, chỉ cần quan sát kỹ sẽ thấy đạo diễn hình ảnh tại hiện trường đang thể hiện kỹ năng quay phim “thần sầu”. Trận đấu vẫn được phát sóng bình thường, nhưng hễ cầu thủ mang áo số 10 này ghi bàn hoặc ăn mừng, máy quay lập tức chuyển sang góc quay xa hoặc toàn cảnh, tuyệt đối không để lộ cận cảnh khuôn mặt của anh trong thời gian dài.
Trong lời bình của một số bình luận viên và các bản tin sau trận đấu, tên của anh dường như cũng trở thành điều cấm kỵ, bị thay bằng cách gọi như “đội trưởng đội tuyển Argentina” hoặc đơn giản là “cầu thủ đó”.
Vì sao truyền hình thể thao của Trung Quốc đột nhiên lại “không dám gọi thẳng tên” Messi?
Nhiều người cho rằng việc “đối xử lạnh nhạt” này bắt đầu từ “vụ vắng mặt tại Hồng Kông” gây chấn động làng bóng đá vào tháng 2/2024.
Khi đó, Messi cùng đội đến Hồng Kông thi đấu giao hữu nhưng ngồi dự bị suốt trận, từ chối nhận giải thưởng, thậm chí còn bị người hâm mộ ghi lại cảnh được cho là cố ý tránh bắt tay với các quan chức. Thế nhưng chỉ vài ngày sau, anh lại vào sân từ băng ghế dự bị trong trận đấu tại Nhật Bản với nụ cười rạng rỡ.
Hình ảnh này đã hoàn toàn động vào niềm tự hào dân tộc của giới chức ĐCSTQ và cư dân mạng Trung Quốc Đại Lục, khiến dư luận nhanh chóng quy kết đây là hành động “cố ý xúc phạm Trung Quốc và thể hiện lập trường chính trị”.
Nhưng trên thực tế, ngọn lửa ấy có thể bùng cháy mạnh mẽ và triệt để như vậy là vì trong hồ sơ của giới chức và cơ quan kiểm duyệt, từ lâu Messi đã mang một “lý lịch chính trị đen tối” sâu hơn và chạm đến lằn ranh nhạy cảm hơn.
Quay trở lại tháng 7/2017. Khi đó, người đoạt Giải Nobel Hòa bình và cũng là nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng của Trung Quốc Lưu Hiểu Ba mắc ung thư gan giai đoạn cuối trong lúc bị giam giữ và đang cận kề cái chết.
Là một người hâm mộ cuồng nhiệt của Messi, trước khi qua đời, ông đã nhờ các nhân sĩ thuộc phe dân chủ Hồng Kông gửi thư đến Câu lạc bộ Barcelona, hy vọng có thể nhận được một tấm ảnh có chữ ký của Messi để động viên tinh thần.
Sau khi biết chuyện, Messi không né tránh vì rủi ro chính trị mà thực sự ký tặng một bức ảnh và gửi đến Hồng Kông.
Sự việc này nhận được nhiều lời ca ngợi về mặt đạo đức ở nước ngoài, nhưng trong mắt chính quyền Trung Quốc, đây rõ ràng là hành động bày tỏ sự cảm thông với “tù nhân chính trị số 1”, chạm đúng vào lằn ranh chính trị nhạy cảm nhất.
Trước vụ việc ở Hồng Kông, xét đến lợi ích quảng cáo trị giá hàng tỷ nhân dân tệ từ các doanh nghiệp Trung Quốc như Mengniu (Mông Ngưu) hay rượu Chishui He (Xích Thuỷ Hà) đứng sau Messi, giới chức ĐCSTQ đã chọn cách “phong tỏa hoàn toàn thông tin trong nước, nhưng ở bên ngoài thì nhắm một mắt mở một mắt”.
Thế nhưng khi sự việc Hồng Kông năm 2024 trở thành ngòi nổ, cộng với những mâu thuẫn cũ, cuối cùng chính quyền quyết định hạ nhiệt toàn diện hình ảnh của anh.
Vì vậy, tại kỳ World Cup lần này, người ta chứng kiến tình trạng “phong tỏa mềm” đầy mâu thuẫn. Ban đầu, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) và nhiều cơ quan truyền thông lớn vẫn đăng bài trên mạng xã hội ca ngợi “Messi đã phong thần”, nhằm tận dụng sức hút khổng lồ của World Cup.
Nhưng chỉ vài ngày sau, họ nhận được thông báo khẩn nội bộ yêu cầu gỡ bỏ phần lớn các bài viết và hình ảnh liên quan đến Messi, tháo các quảng cáo World Cup có hình ảnh của anh, thậm chí hạn chế các cảnh quay cận mặt trong lúc phát sóng trực tiếp.
Tâm lý vừa muốn tận dụng sức nóng khổng lồ của World Cup, vừa cực kỳ lo sợ chạm phải lằn ranh chính trị này, thậm chí đã biến thành một màn “gậy ông đập lưng ông”.
Khi vụ việc năm 2024 vừa bùng nổ, chương trình nổi tiếng Thiên Hạ Bóng Đá của CCTV vì muốn tẩy chay Messi nên đã khẩn cấp thay cảnh anh nâng cúp ở phần mở đầu chương trình bằng hình ảnh đội trưởng huyền thoại của Đức Philipp Lahm.
Thế nhưng sau khi thay xong, bộ phận kiểm duyệt mới phát hiện rằng trước đây Lahm từng công khai viết bài chỉ trích vấn đề nhân quyền của Trung Quốc và kêu gọi các vận động viên lên tiếng trước các chính quyền độc tài. Chỉ vài ngày sau, hình ảnh của Lahm cũng “bốc hơi”.
Ngày nay, bất kể đội tuyển Argentina thi đấu rực rỡ đến đâu tại World Cup, trong môi trường truyền thông của ĐCSTQ, vị vua bóng đá đương đại này đã từ vị trí một “vị thần” được tôn sùng trở thành một “người vô hình” trên sân cỏ, sở hữu trình độ siêu việt nhưng không được phép được chú ý.
Thậm chí các cổ động viên Trung Quốc còn bất lực đùa trên Weibo: “Nếu Argentina lại vô địch, chẳng lẽ khi Messi giơ cao cúp vàng World Cup, CCTV sẽ quay toàn cảnh từ xa suốt buổi, hay còn phải làm mờ luôn khuôn mặt của anh?”
Một sự kiện thể thao vốn thuần túy, dưới sự kiểm duyệt chính trị của một chế độ chuyên chế, cuối cùng đã biến thành một vở hài kịch dở khóc dở cười.
(Bài viết chỉ đại diện cho quan điểm cá nhân của tác giả, được đăng trên Vision Times.)
James Jseng / Vision Times
Theo Trí thức Việt Nam
