Huệ Tử nói với Trang Tử rằng:
Ta có một cây đại thụ, người đời gọi nó là cây sấu (chư). Gốc lớn của nó sần sùi, u cục nổi lên chằng chịt, không tài nào dùng dây mực của thợ mộc mà đo đạc cho thẳng được. Cành nhỏ của nó thì cong queo, uốn lượn, không thể dùng thước vuông hay thước thợ nào mà uốn vào khuôn khổ. Nó mọc ngay bên vệ đường lớn, nhưng tất cả thợ mộc đi qua đều ngó lơ, chẳng thèm liếc nhìn một cái.
Những lời của anh cũng y hệt như cái cây sấu đó vậy: cuồng vĩ nhưng vô dụng. Cho nên, người ta nghe anh nói đều quay lưng bỏ đi hết!
Trang tử bật cười:
Anh chưa từng nhìn thấy con mèo hoang hay con cáo sao? Nó thu mình rình rập, chờ đợi con mồi. Nó nhảy bên đông, vọt bên tây, không màng cao thấp, thoắt ẩn thoắt hiện. Nhưng cũng chính vì cái sự tinh khôn, hữu dụng đó mà nó đạp phải bẫy, trúng phải lưới rồi chết bờ chết bụi.
Lại nhìn xem con trâu lớn kia, thân hình nó khổng lồ như đám mây phủ kín một góc trời. Cái thây của nó to lớn như thế, có thể làm đại sự, nhưng bảo nó nhảy đi bắt một con chuột nhắt thì nó có thể làm nổi chăng?
Bây giờ anh có một cây đại thụ lớn như thế, anh lại chỉ biết ngồi lo lắng, sầu muộn vì nó "vô dụng" đối với đám thợ mộc sao?
Sao anh không mang cái cây đó trồng ở nơi "Vô hà hữu chi hương" (đồng không mông quạnh), hoặc "Quảng mạc chi dã" trời đất bao la?
Ở đó mà tự do tự tại, nghêu ngao bên gốc cây; hoặc thảnh thơi ngủ một giấc bình yên dưới bóng râm mát của nó chẳng phải lo nghĩ sự đời. Cái cây ấy vì vô dụng nên sẽ không bao giờ bị búa rìu đốn hạ, chẳng có một ai, hay một vật gì có thể làm tổn hại được nó. Đã không có công dụng gì với đời, thì lấy đâu ra tai họa hay sầu muộn mà anh phải lo âu?
(Tiêu Dao du- Trang tử)
Ta có một cây đại thụ, người đời gọi nó là cây sấu (chư). Gốc lớn của nó sần sùi, u cục nổi lên chằng chịt, không tài nào dùng dây mực của thợ mộc mà đo đạc cho thẳng được. Cành nhỏ của nó thì cong queo, uốn lượn, không thể dùng thước vuông hay thước thợ nào mà uốn vào khuôn khổ. Nó mọc ngay bên vệ đường lớn, nhưng tất cả thợ mộc đi qua đều ngó lơ, chẳng thèm liếc nhìn một cái.
Những lời của anh cũng y hệt như cái cây sấu đó vậy: cuồng vĩ nhưng vô dụng. Cho nên, người ta nghe anh nói đều quay lưng bỏ đi hết!
Trang tử bật cười:
Anh chưa từng nhìn thấy con mèo hoang hay con cáo sao? Nó thu mình rình rập, chờ đợi con mồi. Nó nhảy bên đông, vọt bên tây, không màng cao thấp, thoắt ẩn thoắt hiện. Nhưng cũng chính vì cái sự tinh khôn, hữu dụng đó mà nó đạp phải bẫy, trúng phải lưới rồi chết bờ chết bụi.
Lại nhìn xem con trâu lớn kia, thân hình nó khổng lồ như đám mây phủ kín một góc trời. Cái thây của nó to lớn như thế, có thể làm đại sự, nhưng bảo nó nhảy đi bắt một con chuột nhắt thì nó có thể làm nổi chăng?
Bây giờ anh có một cây đại thụ lớn như thế, anh lại chỉ biết ngồi lo lắng, sầu muộn vì nó "vô dụng" đối với đám thợ mộc sao?
Sao anh không mang cái cây đó trồng ở nơi "Vô hà hữu chi hương" (đồng không mông quạnh), hoặc "Quảng mạc chi dã" trời đất bao la?
Ở đó mà tự do tự tại, nghêu ngao bên gốc cây; hoặc thảnh thơi ngủ một giấc bình yên dưới bóng râm mát của nó chẳng phải lo nghĩ sự đời. Cái cây ấy vì vô dụng nên sẽ không bao giờ bị búa rìu đốn hạ, chẳng có một ai, hay một vật gì có thể làm tổn hại được nó. Đã không có công dụng gì với đời, thì lấy đâu ra tai họa hay sầu muộn mà anh phải lo âu?
(Tiêu Dao du- Trang tử)
Sửa lần cuối:
