🆘 Công chức mong phương án tiếp tục sáp nhập xã, phường để giảm tải áp lực

(Dân trí) - Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương mới, nhiều công chức cơ sở bày tỏ ủng hộ việc tiếp tục sắp xếp xã, phường, đồng thời kiến nghị xử lý không ít thách thức về quản trị và nhân sự.

Dung hòa cách làm việc "trên giấy" và "trên phố"

Giữa bối cảnh Bộ Nội vụ đang nghiên cứu các phương án tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, phường, chị Nguyễn Hạnh, công chức văn phòng tại một xã ở Hà Nội bày tỏ quan điểm ủng hộ việc sáp nhập.

"Tôi nghĩ sáp nhập là tốt. Hiện nay, một phường chỉ có ba phòng ban chuyên môn nhưng khối lượng công việc là quá tải đối với anh em công chức". Theo chị, việc sáp nhập sẽ tạo ra một đơn vị lớn hơn, từ đó cho phép bộ máy nhân sự được tổ chức theo hướng chuyên môn hóa sâu, thay vì để cán bộ phải "đa năng, đa nhiệm" như hiện tại.

Chị Hạnh phân tích, khi nhân sự được gộp lại, mô hình quản lý tại xã, phường có thể học theo cấp quận cũ, nơi mỗi công chức chỉ phụ trách một mảng hẹp và làm sâu. Chị dẫn chứng từ kinh nghiệm cá nhân khi làm việc tại phòng tư pháp quận cũ.

"Ngày xưa ở quận, chúng tôi có 6 người cho một phòng, mỗi người phụ trách một mảng riêng biệt như tuyên truyền pháp luật, hồ sơ có yếu tố nước ngoài hay xử phạt hành chính. Khi sáp nhập phường, nếu có đủ nguồn lực để chia nhỏ mảng miếng tương tự, tôi nghĩ kết quả công việc sẽ được tối ưu hóa. Một người giỏi chuyên môn làm 10 văn bản có khi chỉ mất 5 tiếng, nhưng nếu bắt họ vừa làm văn bản, vừa đi xử lý việc thực địa tại tổ dân phố, thời gian có thể kéo dài gấp đôi, gấp ba".

Tuy nhiên, "người trong cuộc" cũng không phủ nhận những thách thức rất lớn về mặt quản trị và tâm lý. Lý do khiến nhiều cán bộ lo ngại sáp nhập, theo chị Hạnh, chính là sự xáo trộn trong điều hành.

"Thay sếp là thay đổi tư duy quản trị. Mỗi lãnh đạo có một phong cách điều hành khác nhau, công chức cấp dưới sẽ phải mất ít nhất một năm để thích nghi lại từ đầu", chị Hạnh bộc bạch.

Bên cạnh đó là sự khác biệt về kỹ năng đặc thù giữa các nhóm cán bộ. Chị chỉ ra thực tế, cán bộ từ quận về phường thường mạnh về tư duy tổng hợp, xây dựng đề án và xử lý văn bản, nhưng lại rất "ngại" khi phải trực tiếp xuống địa bàn để tiếp xúc, vận động người dân. Ngược lại, cán bộ phường cũ lại cực kỳ thuần thục trong việc "đối mặt" với các tình huống phát sinh tại ngõ phố nhưng lại lúng túng khi được yêu cầu lập kế hoạch hay báo cáo số hóa.

"Khi sáp nhập, việc dung hòa hai phong cách làm việc “trên giấy” và “dưới phố” này là một bài toán khó. Chúng tôi phải học cách đổi việc cho nhau, hỗ trợ nhau để cùng tồn tại trong một guồng quay mới", chị Hạnh nói.

Dù vậy, với sự hỗ trợ của các công cụ công nghệ hiện đại, chị tin rằng các rào cản về dữ liệu hay ranh giới địa lý sẽ sớm được xóa nhòa, để việc sáp nhập thực sự mang lại hiệu quả giảm tải cho công chức và thuận tiện cho người dân.

Tại Lâm Đồng - địa phương có diện tích thuộc nhóm lớn nhất cả nước, anh Vũ Minh Huy, công chức phòng Văn hóa - Xã hội một đơn vị cấp xã, cũng bày tỏ sự tán thành với phương án tiếp tục sắp xếp lại các đơn vị hành chính.

Từ thực tế địa phương, anh Huy cho rằng việc sáp nhập là giải pháp tối ưu để giải bài toán thiếu hụt nhân sự có chuyên môn sâu.

"Ví dụ huyện cũ chia thành 5 xã thì cần đến 5 cán bộ phụ trách chuyển đổi số, nhưng nếu tinh gọn còn 3 xã thì chỉ cần 3 người thực sự am hiểu việc. Điều này giúp giảm đầu mối mà khối lượng công việc chung vẫn được kiểm soát", anh Huy phân tích.

Trong suốt một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương mới, anh Huy phải đối mặt với áp lực nặng nề khi cùng lúc "gánh" nhiều vai, vừa phụ trách lĩnh vực nội vụ, khoa học công nghệ, vừa lo chuyển đổi số và hàng chục đầu việc không tên khác. Tình trạng một người phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực vốn không thuộc chuyên môn là thực tế mà anh buộc phải chấp nhận vì không có đủ người.

Anh chia sẻ, nếu lực lượng được tập trung về một mối, công việc được trao cho người có đúng sở trường thì áp lực sẽ giảm đáng kể, chất lượng tham mưu, xử lý công việc cũng được nâng lên. Dù thừa nhận vừa trải qua một năm đầy khó khăn để thích nghi với guồng quay mới nhưng cũng giống như chị Hạnh, anh Huy tin rằng về lâu dài, việc sáp nhập xã, phường là điều tất yếu và cần thiết để tinh gọn bộ máy.

Bộ Nội vụ tính toán phương án tiếp tục sắp xếp xã, phường

Phương án tiếp tục sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, phường được đưa ra trong bối cảnh toàn hệ thống chính trị vừa tiến hành sơ kết một năm vận hành bộ máy theo mô hình mới.

Theo thông báo kết luận mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận hệ thống chính trị đã hoàn thành khối lượng công việc lớn và cấu trúc thành công bộ máy trong thời gian ngắn. Bên cạnh đó, người đứng đầu Đảng và Nhà nước lưu ý cuộc cải cách dù đã đảm bảo việc "giảm đầu mối" nhưng chưa đạt mục tiêu "bảo đảm nâng cao năng lực phục vụ". Tổng Bí thư yêu cầu các cơ quan chức năng phải đánh giá kỹ lưỡng những điểm nghẽn, làm rõ sự cần thiết của việc tiếp tục điều chỉnh, sáp nhập một số xã, phường trên cơ sở rà soát các tiêu chí về diện tích, dân số, hạ tầng và năng lực cán bộ.

Thực hiện chỉ đạo này, Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình đã giao Vụ Chính quyền địa phương xây dựng báo cáo đánh giá về việc tiếp tục nhập xã, phường. Mục tiêu là phát huy lợi thế quản lý nhà nước theo quy mô và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số vào quản trị cơ sở. Đặc biệt, Bộ Nội vụ đang nghiên cứu khả năng hình thành các đơn vị hành chính đô thị mang tính "hạt nhân" để điều phối phát triển, kết nối hạ tầng và dịch vụ công tại các không gian kinh tế trọng điểm.

Trước đó, một số địa phương cũng đã chủ động đề xuất việc tinh gọn thêm bộ máy. Tỉnh ủy Thanh Hóa từng kiến nghị Trung ương xem xét cho tỉnh nghiên cứu tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã nhằm tạo thêm nguồn lực, dư địa phát triển và tiết kiệm ngân sách. Các nội dung đánh giá và định hướng mới về sắp xếp đơn vị hành chính dự kiến sẽ được trình Bộ Chính trị xem xét trước khi đưa ra thảo luận tại Hội nghị sơ kết toàn quốc vào đầu tháng 7 tới.