CSGT sẽ xử phạt tài xế không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước trên cao tốc. Tuy nhiên, những trường hợp khoảng cách bị thu hẹp đột ngột do chuyển làn, xe phía trước phanh gấp vì sự cố hoặc xảy ra ùn tắc sẽ không bị tính là vi phạm.
Không phải mọi trường hợp dưới 55m đều bị xử phạt
Từ 27/8, lực lượng chức năng sẽ tăng cường xử lý lỗi không giữ khoảng cách an toàn trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - Quốc lộ 45 - Nghi Sơn. Theo quy định, trong điều kiện đường khô ráo, thời tiết bình thường, nếu phương tiện chạy với tốc độ trên 60km/h thì phải duy trì khoảng cách tối thiểu với xe chạy liền trước. Với trường hợp chạy trên 60km/h đến 80km/h, khoảng cách tối thiểu là 55m.
Một tài xế xe khách không giữ khoảng cách an toàn với ô tô con đi phía trước cùng làn đường, vừa bị Đội 3 Cục CSGT xử phạt (Ảnh: Cục CSGT cung cấp).
Theo Nghị định 168/2024, người điều khiển ô tô không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước khi lưu thông trên đường cao tốc bị phạt 4-6 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe. Nếu hành vi không giữ khoảng cách an toàn gây tai nạn giao thông, tài xế bị phạt 20-22 triệu đồng và trừ 10 điểm giấy phép lái xe. Thông tin này khiến nhiều độc giả đặt câu hỏi về cách xử lý trong những tình huống thực tế khi lưu thông trên cao tốc.
Trao đổi với phóng viên, đại diện Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết, khi lập biên bản xử phạt, lực lượng CSGT sẽ sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để xác định phương tiện có vi phạm hay không, trong đó có camera giám sát, biển báo hiệu giao thông và các căn cứ liên quan. Đáng chú ý, quy định xử phạt áp dụng đối với hành vi không tuân thủ khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước khi các phương tiện đang lưu thông trên cùng một làn đường.
"Đối với các trường hợp phương tiện di chuyển như chuyển làn, gặp sự cố bắt buộc phải phanh gấp hay tắc đường... làm giảm khoảng an toàn giữa các xe thay đổi đột ngột, bất ngờ thì sẽ không bị tính là vi phạm", đại diện Cục CSGT giải thích.
Xe khác chen vào khoảng trống 55m có bị phạt?
Một tình huống được nhiều độc giả quan tâm là khi xe đang chủ động duy trì khoảng cách an toàn nhưng một phương tiện khác bất ngờ chuyển vào khoảng trống. Ví dụ, xe A chạy 90km/h và duy trì khoảng cách 70m với xe phía trước. Xe B từ làn bên cạnh vượt lên rồi chuyển vào giữa hai xe, khiến khoảng cách từ xe A đến xe B chỉ còn 20-30m.Theo đại diện Cục CSGT, việc đánh giá vi phạm phải căn cứ vào tình huống thực tế và các biện pháp nghiệp vụ để xác định hành vi của phương tiện. Trường hợp khoảng cách thay đổi đột ngột do phương tiện khác chuyển làn vào phía trước thì không mặc nhiên coi xe A là vi phạm.
Điểm quan trọng là quy định hướng tới hành vi của phương tiện đang chạy trên cùng một làn đường và chủ động không duy trì khoảng cách theo quy định, chứ không phải mọi thời điểm khoảng cách giữa hai xe giảm xuống dưới mức tối thiểu đều bị xử phạt.
Xe phía trước phanh gấp thì sao?
Một tình huống khác là xe phía trước bất ngờ giảm tốc độ. Chẳng hạn, xe A đang chạy trên 60km/h và giữ khoảng cách 55m với xe phía trước. Bất ngờ, xe phía trước phanh gấp, từ 90km/h giảm xuống 60-70km/h. Trong vài giây, khoảng cách giữa hai xe giảm xuống dưới 55m dù tài xế xe A cũng lập tức chủ động giảm tốc.Đại diện Cục CSGT cho biết những trường hợp phương tiện buộc phải phanh gấp do sự cố bất ngờ làm khoảng cách an toàn thay đổi đột ngột sẽ không bị tính là vi phạm. Quy định về khoảng cách an toàn được đặt ra nhằm tạo đủ không gian và thời gian để phương tiện phía sau xử lý khi xe phía trước gặp tình huống bất ngờ, thay vì yêu cầu tài xế phải duy trì một khoảng cách cố định bất chấp mọi biến động của giao thông.
Vừa vượt xong, chuyển làn về phía trước có bị tính lỗi?
Trong trường hợp xe A vượt xe B rồi chuyển trở lại làn phải, khoảng cách giữa xe A và phương tiện phía trước hoặc phía sau có thể thay đổi ngay khi quá trình nhập làn diễn ra.Theo Cục CSGT, đây cũng là trường hợp cần xem xét theo diễn biến thực tế. Việc chuyển làn, nhập làn có thể khiến khoảng cách giữa các phương tiện thay đổi đột ngột. Không thể chỉ căn cứ vào một thời điểm khoảng cách giảm xuống dưới mức quy định để kết luận phương tiện vi phạm.
CSGT sẽ sử dụng các biện pháp nghiệp vụ, trong đó có hình ảnh từ hệ thống camera giám sát, để xác định hành vi và hoàn cảnh cụ thể của phương tiện.
Tắc đường, sự cố bất ngờ không mặc nhiên là vi phạm
Một tình huống phổ biến khác xảy ra khi cao tốc đang lưu thông bình thường nhưng phía trước bất ngờ có sự cố hoặc ùn tắc. Ví dụ, xe A và xe chạy liền trước đang duy trì khoảng cách đúng quy định. Tuy nhiên, do phía trước xảy ra sự cố, xe đi trước buộc phải phanh gấp. Xe A cũng phải giảm tốc, phanh để tránh va chạm, khiến khoảng cách giữa hai xe trong thời điểm nhất định thấp hơn mức tối thiểu.Theo đại diện Cục CSGT, trường hợp này không bị tính là vi phạm nếu khoảng cách bị thu hẹp do tình huống bất ngờ, bắt buộc phải xử lý để bảo đảm an toàn.
Mục đích của quy định về khoảng cách an toàn là giúp phương tiện phía sau có đủ khoảng cách để phản ứng khi xe phía trước gặp sự cố. Vì vậy, việc xử phạt phải hướng tới những hành vi không tuân thủ quy định trong điều kiện giao thông bình thường, không phải xử phạt máy móc đối với những tình huống bất khả kháng hoặc thay đổi đột ngột.
Khoảng cách an toàn theo từng tốc độ
Trong điều kiện mặt đường khô ráo, không có sương mù, mặt đường không trơn trượt, địa hình bằng phẳng, đường thẳng và tầm nhìn được bảo đảm, khoảng cách an toàn tối thiểu được quy định theo tốc độ như sau:
Khoảng cách an toàn giữa các xe và tốc độ lưu thông trên cao tốc (Ảnh: Cục CSGT).
Phương tiện chạy 60km/h: khoảng cách tối thiểu 35m. Phương tiện chạy trên 60km/h đến 80km/h: khoảng cách tối thiểu 55m. Phương tiện chạy trên 80km/h đến 100km/h: khoảng cách tối thiểu 70m. Phương tiện chạy trên 100km/h đến 120km/h: khoảng cách tối thiểu 100m.
Cục CSGT nhấn mạnh, việc giữ khoảng cách an toàn là yêu cầu quan trọng khi lưu thông trên cao tốc, bởi phương tiện ở tốc độ càng cao thì quãng đường cần thiết để người lái nhận biết nguy hiểm, phản ứng và dừng xe càng lớn. Do đó, tài xế cần chủ động duy trì khoảng cách phù hợp, đồng thời quan sát diễn biến giao thông phía trước để có thể xử lý kịp thời khi xuất hiện tình huống bất ngờ
