Ngân hàng Nhà nước vừa bơm 65 ngàn tỷ đồng ra thị trường trong một ngày. Sáu mươi lăm ngàn tỷ. Tương đương 2,5 tỷ đô la Mỹ. Bằng GDP cả năm của một tỉnh loại khá.
Bơm một ngày cuối tháng 3, khi lãi suất liên ngân hàng tăng vọt. Nghĩa là các ngân hàng thương mại đang thiếu tiền mặt trầm trọng, phải vay nhau với lãi suất cao, và Ngân hàng Nhà nước buộc phải mở van cứu.
Câu hỏi là tiền đó đi đâu.
Bọn mày cứ hình dung hệ thống ngân hàng như mạng lưới ống nước. Ngân hàng Nhà nước là bể chứa. Ngân hàng thương mại là ống dẫn. Doanh nghiệp và dân là vòi. Bình thường nước chảy đều từ bể qua ống ra vòi. Nhưng bây giờ ống bị tắc, nước không chảy xuống dân được, mà dồn ngược lại làm áp suất liên ngân hàng tăng. Nhà nước bơm thêm 65 ngàn tỷ vào bể, nhưng ống vẫn tắc thì nước vẫn không ra vòi.
Ống tắc vì đâu? Vì ngân hàng thương mại không dám cho vay. Nợ xấu bất động sản chưa xử lý xong, trái phiếu doanh nghiệp vẫn còn đống rác từ hồi Vạn Thịnh Phát, và bây giờ thêm cú giá dầu tăng vì chiến tranh vùng vịnh, lạm phát rình rập, tỷ giá đô la nhảy nhót. Ngân hàng nào cũng ôm tiền ngồi im, cho vay thì sợ mất, không cho vay thì lãi suất huy động vẫn phải trả.
Nhìn kỹ cấu trúc đợt bơm này thì thấy rõ. Kỳ hạn 7 ngày 20 ngàn tỷ, kỳ hạn 14 ngày 30 ngàn tỷ, kỳ hạn 56 ngày 15 ngàn tỷ. Tức là phần lớn tiền bơm ra chỉ sống được 2 tuần rồi phải trả lại. Đây không phải bơm tiền để kích thích kinh tế, đây là bơm oxy cho bệnh nhân đang thở máy. Rút ống ra là ngắc.
Lãi suất trúng thầu 4,5% mà lãi suất huy động nhiều ngân hàng đã lên 8-9% cho kỳ hạn 6 tháng. Tức là ngân hàng vay của Nhà nước 4,5% rồi huy động thêm của dân 8%, trộn lại cho vay 14-16%. Cái spread ấy cho thấy hệ thống đang rất căng. Hồi lãi suất huy động còn 3-4% thì cho vay 8-9%, ai cũng sống. Bây giờ huy động 8% cho vay 15% thì chỉ bọn liều mới dám vay, mà bọn liều thì sớm muộn thành nợ xấu.
Nhìn gần giống kịch bản 2011-2012 rồi đấy nhỉ?. Lúc đó lãi suất huy động cũng lên 14%, cho vay 20-25%, bất động sản đóng băng, hàng loạt doanh nghiệp phá sản. Sau đó mất 3 năm để dọn dẹp và ai đi tù thì ai cũng biết.
Chỉ khác là hồi đó chưa có chiến tranh vùng vịnh đẩy giá dầu lên trời, chưa có Trăm đánh thuế khắp nơi làm chuỗi cung ứng rối tung, và chưa có tỷ giá đô la căng như bây giờ.
65 ngàn tỷ bơm ra hôm nay, tuần sau rút về 20 ngàn, hai tuần sau rút thêm 30 ngàn. Vậy là tháng 4 lại phải bơm tiếp. Rồi tháng 5, tháng 6. Cứ bơm rồi rút, rút rồi bơm, như người bệnh tiểu đường chích insulin, không chữa được bệnh mà chỉ giữ cho không chết.
Trong khi đó giá xăng đã lên gần 30 ngàn, bát phở 50 ngàn, anh em bất động sản thì kẹt cứng giữa lãi vay tăng và không ai mua. Mấy ông cò đất vẫn seeding trên mạng bảo đất còn lên, nhưng khi ngân hàng thương mại phải vay nóng 65 ngàn tỷ một ngày để tồn tại thì bạn biết hệ thống đang ở đâu rồi.
Triều xuống mới biết ai cởi truồng. Mà triều đang xuống.