Cuộc sống tuổi 79 an nhiên của phi hành gia Phạm Tuân
(Dân trí) - Ở tuổi thất thập, Trung tướng Phạm Tuân vẫn giữ nếp sinh hoạt dậy từ 5h, chơi thể thao. Mái tóc đen tuyền cùng phong thái khỏe khoắn khiến ông được nhận xét khỏe hơn tuổi.
Trung tướng Phạm Tuân (SN 1947) được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động và Anh hùng Liên Xô. Ông là người Việt Nam và châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ năm 1980, đồng thời là phi công đầu tiên bắn rơi pháo đài bay B-52 trong chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không" bằng tiêm kích MiG-21 mang số hiệu 5121.
Chiếc Honda Spacy 125 cũ kỹ nhưng bền bỉ đã gắn bó với Trung tướng Phạm Tuân suốt nhiều năm.
Bức ảnh huyền thoại chụp hai phi hành gia Gorbatko và Phạm Tuân vào ngày 23/7/1980, tại sân bay vũ trụ Bakonur ở Kazakhstan trước khi bay vào vũ trụ bằng phi thuyền Soyuz 37.
Ở tuổi thất thập, Trung tướng Phạm Tuân vẫn giữ nếp sinh hoạt dậy từ 5h, chơi thể thao. Mái tóc đen tuyền cùng phong thái khỏe khoắn khiến ông được nhận xét khỏe hơn tuổi.
Trung tướng Phạm Tuân (SN 1947) được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động và Anh hùng Liên Xô. Ông là người Việt Nam và châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ năm 1980, đồng thời là phi công đầu tiên bắn rơi pháo đài bay B-52 trong chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không" bằng tiêm kích MiG-21 mang số hiệu 5121.
"Chuyện của tôi còn gì nữa đâu mà kể"
![]()
Trung tướng Phạm Tuân ở tuổi 79.
Nhìn lại hai chiến tích làm nên tên tuổi của ông, vị tướng huyền thoại chỉ nhận mình đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Ông khẳng định, mọi thành tích có được đều là công lao tập thể của Quân chủng Phòng không - Không quân nói riêng và toàn Quân đội nhân dân Việt Nam nói chung.
Là một cựu phi công tiêm kích, ông hiểu một chuyến bay thành công chưa bao giờ là nỗ lực của riêng người trong khoang lái, mà là kết quả phối hợp nhuần nhuyễn giữa đồng đội trên không, lực lượng hậu kỹ thuật và đội ngũ chỉ huy, điều khiển dưới mặt đất.
![]()
![]()
Đúng 5h, chúng tôi có mặt tại tư gia và được Trung tướng Phạm Tuân niềm nở chào đón, đưa phóng viên trải nghiệm nhịp sống bình dị của một "anh bộ đội Cụ Hồ" khi về hưu.
Gặp phóng viên, ông đùa vui vẻ: "Chuyện của tôi còn gì nữa đâu mà kể. Cuộc sống của cựu phi công đơn giản lắm, chỉ có chơi thể thao với làm việc nhà".
Đều đặn từ sáng sớm tinh mơ và khi chiều dần tà, ông thực hiện những bài tập quen thuộc đã gắn bó với mình từ những năm tháng còn trong quân ngũ như nâng tạ, gập bụng. Nền tảng thể chất bền bỉ của ông bắt nguồn từ việc tuân thủ việc rèn luyện và nhiều tháng thực hiện bài kiểm tra áp lực ly tâm, môi trường phi trọng lực.
Những bài tập chịu áp lực cực hạn năm xưa từng ép cơ thể ông phải hoạt động hết công suất, tạo nên một thể trạng dẻo dai suốt nhiều thập kỷ. Việc duy trì các bài tập kháng lực đều đặn giúp ông có khung xương chắc khỏe, sự linh hoạt cho các khớp, từ đó duy trì dáng đứng thẳng tắp cùng bước đi nhanh nhẹn.
Chiếc xe tay ga "cổ" và nhịp sống thong thả tuổi xế chiều
Thể dục xong, ông cùng người bạn đời cùng nhau ngồi vào bàn ăn sáng.
Khi các con đều đã trưởng thành và lập nghiệp phương xa, ngôi nhà trở thành không gian gắn bó riêng của hai vợ chồng. Kề vai sát cánh bên ông qua bao thăng trầm là Thượng tá, bác sĩ quân y Trần Thị Phương Tiến.
![]()
Trung tướng Phạm Tuân và Thượng tá, bác sĩ quân y Trần Thị Phương Tiến ăn sáng.
Nhìn đĩa thức ăn trên bàn, ông vui vẻ bảo: "Tôi thích ăn món tôm suối này, nó dễ ăn...".
Trong lúc dùng bữa, hai ông bà thỉnh thoảng trò chuyện vài câu về những việc nhỏ trong nhà hoặc điểm lại tin tức thời sự buổi sáng. Không gian buổi sớm cứ thế diễn ra chậm rãi, bình dị, đúng với nhịp sống an yên của một vị tướng khi trở về với đời thường.
![]()
Trung tướng Phạm Tuân di chuyển bằng chiếc Honda Spacy 125.
Khoảng 8 giờ sáng, Trung tướng Phạm Tuân bước ra khỏi nhà để bắt đầu các hoạt động thể thao ngoài trời. Chiếc xe máy Honda Spacy 125 gắn bó bao năm qua nay trở thành phương tiện quen thuộc để ông đi dạo phố, gặp gỡ bạn bè hoặc giải quyết vài việc vặt thường ngày.
![]()
Chiếc Honda Spacy 125 cũ kỹ nhưng bền bỉ đã gắn bó với Trung tướng Phạm Tuân suốt nhiều năm.
Dù đang tập trung điều khiển phương tiện, vị tướng vẫn không quên dành tặng những người hàng xóm gặp trên đường nụ cười cởi mở cùng lời chào hỏi thân tình, giản dị.
Việc duy trì vận động ngoài trời không chỉ giúp rèn luyện sức khỏe, giữ gìn sự minh mẫn ở tuổi U80, mà còn là khoảng thời gian để ông hòa mình vào nhịp sống khoáng đạt của thiên nhiên và không gian xung quanh trước khi bắt đầu một ngày mới.
Sau khi mua vài đồ dùng làm vườn, ông ghé qua điểm hẹn quen thuộc ở đầu ngõ.
![]()
Trung tướng Phạm Tuân vui vẻ kể lại chuyện xưa.
"Mời thủ trưởng vào uống nước!", tiếng gọi đùa hóm hỉnh vang lên từ quán nước quen thuộc, nơi những cựu phi công dạn dày kinh nghiệm giờ đây cùng thong dong tận hưởng tuổi già.
Bên ấm trà nóng cùng đĩa kẹo lạc, những câu chuyện "trên trời dưới đất" năm xưa lại rôm rả xoay quanh từng tiếng cười mộc mạc.
Thú vui làm vườn, nuôi chim
![]()
Chiếc áo từng được phi hành gia Phạm Tuân mặc khi bay vào vũ trụ.
Trở về từ buổi tập thể dục ngoài trời, ông vui vẻ dẫn chúng tôi đi tham quan không gian trưng bày những kỷ vật gắn liền với cuộc đời binh nghiệp.
Nơi trang trọng lưu giữ chiếc áo từng cùng ông bay vào vũ trụ, ngọn đuốc từ Đại hội Thể thao Olympic Moscow 1980, cùng hàng loạt huân chương, bằng khen cao quý và những món quà lưu niệm đượm tình hữu nghị với nước Nga.
![]()
Bức ảnh huyền thoại chụp hai phi hành gia Gorbatko và Phạm Tuân vào ngày 23/7/1980, tại sân bay vũ trụ Bakonur ở Kazakhstan trước khi bay vào vũ trụ bằng phi thuyền Soyuz 37.
Đặc biệt ngay tại không gian phòng khách, vị tướng lưu giữ hai bức ảnh cỡ lớn đánh dấu những mốc son đáng nhớ nhất trong sự nghiệp.
Đó là bức hình ghi lại khoảnh khắc ông cùng nhà du hành Viktor Vasilyevich Gorbatko trong khoang tàu Soyuz 37 thực hiện chuyến bay lịch sử vào vũ trụ, và bức ảnh ông trò chuyện với phi công Mỹ điều khiển máy bay B-52.
Trưng bày trang trọng bên cạnh những bức hình ấy là ba tấm huân chương cao quý gồm Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động và Anh hùng Liên Xô, trở thành những hiện vật vô giá minh chứng cho một cuộc đời nhiều cống hiến và hào hùng.
![]()
Góc trưng bày đồ lưu niệm.
Dù hàng chục năm đã trôi qua kể từ ngày rời khoang tàu vũ trụ, Trung tướng Phạm Tuân vẫn luôn khao khát "truyền lửa", gieo ước mơ chinh phục vũ trụ cho thế hệ trẻ Việt Nam.
Theo vị tướng, sự bùng nổ của công nghệ hiện đại đã mở ra cơ hội lớn, nhưng yếu tố quyết định vẫn nằm ở sự kiên trì, tinh thần dấn thân và ý chí vượt qua giới hạn an toàn của bản thân.
Ông bày tỏ niềm tin, thế hệ trẻ hôm nay có đầy đủ điều kiện để tiến xa hơn, và ông sẽ không phải là người Việt Nam duy nhất bước chân vào không gian bao la.
![]()
![]()
![]()
Sinh ra trong một gia đình thuần nông tại vùng quê nghèo ở Hưng Yên, tuổi thơ tướng Phạm Tuân gắn liền với việc chăn trâu, mò cua, bắt cá. Những thói quen bình dị ấy đã theo ông suốt cuộc đời. Về già, ông sở hữu một khu vườn nhỏ để trồng rau, chăm cây. Ông nói điều đó giúp ông mãn nguyện.
Những gốc cây được ông kiên nhẫn chăm bẵm suốt hơn 20 năm cùng từng lồng chim cảnh được ông tự tay chăm sóc, tất cả góp phần tạo nên nhịp sống thư thái của vị tướng không quân ở tuổi hưu trí.
![]()
Trung tướng Phạm Tuân thường đọc báo để cập nhật thông tin.
Không cần dùng kính, đôi mắt ông vẫn lướt nhanh và chính xác qua từng cột tin trên trang báo. Đề cập đến chuyến bay vũ trụ từng ghi dấu tên tuổi, vị tướng hoàn toàn không xem đó là đặc ân để tự mãn. Đối với ông, thước đo giá trị không nằm ở việc bản thân từng đi xa đến đâu trong không gian lịch sử, mà ở chỗ đất nước hôm nay và ngày mai đang cần gì ở hiện tại.
Theo ông, thế giới đang vận động không ngừng, công nghệ và khoa học phát triển từng ngày, vì vậy mỗi người phải luôn tự rèn luyện, giữ gìn ý thức trách nhiệm để cùng nhịp bước với tương lai của đất nước thay vì cứ hoài niệm mãi về chuyện cũ.
![]()
Thời công tác trong Quân chủng Không quân, thể thao là bài tập bắt buộc hằng ngày để phi công tích lũy thể lực. Họ thường xuyên rèn sức qua các môn như chạy việt dã, xà đơn hay bóng chuyền, riêng bóng đá lại tuyệt đối bị cấm do nguy cơ chấn thương cao.
Cuối ngày, ông cùng các đồng niên trong ngõ tụ tập lại để đánh bóng bàn.
"Tham dự sự kiện hay những chuyến đi xa là ngoại lệ hiếm hoi ngắt nhịp sinh hoạt quen thuộc. Còn lại, từ chăm cây, dậy sớm đến chơi thể thao, tôi luôn giữ cho mình một thói quen kỷ luật như khi còn ở trong quân ngũ", Trung tướng Phạm Tuân chia sẻ.